18.1.2. نشانگرهای وضعیت

Table of Contents

راهنما

نشانگر راهنما معمولاً به شکل دو فلش سبز رنگ است که به صورت جداگانه یا یک آیکون دو فلشه چشمک‌زن روی صفحه کیلومتر دیده می‌شود. هر بار که راهنمای چپ یا راست را فعال می‌کنید، فلشِ همان سمت روی صفحه کیلومتر به صورت منظم چشمک می‌زند. اگر راهنمای اضطراری یا فلاشر را روشن کنید، هر دو فلش هم‌زمان چشمک می‌زنند.

کارکرد اصلی این نشانگر، «اطلاع دادن به راننده» است که سیستم راهنما فعال است و در حال ارسال سیگنال برای دیگران می‌باشد. وقتی راهنما را خاموش می‌کنید، چراغ هم بلافاصله خاموش می‌شود. در بیشتر خودروهای جدید، پس از تکمیل گردش یا تغییر خط، اهرم راهنما به شکل خودکار برمی‌گردد و چشمک‌زدن متوقف می‌شود، اما اگر این اتفاق نیفتاد، وظیفه راننده است که آن را دستی برگرداند و چشمک را قطع کند.

اگر راهنما را بزنید و فلش روی صفحه کیلومتر اصلاً روشن نشود، یا بسیار سریع‌تر از معمول چشمک بزند، احتمالاً لامپ یکی از چراغ‌های راهنما سوخته یا ایرادی در مدار وجود دارد و باید بررسی فنی انجام شود.

استفاده از راهنما بدون توجه به نشانگر، یا فراموش کردن خاموش کردن راهنما، برای دیگران «پیام اشتباه» می‌فرستد و می‌تواند سبب تصادف شود. همیشه پس از هر تغییر مسیر، نگاه کوتاهی به نشانگر راهنما روی صفحه کیلومتر بیندازید.

نور بالا

نشانگر نور بالا معمولاً به شکل یک چراغ آبی با خطوطی افقی است که در جهت مستقیم رو به جلو کشیده شده‌اند. این چراغ فقط زمانی روشن می‌شود که شما نور بالای خودرو را فعال کرده باشید.

نقش این نشانگر آن است که به شما یادآوری کند در حال استفاده از نور بالا هستید. چون نور بالا در شهر و در حضور دیگر رانندگان، به‌ویژه خودروهای مقابل، می‌تواند آنان را دچار خیرگی و کاهش دید کند، دیدن این چراغ آبی روی صفحه کیلومتر هشداری است برای این که در موقعیت‌های نامناسب، سریعاً به نور پایین برگردید.

در بسیاری از خودروها وقتی برای لحظه‌ای اهرم را می‌کشید تا «پاس نور» بدهید، نشانگر نور بالا فقط در همان چند ثانیه روشن می‌شود و با رها کردن اهرم، خاموش می‌گردد. اما اگر اهرم را در وضعیت دائمی نور بالا قرار دهید، این نشانگر تا زمان بازگرداندن اهرم، روشن باقی می‌ماند.

هنگام نزدیک شدن به خودروی مقابل، به‌محض دیدن چراغ‌های آن در فاصله مناسب، با نگاه به صفحه کیلومتر مطمئن شوید که نشانگر نور بالا خاموش است. رانندگی طولانی‌مدت با نور بالا در حضور دیگر رانندگان، هم «خلاف مقررات» است و هم می‌تواند مستقیماً به تصادف منجر شود.

نور پایین

نشانگر نور پایین معمولاً به شکل یک چراغ سبز با خطوط مایل رو به پایین است که روشن بودن چراغ‌های اصلی در حالت نور پایین را نشان می‌دهد. این آیکون زمانی ظاهر می‌شود که کلیدچراغ را در موقعیت روشن قرار دهید و سیستم روشنایی اصلی فعال شود.

دیدن این نشانگر به شما اطمینان می‌دهد که خودرو از وضعیت «چراغ خاموش» خارج شده است، چیزی که در رانندگی شب و در شرایط دید کم اهمیت حیاتی دارد. به کمک این نشانگر می‌توانید سریع تشخیص دهید که:

آیا در روز بارانی، تونل، مه، غروب، یا شب، چراغ‌ها را روشن کرده‌اید یا نه.
آیا به اشتباه چراغ‌ها را خاموش نگذاشته‌اید.

در برخی خودروها اگر چراغ‌ها روشن بمانند و موتور را خاموش کنید و در را باز کنید، بوق هشدار به همراه روشن ماندن نشانگر نور پایین شما را از روشن بودن چراغ‌ها باخبر می‌کند تا از خالی شدن باتری جلوگیری شود.

وقتی دید محیط کاهش یافته است، «روشن بودن نشانگر نور پایین» روی صفحه کیلومتر باید برای شما یک عادت همیشگی باشد. رانندگی بدون نور کافی، حتی اگر خودتان احساس کنید می‌بینید، برای دیگران شما را به‌سختی قابل تشخیص می‌کند و خطر تصادف را به‌شدت بالا می‌برد.

مه‌شکن

چراغ مه‌شکن جلو و عقب معمولاً هرکدام نشانگر مخصوص خود را دارند. در بسیاری از خودروها:

مه‌شکن جلو با یک آیکون سبز رنگ نمایش داده می‌شود که شبیه چراغ به سمت چپ با سه خط موج‌دار است.
مه‌شکن عقب معمولاً با یک آیکون که رنگ کهربایی یا زرد/نارنجی دارد و به سمت راست یا عقب با خطوط موج‌دار رسم می‌شود، نشان داده می‌شود.

این نشانگرها فقط وقتی روشن می‌شوند که شما کلید یا دکمه مه‌شکن را فعال کنید. نقش آن‌ها اطمینان دادن به شما است که چراغ‌های مه‌شکن روشن هستند، چون شعاع و شدت نور مه‌شکن، به‌خصوص مه‌شکن عقب، بسیار زیاد است و در شرایط عادی می‌تواند رانندگان پشت سر را آزار دهد.

بنابراین، از روی صفحه کیلومتر می‌توانید تشخیص دهید مه‌شکن‌ها روشن هستند یا نه و در صورت خروج از شرایط مه، باران شدید یا برف، آن‌ها را خاموش کنید.

چراغ مه‌شکن را فقط در شرایطی استفاده کنید که «دید به‌شدت کاهش یافته» است. روشن ماندن نشانگر مه‌شکن در هوای عادی، به معنی استفاده اشتباه از این چراغ‌ها است و می‌تواند برای راننده مقابل یا پشت سر، خیرگی خطرناک ایجاد کند.

ترمز دستی

نشانگر ترمز دستی معمولاً به شکل یک دایره با حرف P یا علامت تعجب داخل پرانتز، یا به صورت کلمه BRAKE روی صفحه کیلومتر است. رنگ آن تقریباً همیشه قرمز است. این نشانگر زمانی روشن می‌شود که ترمز دستی کشیده شده یا در خودروهای با ترمز پارک برقی، دکمه ترمز پارک فعال باشد.

این چراغ دو نقش مهم دارد. اول این که هنگام توقف، به شما یادآوری می‌کند که ترمز دستی درگیر است و خودرو در شیب‌ها از جایش حرکت نکند. دوم این که هنگام شروع حرکت، نگاه به این نشانگر به شما هشدار می‌دهد اگر ترمز دستی را فراموش کرده باشید پایین بیاورید. حرکت با ترمز دستی درگیر، می‌تواند به سیستم ترمز و لنت‌ها آسیب جدی بزند و موجب داغ شدن و حتی سوختن آن‌ها شود.

در بسیاری از خودروها همین نشانگر، اگر همراه با روشن شدن چراغ هشدار دیگری یا با صدای بوق مداوم باشد، می‌تواند نشان‌دهنده سطح پایین روغن ترمز یا مشکل دیگری در سیستم ترمز نیز باشد. در چنین حالتی، حتی اگر ترمز دستی را آزاد کرده‌اید اما چراغ خاموش نمی‌شود، باید خودرو را در اولین فرصت امن متوقف و سیستم ترمز را بررسی کنید.

هر بار پیش از حرکت، «خاموش بودن نشانگر ترمز دستی» را کنترل کنید. حرکت با روشن بودن این چراغ، به معنای وجود یک مشکل احتمالی در سیستم ترمز یا فراموش کردن آزاد کردن ترمز دستی است و می‌تواند به از دست رفتن ترمز و وقوع تصادف منجر شود.

دنده انتخاب‌شده

نشانگر دنده انتخاب‌شده در خودروهای دنده اتومات معمولاً به صورت حروفی مانند P، R، N، D و گاهی عددهای 1، 2، 3 یا + و − روی صفحه کیلومتر یا نمایشگر میانی دیده می‌شود. در خودروهای دنده دستی هم در بعضی مدل‌ها، یک نمایشگر کوچک وجود دارد که دنده فعلی را نشان می‌دهد، مثلاً 1، 2، 3، 4، 5، 6 یا R.

این نشانگر به شما کمک می‌کند حتی بدون نگاه کردن به دسته دنده، متوجه شوید خودرو در چه حالتی است. برای مثال:

در حالت P یا N خودرو نباید حرکت کند.
در حالت R خودرو به عقب حرکت می‌کند.
در حالت D یا عددی خاص، خودرو آماده حرکت رو به جلو است.

همچنین در بسیاری از خودروها اگر در حالت نامناسبی بخواهید موتور را روشن کنید، مثلاً در D یا R، موتور روشن نمی‌شود و سیستم از طریق همین نمایشگر به شما هشدار می‌دهد که باید در حالت P یا N باشید.

در خودروهای دنده دستی که نمایشگر دنده دارند، امکان اشتباه گرفتن دنده معکوس خیلی کمتر می‌شود، چون می‌توانید با یک نگاه، دنده انتخابی را ببینید و مثلاً در سرعت بالا از درگیر کردن دنده خیلی سنگین خودداری کنید.

پیش از هر حرکت رو به عقب، حتماً به «نشانگر دنده انتخاب‌شده» نگاه کنید و از قرار داشتن در وضعیت R مطمئن شوید، و همین طور هنگام حرکت رو به جلو از نبودن حالت R. اشتباه در انتخاب دنده، به‌ویژه در فضاهای محدود مانند پارکینگ، یکی از دلایل شایع برخوردهای ناگهانی است.

کروز کنترل

نشانگر کروز کنترل معمولاً به شکل یک سرعت‌سنج کوچک با یک پیکان یا یک آیکون اختصاصی شبیه فرمان یا حروف اختصاری است و اغلب به رنگ سبز نمایش داده می‌شود. وقتی سیستم کروز کنترل را فعال می‌کنید، این نشانگر روشن می‌شود تا به شما بگوید سرعت خودرو توسط سیستم کنترل می‌شود، نه فقط توسط پای شما روی پدال گاز.

در بسیاری از خودروها دو وضعیت وجود دارد:

حالت «آماده به کار» که سیستم روشن است اما هنوز سرعت تنظیم نشده و ممکن است نشانگر به شکل دیگری یا کم‌نورتر باشد.
حالت «فعال» که سرعت تنظیم شده و خودرو آن را حفظ می‌کند و نشانگر با رنگ و شکل مشخص روشن است.

هر زمان که روی ترمز فشار دهید یا دکمه لغو را بزنید، کروز کنترل غیرفعال می‌شود و نشانگر روی صفحه کیلومتر خاموش می‌گردد یا تغییر وضعیت می‌دهد. این خاموش شدن به شما می‌گوید مجدداً خودتان باید سرعت را با پدال گاز تنظیم کنید.

در بعضی خودروها «لیمیت سرعت» یا محدودکننده نیز وجود دارد که گاهی نشانگر جداگانه‌ای دارد. این سیستم به شما اجازه نمی‌دهد از حدی که تعیین کرده‌اید سریع‌تر بروید و از روی صفحه کیلومتر می‌توانید فعال بودن آن را تشخیص دهید.

در جاده‌های لغزنده، شلوغ، کوهستانی، یا در نزدیکی شهرها، اگر نشانگر کروز کنترل روی صفحه کیلومتر روشن است، لازم است استفاده از آن را دوباره ارزیابی کنید. روشن ماندن این نشانگر در شرایطی که باید کنترل کامل سرعت و ترمز در اختیار شما باشد، می‌تواند خطرناک باشد. در صورت تردید، سیستم را غیرفعال کنید.