2.2.1. درسها و رشتههای تحصیلی
Table of Contents
آشنایی کلی با درسها و رشتههای تحصیلی در آلمانی
در این فصل روی واژگان و عبارات مربوط به «درسها» در مدرسه و «رشتههای تحصیلی» در دانشگاه به زبان آلمانی تمرکز میکنیم. هدف این است که بتوانید در سطح A2 به سادگی بگویید چه درسی را دوست دارید، چه چیزی میخوانید، یا چه رشتهای را در دانشگاه یا آموزشگاه دنبال میکنید.
یادتان باشد که توضیح ساختارهای دستوری پیچیده به فصلهای دیگر مربوط میشود، در اینجا بیشتر با واژهها و جملههای ساده و کاربردی کار میکنیم.
تفاوت بین درس مدرسه و رشته تحصیلی
در آلمانی معمولا برای «درس» در مدرسه از واژهی das Fach (جمع: die Fächer) استفاده میشود. برای «رشته تحصیلی» دانشگاهی از واژههایی مثل das Studium و der Studiengang استفاده میشود. همچنین گاهی از das Fach برای «رشته تخصصی» هم استفاده میشود، مخصوصا وقتی دربارهی زمینهی تخصصی کسی صحبت میکنیم.
در حالت کلی:
«درس مدرسه»
$\Rightarrow$ das Fach, Schulfach
«رشته دانشگاهی / رشته تحصیلی»
$\Rightarrow$ das Studium, der Studiengang
«رشته / حوزه تخصصی»
$\Rightarrow$ das Fachgebiet, das Fach
مثالها:
Ich habe morgen drei Fächer.
من فردا سه درس دارم.
Ich studiere Medizin.
من پزشکی میخوانم.
Mein Studiengang heißt Elektrotechnik.
نام رشتهی من مهندسی برق است.
نام درسهای رایج در مدرسه
در جدول زیر مهمترین درسهای مدرسه را با جنسیت و ترجمهی فارسی میبینید. به حروف تعریف دقت کنید زیرا برای جملهسازی در فصلهای دیگر بسیار مهم هستند.
| آلمانی | حرف تعریف | معنی فارسی |
|---|---|---|
| Deutsch | (معمولا بدون) | زبان آلمانی |
| Englisch | (معمولا بدون) | زبان انگلیسی |
| Französisch | (معمولا بدون) | زبان فرانسه |
| Mathematik / Mathe | die | ریاضی |
| Physik | die | فیزیک |
| Chemie | die | شیمی |
| Biologie / Bio | die | زیستشناسی |
| Geschichte | die | تاریخ |
| Geografie / Erdkunde | die | جغرافیا |
| Informatik | die | کامپیوتر / انفورماتیک |
| Kunst | die | هنر |
| Musik | die | موسیقی |
| Sport | der | ورزش / تربیت بدنی |
| Religion / Ethik | die | دین / اخلاق |
| Physik-Chemie (نادرتر) | die | فیزیک شیمی (ترکیبی) |
در عمل، در برنامهی درسی یا روی جدول کلاسها اغلب نام درسها بدون حرف تعریف میآیند:
Heute habe ich Mathe, Deutsch und Sport.
امروز ریاضی، آلمانی و ورزش دارم.
اما وقتی دربارهی خودِ «درس» به عنوان اسم صحبت میکنید، میتوانید از حرف تعریف هم استفاده کنید:
Die Mathematik ist schwer für mich.
ریاضی برای من سخت است.
Der Sport macht mir Spaß.
ورزش برای من لذتبخش است.
گفتن اینکه چه درسهایی را دوست دارید یا دوست ندارید
برای بیان علاقه یا عدم علاقه، در سطح A2 معمولا از فعلهای mögen, gern haben, gern machen و همچنین از interessant / langweilig استفاده میشود. ساختار دقیق افعال در فصلهای دیگر توضیح داده میشود؛ در اینجا به چند الگوی آماده توجه کنید.
الگوی کلی «دوست داشتن درس»:
Ich mag Mathe.
Ich habe Mathe gern.
الگوی کلی «دوست نداشتن درس»:
Ich mag Mathe nicht.
Ich habe Mathe nicht gern.
الگوی کلی با «جالب بودن» و «حوصلهسربر بودن»:
Ich finde Mathe interessant.
Ich finde Mathe langweilig.
نمونه جملهها:
Ich mag Deutsch und Englisch, aber ich mag Physik nicht.
من آلمانی و انگلیسی را دوست دارم، اما فیزیک را دوست ندارم.
Ich finde Biologie sehr interessant.
من زیستشناسی را خیلی جالب میدانم.
Sport macht mir Spaß.
ورزش برای من سرگرمکننده است.
Ich habe Mathe nicht so gern.
من خیلی ریاضی را دوست ندارم.
سؤال و جواب دربارهی برنامهی درسی
برای صحبت روزمره دربارهی مدرسه باید بتوانید دربارهی «کدام درس؟» و «چه روزی؟» سؤال بپرسید و جواب بدهید. در این فصل فقط به مدل جملهها و واژگان مربوط به درسها میپردازیم.
نمونههای متداول پرسش:
Was ist dein Lieblingsfach?
درس مورد علاقهات چیست؟
Welche Fächer hast du heute?
امروز چه درسهایی داری؟
Hast du am Montag Deutsch?
آیا دوشنبه آلمانی داری؟
In welchem Fach bist du gut?
در کدام درس خوب هستی؟
Antworten / پاسخها:
Mein Lieblingsfach ist Englisch.
درس مورد علاقهی من انگلیسی است.
Heute habe ich Deutsch, Mathe und Sport.
امروز آلمانی، ریاضی و ورزش دارم.
Ja, am Montag habe ich Deutsch und Musik.
بله، دوشنبه آلمانی و موسیقی دارم.
Ich bin gut in Chemie, aber schlecht in Geschichte.
من در شیمی خوب هستم، اما در تاریخ ضعیف هستم.
از نظر واژگان، صفتهای زیر برای توصیف رابطهی خودتان با یک درس بسیار پرکاربرد هستند:
| آلمانی | معنی فارسی |
|---|---|
| gut | خوب |
| schlecht | بد / ضعیف |
| einfach | ساده |
| schwer | سخت |
| interessant | جالب |
| langweilig | خستهکننده |
| wichtig | مهم |
ترکیبهای مهم:
Ich bin gut in Deutsch.
Ich bin schlecht in Mathe.
Mathe ist schwer, aber wichtig.
رشتههای تحصیلی دانشگاهی
برای «رشتهی دانشگاهی» در آلمانی معمولا دو واژه را زیاد میبینید:
das Studium که بیشتر به «کل دوره تحصیل» اشاره میکند، مثل «تحصیل در رشتهی پزشکی».
der Studiengang که بیشتر به «برنامه / کورس مشخص تحصیلی» اشاره دارد، مثل «رشتهی لیسانس مهندسی مکانیک».
همچنین اسم رشتهها اغلب بدون حرف تعریف هم استفاده میشوند، دقیقاً شبیه فارسی که میگوییم «من مهندسی مکانیک میخوانم.»
در جدول زیر چند رشتهی رایج را میبینید:
| آلمانی | معنی فارسی |
|---|---|
| Medizin | پزشکی |
| Jura / Rechtswissenschaften | حقوق |
| Maschinenbau | مهندسی مکانیک |
| Elektrotechnik | مهندسی برق |
| Informatik | علوم کامپیوتر / کامپیوتر |
| Wirtschaft / BWL | اقتصاد / مدیریت بازرگانی |
| Architektur | معماری |
| Psychologie | روانشناسی |
| Pädagogik | علوم تربیتی |
| Germanistik | زبان و ادبیات آلمانی |
| Anglistik | زبان و ادبیات انگلیسی |
| Medizinische Informatik | انفورماتیک پزشکی |
| Sozialarbeit / Soziale Arbeit | مددکاری اجتماعی |
| Biologie | زیستشناسی |
| Chemie | شیمی |
| Physik | فیزیک |
| Maschinenwesen (قدیمیتر) | مهندسی ماشینآلات / مکانیک |
در بسیاری از این اسمها، پسوندها معنی خاصی دارند، اما تحلیل دقیق واژهسازی در فصل «واژهسازی» سطحهای بالاتر خواهد آمد.
گفتن «چه میخوانی؟» و «رشتهات چیست؟»
در سطح A2 باید بتوانید بپرسید و بگویید:
من در دانشگاه چه میخوانم، یا رشتهام چیست، یا در چه زمینهای تحصیل کردهام.
الگوهای پرکاربرد:
Ich studiere Medizin.
من پزشکی میخوانم.
Ich studiere an der Universität Berlin.
من در دانشگاه برلین تحصیل میکنم.
Mein Studiengang ist Maschinenbau.
رشتهی من مهندسی مکانیک است.
Ich mache eine Ausbildung als Krankenschwester.
من در حال گذراندن دورهی آموزشی به عنوان پرستار هستم.
نمونهی سؤال و جواب:
Was studierst du?
چه میخوانی؟
Ich studiere Informatik.
من علوم کامپیوتر میخوانم.
Welchen Studiengang hast du?
رشتهات چیست؟
Ich habe den Studiengang Architektur.
رشتهی من معماری است.
Was ist dein Hauptfach?
رشتهی اصلیات چیست؟ (در دانشگاه یا مدرسهی عالی)
Mein Hauptfach ist Psychologie.
رشتهی اصلی من روانشناسی است.
برای دورههای غیر دانشگاهی، مخصوصا در سیستم آلمان، از کلمهی Ausbildung زیاد استفاده میشود، اما توضیح ساختاری آن در فصلهای دیگر سطح A2 و B1 خواهد آمد.
تفاوت Studium و Ausbildung در سطح واژگانی
در آلمانی دو مسیر اصلی برای یادگیری حرفهای وجود دارد که از نظر واژگانی باید از همین سطح با آن آشنا شوید:
das Studium: تحصیل دانشگاهی، معمولا در دانشگاه یا Fachhochschule.
die Ausbildung: آموزش عملی و حرفهای، معمولا در شرکتها یا مدرسههای حرفهای.
مثالها:
Ich mache eine Ausbildung als Verkäufer.
من در حال گذراندن دورهی آموزشی به عنوان فروشنده هستم.
Ich habe mein Studium in Deutschland gemacht.
من تحصیلم را در آلمان انجام دادهام.
در این فصل فقط فرق معنایی کلی را میدانیم و وارد ساختارهای زمانی و جزئیات نظام آموزشی نمیشویم، اینها در فصلهای دیگر سطح A2 و B1 توضیح داده میشوند.
توصیف علاقهمندی به رشته تحصیلی
همان الگوهایی که برای علاقه به درسهای مدرسه دیدید، برای رشتههای دانشگاهی هم قابل استفاده هستند. فقط به این نکته توجه کنید که اسم رشتهها معمولا بدون حرف تعریف میآیند.
نمونه جملهها:
Ich interessiere mich für Medizin.
من به پزشکی علاقه دارم.
Ich finde Psychologie sehr spannend.
من روانشناسی را خیلی هیجانانگیز میدانم.
Mein Studium ist ziemlich schwer, aber interessant.
رشتهی تحصیلیام نسبتا سخت اما جالب است.
Ich mag Technik und Mathematik, deshalb studiere ich Maschinenbau.
من تکنولوژی و ریاضی را دوست دارم، به همین دلیل مهندسی مکانیک میخوانم.
در این جملهی آخر، ساختار «به همین دلیل» به فصلهای مربوط به حروف ربط و بیان دلیل تعلق دارد، اما از نظر واژگانی برای شما آشنا شدن با این ترکیب مفید است.
بیان گذشته ساده دربارهی مدرسه و رشته (در حد واژگانی)
در سطح A2 کمکم دربارهی تجربههای گذشته هم صحبت میکنید. در این فصل، بدون توضیح دقیق زمان گذشته، صرفا به چند ترکیب واژگانی توجه کنید تا بتوانید دربارهی «چه درسی داشتید» یا «چه رشتهای خواندهاید» صحبت کنید. ساختار گرامری Perfekt در فصلهای دیگر به صورت کامل آموزش داده میشود.
نمونههایی که از نظر واژگانی مهم هستند:
In der Schule hatte ich Deutsch, Englisch und Französisch.
در مدرسه آلمانی، انگلیسی و فرانسوی داشتم.
Ich habe in Iran Informatik studiert.
من در ایران علوم کامپیوتر خواندهام.
Ich habe eine Ausbildung als Mechaniker gemacht.
من یک دورهی آموزشی به عنوان مکانیک گذراندهام.
در این موارد، آنچه در این فصل برای شما مهم است، شناختن فعلها و اسمهای مربوط به «درس» و «رشته» است. خود زمانهای گذشته به تفصیل در فصلهای دیگر سطح A2 و A2+ میآید.
جمعبندی کاربردی
در این فصل یاد گرفتید که:
با استفاده از das Fach و die Fächer دربارهی درسهای مدرسه صحبت کنید.
نام مهمترین درسهای مدرسه را به آلمانی بگویید و بپرسید.
با استفاده از فعلهایی مثل mögen, finden, interessant / langweilig بگویید کدام درس را دوست دارید یا ندارید.
با استفاده از das Studium, der Studiengang, die Ausbildung دربارهی رشتهی تحصیلی و مسیر یادگیری حرفهای صحبت کنید.
چند جملهی آماده برای پاسخ به سؤال «Was studierst du?» یا «Was ist dein Lieblingsfach?» بسازید.
با تسلط بر این واژگان، در فصلهای بعدی که دربارهی «یادگیری زبان» و «سوابق تحصیلی» هستند، راحتتر میتوانید جملههای کاملتر و دقیقتری بسازید.
Views: 3
KAHIBARO