KAHIBARO Bookshelves
Discord Login Register

19.1. برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون

خلاصهٔ سریع: ساختار کلی یک برنامهٔ پایتون

  • هر خط یک دستور است (معمولاً یک خط = یک دستور)
  • بلاک‌ها با تورفتگی (indent) مشخص می‌شوند، نه با {}
  • معمولاً از ۴ فاصله (space) برای هر سطح تورفتگی استفاده می‌شود.
  • خط جدید = پایان دستور، مگر این‌که از \ یا پرانتز، براکت، آکولاد باز استفاده شده باشد.

مثال ساختار:

if x > 0:
    print("مثبت")
    if x > 10:
        print("بزرگ")
print("پایان")

متغیرها و انواع پایه

نام‌گذاری متغیر

  • فقط حروف، اعداد و _
  • نباید با عدد شروع شود
  • حساس به حروف کوچک و بزرگ: age با Age فرق دارد.

مثال:

age = 20
user_name = "Ali"
PI = 3.14

انواع اصلی

x_int    = 10          # int
x_float  = 3.5         # float
x_str    = "سلام"      # str
x_bool   = True        # bool
type(x_int)   # <class 'int'>

عملگرهای مهم

عملگرهای حسابی

  • + جمع
  • - تفریق
  • * ضرب
  • / تقسیم (خروجی float)
  • // تقسیم صحیح
  • % باقیمانده
  • ** توان
5 + 3     # 8
7 / 2     # 3.5
7 // 2    # 3
7 % 2     # 1
2 ** 3    # 8

عملگرهای مقایسه‌ای

  • == برابر
  • != نابرابر
  • > بزرگ‌تر
  • < کوچک‌تر
  • >= بزرگ‌تر یا مساوی
  • <= کوچک‌تر یا مساوی
x == 10
x != 5
age >= 18

عملگرهای منطقی

  • and و
  • or یا
  • not نقیض
age > 18 and age < 30
age < 18 or age > 60
not is_raining

عملگرهای انتسابی

  • = انتساب
  • +=, -=, =, /=, //=, %=, *=
x = 10
x += 5   # معادل x = x + 5
x *= 2

رشته‌ها (Strings) — خلاصهٔ سینتکس

s1 = "سلام"
s2 = 'پایتون'
s3 = "سلام 'دنیا'"

کاراکتر ویژه:

  • \n خط جدید
  • \t تب
  • \\ بک‌اسلش
  • \" کوتیشن دوتایی
text = "سلام\nخوبی؟"

رشته چندخطی:

msg = """این یک
رشتهٔ چندخطی است"""

ترکیب رشته:

"سلام " + "دنیا"
name = "Ali"
"سلام " + name

تکرار:

"ha" * 3   # "hahaha"

ایندکس و برش:

s = "Python"
s[0]      # 'P'
s[-1]     # 'n'
s[1:4]    # 'yth'
s[:3]     # 'Pyt'
s[3:]     # 'hon'

لیست، تاپل، دیکشنری، مجموعه — سینتکس پایه

لیست (list)

nums = [1, 2, 3]
mixed = [1, "hi", True]
nums[0]      # 1
nums[-1]     # 3
nums.append(4)
nums.insert(1, 10)
nums.remove(2)
len(nums)

برش:

nums[1:3]
nums[:2]
nums[2:]

تاپل (tuple)

t = (1, 2, 3)
t[0]      # 1
len(t)

دیکشنری (dict)

user = {
    "name": "Ali",
    "age": 20
}
user["name"]     # "Ali"
user["age"] = 21
user.keys()
user.values()
user.items()

مجموعه (set)

s = {1, 2, 3}
s.add(4)
s.remove(2)
1 in s

شرط‌ها — الگوی رایج سینتکس

if / elif / else

if age >= 18:
    print("بزرگسال")
elif age >= 13:
    print("نوجوان")
else:
    print("کودک")

شرط‌های تودرتو:

if x > 0:
    if x > 10:
        print("بزرگ و مثبت")
    else:
        print("مثبت ولی کوچک")

حلقه‌ها — الگوی رایج سینتکس

حلقه while

i = 0
while i < 5:
    print(i)
    i += 1

حلقه for با range

for i in range(5):        # 0 تا 4
    print(i)
for i in range(2, 6):     # 2 تا 5
    print(i)
for i in range(0, 10, 2): # 0,2,4,6,8
    print(i)

for روی مجموعهٔ داده

for ch in "Python":
    print(ch)
for item in [1, 2, 3]:
    print(item)
for key, value in user.items():
    print(key, value)

break و continue

for i in range(10):
    if i == 5:
        break      # خروج از حلقه
    print(i)
for i in range(10):
    if i % 2 == 0:
        continue   # برو به تکرار بعدی
    print(i)

توابع — سینتکس کوتاه

تعریف تابع

def greet():
    print("سلام")
greet()

پارامتر و مقدار بازگشتی

def add(a, b):
    return a + b
result = add(3, 5)

مقدار پیش‌فرض

def greet(name="دوست"):
    print("سلام", name)
greet()
greet("Ali")

ورودی / خروجی

دریافت ورودی

name = input("نام شما؟ ")
age_text = input("سن شما؟ ")
age = int(age_text)       # تبدیل به عدد صحیح

چاپ کردن

print("سلام", name)
print("سن شما:", age)

پایان خط:

print("سلام", end=" ")
print("دنیا")
# خروجی: سلام دنیا

جداکننده:

print(1, 2, 3, sep="-")   # 1-2-3

قالب‌بندی رشته

f-string:

name = "Ali"
age = 20
print(f"من {name} هستم و {age} ساله‌ام.")

کار با فایل — الگوی رایج

# خواندن کل فایل
with open("data.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    content = f.read()
# خواندن خط به خط
with open("data.txt", "r", encoding="utf-8") as f:
    for line in f:
        print(line.strip())
# نوشتن (بازنویسی)
with open("out.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("سلام\n")
# افزودن
with open("out.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
    f.write("خط جدید\n")

خطاها و try/except — الگوی کوتاه

try:
    x = int(input("عدد: "))
    print(10 / x)
except ValueError:
    print("لطفاً عدد صحیح وارد کنید.")
except ZeroDivisionError:
    print("تقسیم بر صفر مجاز نیست.")

گرفتن هر خطا (برای تست، نه در کد نهایی حرفه‌ای):

try:
    risky()
except Exception as e:
    print("خطا:", e)

import و کتابخانه‌ها

import ساده

import math
import random as rnd
from math import sqrt, pi
from datetime import datetime

استفاده:

math.sqrt(16)
rnd.randint(1, 10)
datetime.now()

کامنت‌ها

  • تک‌خطی: #
  • چندخطی: از رشتهٔ سه‌تایی به عنوان توضیح:
# این یک کامنت تک‌خطی است
"""
این معمولاً برای
توضیحات چندخطی استفاده می‌شود
"""

برنامهٔ اصلی — الگوی مرسوم

def main():
    # کد اصلی برنامه
    print("Hello")
if __name__ == "__main__":
    main()

نکات سریع سینتکس

  • تورفتگی همیشـه با space یکسان (ترجیحاً ۴ تا)
  • بلاک‌ها بعد از if, elif, else, for, while, def, class, try, except, with با : شروع می‌شوند.
  • نام‌گذاری پیشنهادی:
    • متغیر و تابع: snake_case مثل user_name
    • ثابت: حروف بزرگ: MAX_SIZE = 100
  • چاپ نوع داده: print(type(x))
  • چک کردن عضو بودن:
    • در لیست/رشته/مجموعه/دیکشنری: x in collection

این برگهٔ تقلب فقط سینتکس‌ها و الگوهای رایج را یادآوری می‌کند؛ برای توضیح کامل هر مبحث به فصل مربوطهٔ همان مبحث مراجعه کنید.

Views: 0

Comments

Please login to add a comment.

Don't have an account? Register now!

Where to Move

Move chapter:

  • ☰ 1. فصل ۱: برنامه‌نویسی چیست؟
    • ☰ 1.1. برنامهٔ کامپیوتری چیست؟
      • ☰ 1.2. پایتون چیست؟
        • ☰ 1.3. پایتون کجا استفاده می‌شود؟
          • ☰ 1.4. چگونه برنامه‌نویسی به حل مسائل کمک می‌کند
            • ☰ 1.5. اولین برنامهٔ پایتون شما
            • ☰ 2. فصل ۲: راه‌اندازی پایتون
              • ☰ 2.1. نصب پایتون (ویندوز / macOS / لینوکس)
                • ☰ 2.2. استفاده از پایتون در ترمینال
                  • ☰ 2.3. استفاده از یک IDE (IDLE / VS Code)
                    • ☰ 2.4. اجرای اسکریپت‌های پایتون
                      • ☰ 2.5. حالت تعاملی پایتون
                      • ☰ 3. فصل ۳: متغیرها و انواع داده
                        • ☰ 3.1. متغیر چیست؟
                          • ☰ 3.2. ایجاد متغیرها
                            • ☰ 3.3. اعداد (`int`، `float`)
                              • ☰ 3.4. متن (`str`)
                                • ☰ 3.5. مقادیر بولی (`True`، `False`)
                                  • ☰ 3.6. بررسی نوع داده با `type()`
                                  • ☰ 4. فصل ۴: عملیات پایه
                                    • ☰ 4.1. عملیات حسابی
                                      • ☰ 4.2. کار با اعداد
                                        • ☰ 4.3. عملیات روی رشته‌ها
                                          • ☰ 4.4. ترکیب متن و متغیرها
                                            • ☰ 4.5. کامنت‌ها در پایتون
                                            • ☰ 5. فصل ۵: ورودی و خروجی کاربر
                                              • ☰ 5.1. دریافت ورودی از کاربر
                                                • ☰ 5.2. تبدیل ورودی به عدد
                                                  • ☰ 5.3. قالب‌بندی خروجی
                                                    • ☰ 5.4. نوشتن برنامه‌های تعاملی
                                                    • ☰ 6. فصل ۶: شرط‌ها (if / else)
                                                      • ☰ 6.1. عملگرهای مقایسه‌ای
                                                        • ☰ 6.2. عملگرهای منطقی
                                                          • ☰ 6.3. if، elif، else
                                                            • ☰ 6.4. شرط‌های تو در تو
                                                              • ☰ 6.5. اشتباهات رایج مبتدیان
                                                              • ☰ 7. فصل ۷: حلقه‌ها
                                                                • ☰ 7.1. چرا حلقه‌ها مفید هستند؟
                                                                  • ☰ 7.2. حلقه‌های while
                                                                    • ☰ 7.3. حلقه‌های for
                                                                      • ☰ 7.4. شمارنده‌های حلقه
                                                                        • ☰ 7.5. break و continue
                                                                          • ☰ 7.6. تمرین‌های حلقه
                                                                          • ☰ 8. فصل ۸: مجموعه‌های داده
                                                                            • ☰ 8.1. لیست‌ها (Lists)
                                                                              • ☰ 8.2. تاپل‌ها (Tuples)
                                                                                • ☰ 8.3. دیکشنری‌ها (Dictionaries)
                                                                                  • ☰ 8.4. مجموعه‌ها (Sets – مقدماتی)
                                                                                    • ☰ 8.5. انتخاب ساختار دادهٔ مناسب
                                                                                    • ☰ 9. فصل ۹: توابع
                                                                                      • ☰ 9.1. چرا توابع مهم هستند؟
                                                                                        • ☰ 9.2. تعریف توابع
                                                                                          • ☰ 9.3. پارامترها و آرگومان‌ها
                                                                                            • ☰ 9.4. مقادیر بازگشتی
                                                                                              • ☰ 9.5. محدودهٔ متغیرها (محلی در برابر سراسری)
                                                                                                • ☰ 9.6. استفادهٔ مجدد از کد
                                                                                                • ☰ 10. فصل ۱۰: کار با فایل‌ها
                                                                                                  • ☰ 10.1. فایل چیست؟
                                                                                                    • ☰ 10.2. خواندن فایل‌های متنی
                                                                                                      • ☰ 10.3. نوشتن و افزودن به فایل‌ها
                                                                                                        • ☰ 10.4. مسیر فایل‌ها
                                                                                                          • ☰ 10.5. برنامه‌های ساده مبتنی بر فایل
                                                                                                          • ☰ 11. فصل ۱۱: خطاها و اشکال‌زدایی
                                                                                                            • ☰ 11.1. انواع خطاها
                                                                                                              • ☰ 11.2. خواندن پیام‌های خطا
                                                                                                                • ☰ 11.3. خطاهای رایج مبتدیان
                                                                                                                  • ☰ 11.4. try و except
                                                                                                                    • ☰ 11.5. راهبردهای اشکال‌زدایی
                                                                                                                    • ☰ 12. فصل ۱۲: استفاده از کتابخانه‌های پایتون
                                                                                                                      • ☰ 12.1. کتابخانه چیست؟
                                                                                                                        • ☰ 12.2. وارد کردن ماژول‌ها
                                                                                                                          • ☰ 12.3. کتابخانه‌های استاندارد
                                                                                                                            • ☰ 12.3.1. math
                                                                                                                              • ☰ 12.3.2. random
                                                                                                                                • ☰ 12.3.3. datetime
                                                                                                                                • ☰ 12.4. نصب کتابخانه‌های خارجی با pip
                                                                                                                                • ☰ 13. فصل ۱۳: برنامه‌نویسی شی‌گرا (OOP)
                                                                                                                                  • ☰ 13.1. برنامه‌نویسی شی‌گرا چیست؟
                                                                                                                                    • ☰ 13.2. کلاس‌ها و اشیاء
                                                                                                                                      • ☰ 13.3. ویژگی‌ها و متدها
                                                                                                                                        • ☰ 13.4. متد `__init__`
                                                                                                                                          • ☰ 13.5. کپسوله‌سازی
                                                                                                                                            • ☰ 13.6. وراثت (مقدماتی)
                                                                                                                                              • ☰ 13.7. مثال‌های سادهٔ شی‌گرا
                                                                                                                                              • ☰ 14. فصل ۱۴: خودکارسازی با پایتون
                                                                                                                                                • ☰ 14.1. خودکارسازی چیست؟
                                                                                                                                                  • ☰ 14.2. خودکار کردن وظایف ساده
                                                                                                                                                    • ☰ 14.3. کار با فایل‌ها و پوشه‌ها
                                                                                                                                                      • ☰ 14.4. خودکارسازی پردازش متن
                                                                                                                                                        • ☰ 14.5. زمان‌بندی اجرای اسکریپت‌ها
                                                                                                                                                          • ☰ 14.6. مثال‌های کاربردی خودکارسازی
                                                                                                                                                          • ☰ 15. فصل ۱۵: توسعهٔ وب با پایتون
                                                                                                                                                            • ☰ 15.1. وب چگونه کار می‌کند؟ (نمای کلی)
                                                                                                                                                              • ☰ 15.2. آشنایی با Flask
                                                                                                                                                                • ☰ 15.3. ساخت یک وب‌سرور ساده
                                                                                                                                                                  • ☰ 15.4. مسیرها و قالب‌ها (Templates)
                                                                                                                                                                    • ☰ 15.5. پردازش ورودی کاربر (فرم‌ها)
                                                                                                                                                                      • ☰ 15.6. API های بسیار ساده
                                                                                                                                                                      • ☰ 16. فصل ۱۶: علم داده با پایتون
                                                                                                                                                                        • ☰ 16.1. علم داده چیست؟
                                                                                                                                                                          • ☰ 16.2. کار با داده‌ها
                                                                                                                                                                            • ☰ 16.3. آشنایی با NumPy
                                                                                                                                                                              • ☰ 16.4. آشنایی با pandas
                                                                                                                                                                                • ☰ 16.5. مصورسازی داده با matplotlib
                                                                                                                                                                                  • ☰ 16.6. مثال‌های سادهٔ تحلیل داده
                                                                                                                                                                                  • ☰ 17. فصل ۱۷: پروژه‌های کوچک
                                                                                                                                                                                    • ☰ 17.1. بازی حدس عدد
                                                                                                                                                                                      • ☰ 17.2. ماشین‌حساب ساده
                                                                                                                                                                                        • ☰ 17.3. فهرست کارها (To-Do List)
                                                                                                                                                                                          • ☰ 17.4. تولیدکنندهٔ رمز عبور
                                                                                                                                                                                            • ☰ 17.5. برنامهٔ آزمون (Quiz)
                                                                                                                                                                                              • ☰ 17.6. پروژهٔ کوچک وب یا داده
                                                                                                                                                                                              • ☰ 18. فصل ۱۸: گام‌های بعدی
                                                                                                                                                                                                • ☰ 18.1. چگونه پایتون را تمرین کنیم
                                                                                                                                                                                                  • ☰ 18.2. نوشتن کد تمیز و خوانا
                                                                                                                                                                                                    • ☰ 18.3. انتخاب یک حوزهٔ تخصصی
                                                                                                                                                                                                      • ☰ 18.3.1. توسعهٔ وب
                                                                                                                                                                                                        • ☰ 18.3.2. علم داده
                                                                                                                                                                                                          • ☰ 18.3.3. خودکارسازی
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.3.4. توسعهٔ نرم‌افزار
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.4. منابع یادگیری و انجمن‌ها
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 19. پیوست
                                                                                                                                                                                                              • ☰ 19.1. برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون
                                                                                                                                                                                                                • ☰ 19.2. خطاهای رایج و راه‌حل‌ها
                                                                                                                                                                                                                  • ☰ 19.3. واژه‌نامهٔ اصطلاحات