KAHIBARO
4.4.2. تجهیزات بازتابنده
Table of Contents
گلمیخ
گلمیخها قطعات کوچک فلزی یا پلاستیکی سفت هستند که روی سطح آسفالت یا بتن نصب میشوند تا مرز خطوط، تغییر مسیر یا نزدیکی خطر را به راننده «احساس» بدهند. وقتی از روی گلمیخ عبور میکنید لرزش و گاهی صدا را در فرمان و داخل خودرو حس میکنید و این کمک میکند حتی در تاریکی یا مه، متوجه خروج از خط یا نزدیک شدن به لبه راه شوید.
مهمترین کاربرد گلمیخها در جدا کردن مسیرهای رفت و برگشت، تأکید بر خطوط ممنوع برای عبور، مشخص کردن لبههای مسیر در پیچها و مشخص کردن محدودههایی مانند نزدیکی دوربرگردان یا نزدیکی تقاطع است. در بسیاری از بزرگراهها، کنار خط حاشیه یا میان دو خط رفت و برگشت، ردیفی از گلمیخ دیده میشود.
از دید راننده، دو نکته بسیار مهم است. نخست این که گلمیخها «محدوده غیرعادی» یا «تغییر مهم در وضعیت مسیر» را نشان میدهند، بنابراین زمانی که لرزش گلمیخ را زیر چرخ احساس میکنید باید سریع ولی آرام، وضعیت خود را بررسی کنید، در آینه نگاه کنید و اگر لازم است بدون حرکت ناگهانی به خط مناسب برگردید. دوم این که عبور ممتد روی گلمیخها، به خصوص با سرعت بالا، هم برای خودرو آزاردهنده است و هم ممکن است نشانه رانندگی ناصحیح باشد، مانند حرکت روی خط وسط دو مسیر.
در محیطهای شهری، گلمیخها گاهی برای محدودههایی مانند محل عبور عابر پیاده در شب، نزدیک مدرسه، یا در آستانه میدان و تقاطع، همراه با خطکشی و تابلو نصب میشوند تا راننده را بیشتر متوجه کنند. در جادههای برون شهری و کوهستانی، گلمیخها در کنار پرتگاه یا پیچ تند، نقش هشدار جدی دارند.
قانون کلی: احساس لرزش و صدای گلمیخ در زیر چرخ، نشانه نزدیک شدن به حاشیه مسیر، خروج از خط، یا ورود به محدوده ویژه است. در این حالت، سرعت را کمی کم کنید، آینهها را کنترل کنید و بدون فرمان ناگهانی به خط صحیح برگردید.
در برخورد با گلمیخها، از ترمزگیری شدید و چرخاندن ناگهانی فرمان خودداری کنید، به ویژه در باران و برف، زیرا سطح اطراف گلمیخ میتواند لغزندهتر باشد و حرکت ناگهانی خطر لغزش را بیشتر میکند.
چشمگربهای
چشمگربهای، نوعی تجهیز بازتابنده است که معمولاً درون گلمیخ یا به صورت جداگانه در سطح راه نصب میشود و وظیفه دارد نور چراغ خودرو را بازتاب دهد. به همین دلیل، حتی در تاریکی کامل، خطوط و لبههای راه را به شکل نقاط یا نوارهای روشن میبینید.
چشمگربهایها به شکل منشور یا عدسی شفاف هستند که درون یک بدنه محکم قرار گرفتهاند. رنگ این بازتابندهها معنای راهنمایی دارد، مثلاً در بسیاری از کشورها و به تدریج در برخی مسیرهای کشور، رنگ سفید برای جدا کردن خطوط همجهت، رنگ زرد یا کهربایی برای جدا کردن مسیرهای مخالف یا لبه وسطی، و رنگ قرمز برای انتهای بنبست یا محلهایی که نباید از آن عبور کنید استفاده میشود.
در رانندگی برون شهری، به ویژه در شب، چشمگربهایها ابزار بسیار مهمی برای نگه داشتن خودرو در خط صحیح هستند. زمانی که باران، مه یا تاریکی، دید شما را نسبت به رنگ خطکشی کم میکند، این بازتابندهها با انعکاس نور چراغ جلو، شکل مسیر را به شما نشان میدهند، به خصوص در پیچ، روی پل، ورودی و خروجی بزرگراه و کنار پرتگاه.
راننده باید عادت کند که در شب، علاوه بر خطوط رنگی، به الگوی منظم نقاط بازتابنده هم توجه کند. هر جا که الگو تغییر میکند، مثلاً فاصله آنها کمتر میشود، خم میشوند، یا ناگهان قطع میشوند، احتمالاً تغییر مهمی در راه در پیش است، مانند شروع پیچ تند، پایان شانه قابل عبور یا نزدیک شدن به تقاطع.
اصل کاربردی: چشمگربهایها، نقشه نوری راه در شب هستند. وقتی دید شما کم است، مسیر را با دنبال کردن ردیف بازتابندهها حفظ کنید، نه با نزدیک شدن بیش از حد به خودرو جلویی یا حرکت روی خط وسط.
عبور تصادفی از روی چشمگربهایها مشکل خاصی ایجاد نمیکند، ولی رانندگی مداوم روی آنها نشانه این است که در مرکز خط حرکت نمیکنید یا فاصله جانبی را درست رعایت نکردهاید. در بارندگی و یخزدگی، روی این سطوح بسیار براق باید از ترمز و فرمان ناگهانی خودداری کنید.
استوانه ترافیکی
استوانههای ترافیکی سازههای عمودی و معمولاً انعطافپذیر هستند که در حاشیه راه، وسط مسیر یا کنار موانع نصب میشوند تا توجه راننده را جلب کنند و مسیر مناسب یا محدوده غیرقابل عبور را نشان دهند. این استوانهها اغلب به رنگ روشن مانند نارنجی یا زرد با نوارهای شبرنگ سفید یا نقرهای هستند تا در شب نیز به راحتی دیده شوند.
کاربرد استوانه ترافیکی در سه موقعیت بیشتر دیده میشود. نخست، برای جدا کردن مسیرها در نزدیکی تقاطع، میدان یا محلهایی که امکان تغییر خط ناگهانی باید کم شود. دوم، در اطراف موانع ثابت مانند ستونهای پل، جزایر ترافیکی کوچک یا شروع مانع بتنی، تا راننده از برخورد مستقیم با مانع دور شود. سوم، در کارگاههای راهسازی یا تغییر موقت مسیر، که لازم است خط حرکت جدید با شکل سه بعدی و روشن مشخص شود.
استوانهها معمولاً طوری طراحی میشوند که در صورت برخورد سبک، خم شوند یا کنده شوند و آسیب شدید به خودرو نزنند، اما همین برخورد، به راننده هشدار جدی میدهد که وارد محدوده خطر یا ممنوع شده است. از دید آموزشی، دیدن ردیفی از استوانهها یعنی باید سرعت را کم کنید، حواستان را متمرکز کنید و به خط حرکت تعیین شده پایبند بمانید.
گاهی در بزرگراهها، از استوانه ترافیکی برای جدا کردن خط شتاب و کاهش سرعت از مسیر اصلی استفاده میشود تا رانندهها متوجه شوند که این محدودهها برای توقف ناگهانی یا حرکت معکوس مناسب نیست.
قاعده مهم: استوانه ترافیکی یعنی «اینجا آزادی تغییر دلبخواهی مسیر را ندارید». در حضور استوانهها، از سبقت، تغییر خط ناگهانی و دور زدن خودداری کنید.
رانندگان تازهکار باید فاصله جانبی با این تجهیزات را به خوبی تمرین کنند، به خصوص در مسیرهای باریک. نزدیک شدن بیش از حد میتواند نشانه اشتباه در انتخاب خط یا نگه نداشتن فرمان باشد.
مخروط ترافیکی
مخروطهای ترافیکی، علامتهای مخروطی شکل و قابل جابهجایی هستند که معمولاً به رنگ نارنجی یا قرمز روشن با نوارهای شبرنگ استفاده میشوند. این تجهیزات بیشتر برای «نشانهگذاری موقت» به کار میروند و بنابراین دیدن آنها برابر است با تغییر موقت در شرایط معمول مسیر.
کاربرد معمول مخروط شامل جدا کردن بخشی از مسیر برای کارگاه راهسازی، مسدود کردن بخشی از خط برای حادثه یا خرابی خودرو، مشخص کردن محدوده تمرین عملی رانندگی در محوطههای آموزشی و هدایت خودروها در مراسم، تجمعها یا پارکینگهای شلوغ است.
مهمترین ویژگی مخروط، این است که به راحتی قابل جابهجایی و جمعآوری است، پس راننده باید بداند که چیدمان آنها ممکن است با وضعیت ثابت راه متفاوت باشد. برای مثال، ممکن است بخشی از خط که قبلاً برای حرکت عادی باز بوده، حالا با مخروط بسته شده باشد و مسیر جدیدی تعریف شده باشد.
وقتی وارد محدودهای میشوید که با مخروط مشخص شده، باید دو کار را همزمان انجام دهید. نخست، سرعت را به حدی کاهش دهید که بتوانید در صورت تغییر ناگهانی مسیر، به آرامی مسیر خود را تنظیم کنید. دوم، با نگاه به جلو، شکل کلی چیدمان مخروطها را تشخیص دهید. مثلاً ممکن است مخروطها شما را به لاین کناری هدایت کنند یا پیشاپیش قبل از مانع، مسیر را به یک خط کاهش دهند.
نکته ایمنی: محدودهای که با مخروط مشخص شده است معمولا جای حضور کارگران، مأموران یا خودروهای متوقف است. در این محدودهها سرعت کم، هوشیاری بالا، و آمادگی برای توقف ناگهانی ضروری است.
هرگز برای سبقت از خودروها، از میان مخروطها عبور نکنید و به آنها به چشم مانع کماهمیت نگاه نکنید. برخورد با مخروط ممکن است شما را ناگهان بترساند، مسیر خودرو را کمی منحرف کند و در ترافیک سنگین باعث واکنش ناگهانی دیگران شود.
بشکه ایمنی
بشکههای ایمنی، مخازن بزرگ پلاستیکی یا فلزی هستند که معمولاً با رنگ زرد یا نارنجی و نوارهای شبرنگ مشخص میشوند و در محلهای پرخطر مانند ابتدای بلوکهای بتنی، جلوی ستونهای پل در میانه بزرگراه، ورودی تقاطعهای غیرهمسطح و گاهی در اطراف کارگاههای راهسازی نصب میشوند. برخی از این بشکهها با شن، آب یا مواد جذبکننده انرژی پر میشوند تا در صورت برخورد، بخشی از انرژی تصادف را جذب کنند و شدت ضربه را کاهش دهند.
دیدن بشکه ایمنی یعنی در آن نقطه، پشت بشکهها مانعی بسیار سخت و خطرناک وجود دارد، مانند لبه بتن، ستون یا دیوار. اگر بشکه نبود، برخورد مستقیم با آن مانع میتوانست پیامد بسیار شدیدی داشته باشد. بنابراین محل بشکه ایمنی، نقطهای است که راننده اصلا نباید به آن نزدیک شود یا مسیر خود را به سمت آن بگیرد.
در بزرگراهها، ترکیبی از بشکهها اغلب در جلوی دوشاخه شدن راه قرار میگیرد، یعنی جایی که راه به دو شاخه راست و چپ تقسیم میشود و در وسط یک نوک بتنی وجود دارد. اگر راننده نتواند به موقع تصمیم بگیرد، ممکن است مستقیم به سمت این نوک حرکت کند، که برخورد با بشکهها در این حالت، آسیب را کمتر از برخورد مستقیم با بتن میکند.
از نظر رفتاری، راننده باید بداند که وجود بشکه ایمنی نشانه دو چیز است: اول، طراحی مسیر در آن نقطه اهمیت ویژهای دارد و باید قبل از رسیدن، خط مناسب را انتخاب کند. دوم، در نزدیکی آن، تغییر ناگهانی خط یا تلاش برای عبور از فضای باریک میان بشکه و مانع، بسیار خطرناک است.
قاعده ساده: هر جا بشکه ایمنی دیدید، پیش از رسیدن به آن، خط خود را مشخص کنید و از نزدیک شدن به آن به عنوان «مسیر فرار» خودداری کنید. بشکه ایمنی، محل عبور نیست، آخرین سد محافظتی در برابر یک مانع سخت است.
با دیدن بشکهها، نگاه خود را به جلو و به مسیر ادامه حرکت متمرکز کنید، از وارد شدن به فضای میان بشکهها بپرهیزید و اگر در حال سبقت یا تغییر خط هستید، این کار را به محلی دورتر از آن نقطه موکول کنید.
موانع موقت
موانع موقت، تجهیزاتی هستند که برای تغییر کوتاهمدت در مسیر یا مسدود کردن بخشی از راه، به سرعت نصب و بعد از رفع نیاز جمع میشوند. این موانع میتواند شامل بلوکهای پلاستیکی پر از آب، نردههای فلزی سبک، بلوکهای بتنی قابل جابجایی، دروازههای تاشو، و ترکیب آنها با چراغ چشمکزن و نوارهای بازتابنده باشد.
کاربرد موانع موقت، گسترده و متنوع است، ولی مهمترین موارد عبارت است از مسدود کردن یک لاین در عملیات راهسازی، بستن ورودی یا خروجی خاص در بزرگراه، جدا کردن محل برگزاری رویدادها و تجمعها، ایجاد مسیر انحرافی برای دور زدن محل حادثه یا رانش زمین، و ممانعت از ورود خودروها به مسیرهای تعمیراتی.
ویژگی موانع موقت این است که ممکن است با طرح ثابت راه، مانند تابلوهای دائمی یا خطکشیهای قدیمی، در تعارض ظاهری باشند. برای مثال، ممکن است خطکشی نشان دهد که مسیر مستقیم باز است، اما مانع موقت، همین مسیر را بسته و شما را به سمت خروجی هدایت کند. در چنین مواردی، مطابق اولویت علائم، فرمان مأمور و تجهیزات موقت راهسازی بر خطکشی و علائم قبلی مقدم است.
راننده باید با دیدن موانع موقت، چهار کار را انجام دهد: کاهش سرعت، بررسی تابلوهای موقت همراه، پیروی از جهتنمایی فلشها و چراغهای چشمکزن، و حفظ فاصله با خودرو جلویی، چون ممکن است او ناگهان مجبور به توقف یا تغییر مسیر شود.
قاعده اولویت: در حضور موانع موقت، مسیر تعیین شده توسط این موانع و تابلوهای همراه، نسبت به خطکشی قبلی و حتی بعضی تابلوهای دائمی، اولویت دارد. بیتوجهی به آنها میتواند شما را وارد منطقه کارگاهی یا محل خطر کند.
هرگز تلاش نکنید با عبور میان موانع، مسیر کوتاهتر یا خالیتری برای خود بسازید. این موانع ممکن است پشت خود حفره، دستگاه، کارگر یا شیب ناایمن داشته باشند که از زاویه دید راننده مشخص نیست.
تابلوهای عملیات راهسازی
تابلوهای عملیات راهسازی، مجموعهای از علائم و تابلوها هستند که برای اطلاع دادن درباره کار بر روی راه، تغییر موقت مسیر، کاهش تعداد خطوط، یا وجود خطرهای ناشی از فعالیت عمرانی به کار میروند. این تابلوها معمولاً رنگ پسزمینه نارنجی یا زرد تند دارند تا از تابلوهای دائمی متمایز شوند و توجه بیشتری جلب کنند.
در کنار تابلو، معمولاً از تجهیزات بازتابنده مانند مخروط، استوانه، چشمگربهای موقت، چراغ چشمکزن و موانع پلاستیکی استفاده میشود تا روز و شب، محدوده کارگاه به وضوح دیده شود. بنابراین زمانی که ترکیب رنگ نارنجی و تجهیزات بازتابنده را میبینید، باید بدانید که در منطقه عملیات راهسازی یا تعمیرات هستید.
مهمترین اطلاعاتی که تابلوهای عملیات راهسازی به شما میدهند شامل موارد زیر است: هشدار درباره نزدیک شدن به کارگاه، اعلام کاهش تعداد خطوط، تغییر جهت مسیر برای دور زدن از محل کار، محدودیت سرعت موقت، حضور کارگران روی راه، وجود ماشینآلات سنگین در حاشیه یا روی مسیر، و طول تقریبی محدوده کار.
در این محدودهها، راننده باید چند اصل را رعایت کند. سرعت را به عددی که روی تابلو نوشته شده کاهش دهد و آن را تا پایان محدوده حفظ کند. هر گونه سبقت یا تغییر خط غیرضروری را کنار بگذارد و تنها در جایی که با فلش و تابلو مشخص شده، مسیر خود را تغییر دهد. فاصله طولی بیشتری با خودرو جلویی نگه دارد، چون توقفهای ناگهانی در این محدودهها بسیار محتمل است. به کارگران، ماشینآلات و نفراتی که ممکن است ناگهان وارد مسیر شوند، توجه ویژه داشته باشد.
اصل طلایی در کارگاهها: سرعت کم، خط ثابت، فاصله مناسب. هر سه مورد باید همزمان رعایت شوند تا عبور از محدوده عملیات راهسازی ایمن باشد.
تابلوهای عملیات راهسازی معمولاً آغاز و پایان محدوده را هم مشخص میکنند، مثلا با تابلوی «شروع عملیات» و «پایان عملیات». تا قبل از دیدن تابلو یا نشانه پایان، فرض کنید هنوز در محدوده خطر هستید و به سرعت قبلی مسیر برنگردید. پس از خروج، با توجه به تابلوهای بعدی، میتوانید سرعت را به تدریج با شرایط عادی راه هماهنگ کنید.
Views: 1