Table of Contents
معرفی کلی پایتون
پایتون یک زبان برنامهنویسی «سطح بالا» و «همگانی» است؛ یعنی:
- سطح بالا: بهجای درگیر شدن با جزئیات سختافزار، با مفاهیم نزدیک به زبان انسان کار میکنید.
- همگانی (General-purpose): فقط برای یک کار خاص (مثل فقط وب یا فقط علم داده) نیست، بلکه در انواع حوزهها استفاده میشود.
کد پایتون معمولاً شبیه جملههای سادهٔ انگلیسی است، به همین خاطر برای شروع برنامهنویسی بسیار محبوب شده است.
نمونه یک دستور سادهٔ پایتون:
print("سلام دنیا!")
این دستور به پایتون میگوید که متن "سلام دنیا!" را روی صفحه چاپ کند.
چرا پایتون محبوب است؟
چند ویژگی مهم که پایتون را برای مبتدیها و حرفهایها جذاب کرده:
۱. خوانایی و سادگی
کد پایتون سعی میکند تا حد ممکن «خوانا» و «واضح» باشد.
مثلاً یک جمع ساده:
a = 5
b = 7
c = a + b
print(c)حتی اگر هیچ تجربهٔ برنامهنویسی نداشته باشید، احتمالاً حدس میزنید این کد چه میکند:
- دو عدد را در متغیرهای
aوbمیگذارد، - آنها را جمع میکند،
- نتیجه را چاپ میکند.
۲. نیاز کمتر به کد طولانی
در بسیاری از زبانها برای انجام یک کار ساده باید کدهای طولانیتری بنویسید، ولی پایتون تلاش میکند با کد کمتر، کار بیشتری انجام شود. این موضوع برای شروع یادگیری بسیار کمککننده است، چون:
- کمتر خسته میشوید،
- زودتر نتیجهٔ کار خود را میبینید.
۳. جامعهٔ کاربری بزرگ
پایتون میلیونها کاربر در سراسر دنیا دارد. نتیجهٔ این موضوع:
- مثالها و آموزشهای فراوان در اینترنت
- پاسخ به اکثر سوالات شما در وبسایتها و انجمنها
- کتابخانهها و ابزارهای آمادهٔ بسیار زیاد (بعداً با آنها آشنا میشوید)
مفسری بودن پایتون
پایتون یک زبان «مفسری» است. بهطور ساده:
- در زبانهای «کامپایلشونده»، معمولاً باید:
- کد را بنویسید،
- آن را کامپایل کنید،
- سپس برنامهٔ نهایی را اجرا کنید.
- در پایتون، مفسر کد شما را «مستقیم» اجرا میکند.
این یعنی:
- میتوانید خیلی سریع یک خط کد بنویسید و نتیجه را ببینید.
- برای آزمایش ایدههای کوچک نیازی به مراحل طولانی ندارید.
بعداً در فصل «حالت تعاملی پایتون» این ویژگی را عملی تجربه میکنید.
چند ویژگی مهم پایتون برای مبتدیها
این ویژگیها باعث میشود پایتون برای شروع، انتخاب خوبی باشد:
۱. چندسکویی (Cross-platform)
پایتون روی سیستمعاملهای مختلف کار میکند:
- ویندوز
- macOS
- لینوکس
در بیشتر موارد، همان کدی که روی یک سیستم مینویسید، روی سیستم دیگر هم بدون تغییر اجرا میشود. این یعنی میتوانید:
- روی کامپیوتر شخصی خود تمرین کنید،
- بعداً در محیطهای حرفهای (سرورها، کامپیوترهای دیگر) از همان مهارتها استفاده کنید.
۲. مناسب برای موضوعات مختلف
بدون اینکه وارد جزئیات هر حوزه شویم، فقط فهرستوار:
- توسعهٔ وب
- علم داده و یادگیری ماشین
- خودکارسازی کارهای تکراری
- ساخت ابزارهای خط فرمان
- کار با فایلها و متن
- اسکریپتنویسی برای نرمافزارها و سرویسهای مختلف
در فصلهای بعدی، نمونههایی ساده از برخی از این کاربردها را خواهید دید.
۳. شروع سریع، ادامهٔ قدرتمند
پایتون هم:
- برای مبتدیها ساده است،
- هم برای پروژههای بزرگ و حرفهای استفاده میشود.
این یعنی:
- با مفاهیم پایه شروع میکنید،
- اما مجبور نیستید بعداً زبان دیگری یاد بگیرید تا «حرفهای» شوید؛ همان پایتون را میتوانید عمیقتر ادامه دهید.
نسخههای پایتون (بهطور کلی)
بدون وارد شدن به بحث نصب (که در فصل بعد میآید)، یک نکتهٔ مهم:
- امروزه تقریباً همه از پایتون ۳ استفاده میکنند.
- پایتون ۲ نسخهٔ قدیمی است و دیگر بهروز نمیشود.
هر وقت در اینترنت کدی پیدا کردید، حواستان باشد:
- اگر خیلی قدیمی باشد، ممکن است برای پایتون ۲ نوشته شده باشد و دقیقاً مثل هم اجرا نشود.
- در این دوره، تمام مثالها بر اساس پایتون ۳ هستند.
نمونهای از کد پایتون
در این دوره، خیلی زود اولین برنامهٔ خود را اجرا میکنید.
یک مثال ساده که نشان میدهد پایتون برای نوشتن محاسبات و متن چقدر سرراست است:
name = "علی"
age = 20
print("نام:", name)
print("سن:", age)
print("دو سال دیگر سن من میشود:", age + 2)این برنامه:
- دو متغیر برای نام و سن میسازد،
- آنها را چاپ میکند،
- و یک محاسبهٔ ساده روی سن انجام میدهد.
فعلاً لازم نیست همهٔ جزئیات این کد را بفهمید؛ در فصلهای بعدی:
- با متغیرها و انواع داده آشنا میشوید،
- یاد میگیرید چطور متن و عدد و… را در کدهای خود استفاده کنید.
در این فصل فقط مهم است بدانید:
- پایتون زبانی است که چنین کدهایی را میفهمد و اجرا میکند،
- شما هم بهتدریج خواهید توانست کدهایی مانند این و بسیار پیشرفتهتر بنویسید.