برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون

Table of Contents

خلاصهٔ سریع: ساختار کلی یک برنامهٔ پایتون

هر خط یک دستور است (معمولاً یک خط = یک دستور)
بلاک‌ها با تورفتگی (indent) مشخص می‌شوند، نه با {}
معمولاً از ۴ فاصله (space) برای هر سطح تورفتگی استفاده می‌شود.
خط جدید = پایان دستور، مگر این‌که از \ یا پرانتز، براکت، آکولاد باز استفاده شده باشد.

مثال ساختار:

if x > 0:
    print("مثبت")
    if x > 10:
        print("بزرگ")
print("پایان")

متغیرها و انواع پایه

نام‌گذاری متغیر

فقط حروف، اعداد و _
نباید با عدد شروع شود
حساس به حروف کوچک و بزرگ: age با Age فرق دارد.

مثال:

age = 20
user_name = "Ali"
PI = 3.14

انواع اصلی

x_int    = 10          # int
x_float  = 3.5         # float
x_str    = "سلام"      # str
x_bool   = True        # bool
type(x_int)   # <class 'int'>

عملگرهای مهم

عملگرهای حسابی

+ جمع
- تفریق
* ضرب
/ تقسیم (خروجی float)
// تقسیم صحیح
% باقیمانده
** توان

5 + 3     # 8
7 / 2     # 3.5
7 // 2    # 3
7 % 2     # 1
2 ** 3    # 8

عملگرهای مقایسه‌ای

== برابر
!= نابرابر
> بزرگ‌تر
< کوچک‌تر
>= بزرگ‌تر یا مساوی
<= کوچک‌تر یا مساوی

x == 10
x != 5
age >= 18

عملگرهای منطقی

and و
or یا
not نقیض

age > 18 and age < 30
age < 18 or age > 60
not is_raining

عملگرهای انتسابی

= انتساب
+=, -=, =, /=, //=, %=, *=

x = 10
x += 5   # معادل x = x + 5
x *= 2

رشته‌ها (Strings) — خلاصهٔ سینتکس

s1 = "سلام"
s2 = 'پایتون'
s3 = "سلام 'دنیا'"

کاراکتر ویژه:

\n خط جدید
\t تب
\\ بک‌اسلش
\" کوتیشن دوتایی

text = "سلام\nخوبی؟"

رشته چندخطی:

msg = """این یک
رشتهٔ چندخطی است"""

ترکیب رشته:

"سلام " + "دنیا"
name = "Ali"
"سلام " + name

تکرار:

"ha" * 3   # "hahaha"

ایندکس و برش:

s = "Python"
s[0]      # 'P'
s[-1]     # 'n'
s[1:4]    # 'yth'
s[:3]     # 'Pyt'
s[3:]     # 'hon'

لیست، تاپل، دیکشنری، مجموعه — سینتکس پایه

لیست (list)

nums = [1, 2, 3]
mixed = [1, "hi", True]
nums[0]      # 1
nums[-1]     # 3
nums.append(4)
nums.insert(1, 10)
nums.remove(2)
len(nums)

برش:

nums[1:3]
nums[:2]
nums[2:]

تاپل (tuple)

t = (1, 2, 3)
t[0]      # 1
len(t)

دیکشنری (dict)

user = {
    "name": "Ali",
    "age": 20
}
user["name"]     # "Ali"
user["age"] = 21
user.keys()
user.values()
user.items()

مجموعه (set)

s = {1, 2, 3}
s.add(4)
s.remove(2)
1 in s

شرط‌ها — الگوی رایج سینتکس

if / elif / else

if age >= 18:
    print("بزرگسال")
elif age >= 13:
    print("نوجوان")
else:
    print("کودک")

شرط‌های تودرتو:

if x > 0:
    if x > 10:
        print("بزرگ و مثبت")
    else:
        print("مثبت ولی کوچک")

حلقه‌ها — الگوی رایج سینتکس

حلقه while

i = 0
while i < 5:
    print(i)
    i += 1

حلقه for با range

for i in range(5):        # 0 تا 4
    print(i)
for i in range(2, 6):     # 2 تا 5
    print(i)
for i in range(0, 10, 2): # 0,2,4,6,8
    print(i)

for روی مجموعهٔ داده

for ch in "Python":
    print(ch)
for item in [1, 2, 3]:
    print(item)
for key, value in user.items():
    print(key, value)

break و continue

for i in range(10):
    if i == 5:
        break      # خروج از حلقه
    print(i)
for i in range(10):
    if i % 2 == 0:
        continue   # برو به تکرار بعدی
    print(i)

توابع — سینتکس کوتاه

تعریف تابع

def greet():
    print("سلام")
greet()

پارامتر و مقدار بازگشتی

def add(a, b):
    return a + b
result = add(3, 5)

مقدار پیش‌فرض

def greet(name="دوست"):
    print("سلام", name)
greet()
greet("Ali")

ورودی / خروجی

دریافت ورودی

name = input("نام شما؟ ")
age_text = input("سن شما؟ ")
age = int(age_text)       # تبدیل به عدد صحیح

چاپ کردن

print("سلام", name)
print("سن شما:", age)

پایان خط:

print("سلام", end=" ")
print("دنیا")
# خروجی: سلام دنیا

جداکننده:

print(1, 2, 3, sep="-")   # 1-2-3

قالب‌بندی رشته

f-string:

name = "Ali"
age = 20
print(f"من {name} هستم و {age} ساله‌ام.")

کار با فایل — الگوی رایج

# خواندن کل فایل
with open("data.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    content = f.read()
# خواندن خط به خط
with open("data.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    for line in f:
        print(line.strip())
# نوشتن (بازنویسی)
with open("out.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("سلام\n")
# افزودن
with open("out.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
    f.write("خط جدید\n")

خطاها و try/except — الگوی کوتاه

try:
    x = int(input("عدد: "))
    print(10 / x)
except ValueError:
    print("لطفاً عدد صحیح وارد کنید.")
except ZeroDivisionError:
    print("تقسیم بر صفر مجاز نیست.")

گرفتن هر خطا (برای تست، نه در کد نهایی حرفه‌ای):

try:
    risky()
except Exception as e:
    print("خطا:", e)

import و کتابخانه‌ها

import ساده

import math
import random as rnd
from math import sqrt, pi
from datetime import datetime

استفاده:

math.sqrt(16)
rnd.randint(1, 10)
datetime.now()

کامنت‌ها

تک‌خطی: #
چندخطی: از رشتهٔ سه‌تایی به عنوان توضیح:

# این یک کامنت تک‌خطی است
"""
این معمولاً برای
توضیحات چندخطی استفاده می‌شود
"""

برنامهٔ اصلی — الگوی مرسوم

def main():
    # کد اصلی برنامه
    print("Hello")
if __name__ == "__main__":
    main()

نکات سریع سینتکس

تورفتگی همیشـه با space یکسان (ترجیحاً ۴ تا)
بلاک‌ها بعد از if, elif, else, for, while, def, class, try, except, with با : شروع می‌شوند.
نام‌گذاری پیشنهادی:

متغیر و تابع: snake_case مثل user_name
ثابت: حروف بزرگ: MAX_SIZE = 100

چاپ نوع داده: print(type(x))
چک کردن عضو بودن:

در لیست/رشته/مجموعه/دیکشنری: x in collection

این برگهٔ تقلب فقط سینتکس‌ها و الگوهای رایج را یادآوری می‌کند؛ برای توضیح کامل هر مبحث به فصل مربوطهٔ همان مبحث مراجعه کنید.

Comments

Please login to add a comment.

Don't have an account? Register now!