KAHIBARO
16.1.2. دوچرخهها
Table of Contents
سرعت و تعادل دوچرخه
از نگاه راننده خودرو، دوچرخه یک وسیله سبک، باریک و بسیار آسیبپذیر است که تعادل آن بهسادگی بر هم میخورد. سرعت دوچرخه معمولا کمتر از خودرو است، اما ثابت نیست. در سربالاییها و شروع حرکت، سرعت دوچرخهسوار بسیار کم میشود و احتمال انحراف و افتادن بیشتر است. در سرازیریها، بهویژه اگر دوچرخهسوار باتجربه باشد، ممکن است با سرعتی نزدیک به خودروهای شهری حرکت کند، بنابراین اگر فقط بر اساس تصویر ذهنی «دوچرخه یعنی حرکت خیلی کند» تصمیم بگیرید، در قضاوت سرعت او اشتباه میکنید.
دوچرخهسوار برای حفظ تعادل نیاز به فضای جانبی دارد. در سرعتهای پایین، برای حفظ تعادل، نوسان عرضی او بیشتر میشود و ممکن است ناگهان کمی به سمت چپ یا راست منحرف شود. وجود چاله، دستانداز، سنگ، درپوش فاضلاب، در خودرو که ناگهان باز میشود، یا حتی ترس از بوق شما میتواند باعث شود دوچرخهسوار ناگهان جهت را عوض کند یا تعادلش را از دست بدهد.
در شهر، دوچرخهسوار ممکن است پشت خودروهای متوقف یا در لابهلای آنها حرکت کند و ناگهان از پشت یک خودرو ظاهر شود، مخصوصا هنگام عبور از تقاطعها یا خروجی کوچهها. کوچک بودن سطح مقطع دوچرخه باعث میشود تشخیص سرعت واقعی آن دشوارتر شود و مغز شما، بهصورت طبیعی، سرعت او را کمتر از واقعیت تصور کند. به همین دلیل همیشه کمی بیشتر از آنچه فکر میکنید برای عبور او زمان در نظر بگیرید و به خودتان فرصت واکنش بدهید.
دوچرخهسوار، بهدلیل تعادل حساس و نبود حفاظ، از آسیبپذیرترین کاربران راه است. هر تغییر ناگهانی سرعت یا خط حرکت شما، حتی بدون برخورد مستقیم، میتواند باعث سقوط دوچرخهسوار شود.
فاصله جانبی
فاصله جانبی ایمن با دوچرخهسوار، مهمترین عامل برای جلوگیری از برخورد و سقوط او است. برخلاف خودرو، دوچرخه تعادل سفت و سخت ندارد و هر ضربه کوچک، مکش هوای ناشی از عبور با سرعت زیاد، یا حرکت ناگهانی راننده میتواند دوچرخه را منحرف کند. به همین دلیل، فاصلهای که در ظاهر «کافی» به نظر میرسد، معمولا برای دوچرخهسوار ناامن است.
هنگام عبور از کنار دوچرخهسوار، در سرعتهای شهری، حداقل حدود یک متر فاصله جانبی لازم است و هرچه سرعت شما بالاتر است باید این فاصله را افزایش دهید. در جادهها و مسیرهای برونشهری، با توجه به سرعت بالاتر و جریان هوای شدید اطراف خودرو، فاصله جانبی باید بهطور محسوسی بیشتر باشد. اگر مسیر باریک است و امکان حفظ این فاصله وجود ندارد، از سبقت و عبور کنار او خودداری کنید و با کاهش سرعت، پشت دوچرخهسوار حرکت کنید تا زمانی که مسیر برای عبور ایمن باز شود.
اگر در خط راست حرکت میکنید و دوچرخهسوار نزدیک سمت راست شما است، از چسبیدن به او برای «فشار آوردن» بهمنظور خروج از مسیر خودداری کنید. این کار هم غیرقانونی و هم بسیار خطرناک است. کافی است دوچرخهسوار از روی یک چاله منحرف شود تا به خودرو شما برخورد کند یا به زیر چرخها کشیده شود. همیشه فرض کنید دوچرخهسوار ممکن است هر لحظه ۳۰ تا ۵۰ سانتیمتر به چپ منحرف شود و فاصله خود را بر این اساس تنظیم کنید.
قاعده عملی: اگر برای عبور از کنار دوچرخهسوار نمیتوانید فاصله جانبی امن را رعایت کنید، «عبور نکنید». سرعت را کم کنید و صبر کنید تا مسیر برای عبور ایمن باز شود.
توجه هنگام گردش
گردش به راست و چپ، از خطرناکترین موقعیتها برای برخورد با دوچرخهسوار است، زیرا مسیر حرکت شما و او تلاقی پیدا میکند. بسیاری از تصادفهای شدید با دوچرخه در لحظه گردش وسیله نقلیه رخ میدهد، بهخصوص زمانی که راننده، دوچرخهسوار را در نقطه کور نمیبیند یا سرعت و جهت او را دستکم میگیرد.
در گردش به راست، دوچرخهسوار ممکن است از سمت راست شما و در شانه راه یا کنار جدول در حال حرکت باشد. اگر بدون کنترل آینه راست و نقطه کور، ناگهان به راست بپیچید، احتمال دارد دقیقا جلوی دوچرخهسوار بپیچید و او فرصت ترمز نداشته باشد. بنابراین پیش از گردش به راست، ابتدا سرعت را کم کنید، آینهها را ببینید، نقطه کور سمت راست را با نگاه شانهای کنترل کنید و اگر دوچرخهسوار در حال نزدیک شدن است، گردش را به تعویق بیندازید و اجازه دهید او صاف عبور کند.
در گردش به چپ، بهویژه در خیابانهای چندخطه یا مسیرهای دارای خط ویژه دوچرخه، ممکن است دوچرخهسوار از روبهرو در حال حرکت مستقیم باشد. شما بهعنوان خودرویی که گردش میکنید، در برابر وسایل نقلیهای که مستقیم میروند، معمولا حق تقدم ندارید، حتی اگر آن وسیله یک دوچرخه باشد. در چنین وضعیتی، اگر فقط حواستان به خودروهای روبهرو باشد و دوچرخه باریک را نبینید، ممکن است دقیقا در مسیر او گردش کنید. بهویژه زمانی که دوچرخهسوار کودکی یا نوجوانی است، باید زمان بیشتری برای عبور او در نظر بگیرید، زیرا ممکن است سرعتش را بهدرستی کنترل نکند.
هنگام دور زدن، تغییر مسیر از یک خیابان به خیابان دیگر، ورود یا خروج از کوچه و پارکینگ نیز همیشه احتمال حضور دوچرخه را در هر دو طرف در نظر بگیرید. چراغ راهنما، فقط برای اطلاع دیگران است و شما را از مسئولیت «دیدن و اطمینان از خالی بودن مسیر» معاف نمیکند. حتی اگر دوچرخهسوار برخلاف قانون حرکت میکند، شما اجازه ندارید با تکیه بر مقصر بودن او، گردش خطرناک انجام دهید.
در هر نوع گردش، همیشه این پرسش را از خود بپرسید: «اگر در همین لحظه، یک دوچرخهسوار در کناره یا روبهروی من باشد، آیا زمان و فضای کافی برای جلوگیری از برخورد داریم؟» اگر پاسخ منفی است، گردش نکنید.
مسیر دوچرخه
در بسیاری از شهرها، بخشهایی از خیابان یا پیادهرو بهعنوان مسیر مخصوص دوچرخه مشخص میشود. این مسیرها ممکن است روی آسفالت، خطکشی جداگانه داشته باشند، یا با تابلوهای مسیر مخصوص دوچرخه یا مسیر مشترک عابر و دوچرخه مشخص شده باشند. شما بهعنوان راننده خودرو باید معنی این علائم را بدانید، اما مهمتر از آن این است که در عمل، حریم این مسیرها را رعایت کنید.
مسیر دوچرخه معمولا برای ایجاد یک فضای نسبتا امن طراحی میشود تا دوچرخهسوار مجبور نباشد در کنار خودروهای پرسرعت حرکت کند. اگر شما روی این مسیر پارک کنید، توقف کوتاه داشته باشید، یا هنگام گردش و تغییر مسیر روی آن بپیچید، دوچرخهسوار را مجبور میکنید ناگهان وارد خط خودروها شود که بسیار خطرناک است. حتی اگر تابلو «پارک ممنوع» نبینید، اصل احترام به مسیر دوچرخه یعنی آن را مانند یک «خط عبور زنده» در نظر بگیرید و روی آن نایستید.
در تقاطعها، ممکن است مسیر دوچرخه با رنگ متفاوت یا علامت مخصوص روی آسفالت مشخص شده باشد. هنگام توقف در چراغ قرمز، نباید روی بخش مشخص شده برای توقف دوچرخهسوارها بایستید. این فضا برای آنهاست تا بتوانند در شروع حرکت، به خوبی دیده شوند و زیر دید آینهها و سپرهای بلند خودروها پنهان نشوند. اگر شما آن فضا را اشغال کنید، مجبور میشوند در کنار شما یا پشت شما بایستند و هنگام روشن شدن چراغ، در نقطه کور شما قرار بگیرند.
همچنین در خیابانهای فاقد مسیر ویژه، دوچرخهسوار حق دارد بخشی از خط عبور را بهصورت قانونی اشغال کند. این که او کنار جدول نیست و کمی به وسط خط آمده، لزوما به معنی تخلف نیست، بلکه اقدامی برای دور ماندن از درهای خودروهای پارک شده، چالهها و حاشیه ناایمن است. انتظار نداشته باشید دوچرخهسوار همیشه «به دیوار چسبیده» حرکت کند. در چنین شرایطی، شما باید خط عبور را با او «سهیم» باشید و با حفظ فاصله و صبر، از هرگونه فشار برای بیرون راندن او خودداری کنید.
مسیر دوچرخه، چه خطکشی شده باشد و چه به طور ضمنی بخشی از خط عبور باشد، حریمی است که نباید برای توقف، پارک یا سبقتگیری لحظهای اشغال کنید.
باز کردن در خودرو
یکی از خطرناکترین و در عین حال رایجترین تصادفها برای دوچرخهسواران، برخورد با دری است که ناگهان از سمت خودرو باز میشود. این نوع حادثه بهظاهر ساده، میتواند باعث آسیب شدید به سر، گردن و ستون فقرات دوچرخهسوار شود، زیرا معمولا او فرصت واکنش ندارد و با لبه در یا با زمین برخورد میکند و گاهی به داخل خط حرکت سایر خودروها پرتاب میشود.
برای جلوگیری از این خطر، همیشه پیش از باز کردن در، مخصوصا در سمت راست خودرو، آینهها را کنترل کنید و سپس با کمی چرخاندن سر، نگاهی مستقیم به پشت و کنار خودرو بیندازید. فقط نگاه کردن به آینه، بهتنهایی کافی نیست، زیرا ممکن است دوچرخهسوار درست در نقطه کور آینه قرار گرفته باشد. عادت کردن به این کار، بهویژه برای سرنشینان عقب که معمولا بیتوجه در را باز میکنند، بسیار مهم است.
اگر در کنار مسیرهای دوچرخه، پیادهروهای باریک، یا خیابانهای شلوغ پارک میکنید، باید بدانید که احتمال عبور دوچرخهسوار از کنار خودرو شما بسیار زیاد است. در این محیطها، باز کردن ناگهانی در بدون نگاه، مانند این است که ناگهان مانعی فلزی در مسیر حرکت او ظاهر کنید. باز کردن در، بهویژه در سمت ترافیک، باید همیشه بهآرامی و در دو مرحله انجام شود. ابتدا کمی در را باز کنید و مسیر را بررسی کنید، سپس در صورت امن بودن، آن را بیشتر باز کنید.
نکته مهم دیگر، آموزش و تذکر به سرنشینان است. شما بهعنوان راننده، مسئول رفتار ایمن سرنشینان هم هستید. اگر کودکی در خودرو دارید، خودتان در را برای او باز کنید و اجازه ندهید بدون نگاه، در را به خیابان پرترافیک پرت کند. همچنین، در زمان پیاده و سوار کردن مسافر، بهخصوص در خیابانهای شلوغ شهری و نزدیک مسیر دوچرخه، تا حد امکان این کار را از سمت پیادهرو انجام دهید نه سمت ترافیک.
باز کردن در بدون کنترل عقب، از نظر ایمنی، مثل این است که خودتان مانعی ناگهانی را در مسیر دوچرخهسوار یا موتورسوار پرتاب کنید. همیشه پیش از باز کردن در، پشت و کنار خودرو را با آینه و نگاه مستقیم بررسی کنید.
عبور از کنار دوچرخهسوار
عبور ایمن از کنار دوچرخهسوار، ترکیبی از انتخاب زمان مناسب، حفظ فاصله جانبی، تنظیم سرعت و پیشبینی رفتار او است. نخستین گام، تصمیم درباره این است که «آیا الان زمان مناسبی برای عبور است یا نه؟» اگر روبهرو خودرو میآید، مسیر باریک است، پیچ یا دستانداز در پیش است، یا دوچرخهسوار در حال نزدیک شدن به تقاطع، گذرگاه عابر یا تقاطع فرعی است، بهترین تصمیم این است که سرعت را کم کنید و پشت سر او باقی بمانید تا شرایط امنتر شود.
زمانی که مطمئن شدید مسیر روبهرو خالی است و میدان دید کافی دارید، با روشن کردن راهنما، قصد عبور را به دیگر رانندگان اعلام کنید و کمی از خط خود به سمت چپ جابهجا شوید تا فاصله جانبی ایمن ایجاد شود. در همه مدت عبور، از سرعت گرفتن ناگهانی و ایجاد صدای زیاد خودداری کنید، زیرا صدای موتور یا بوق میتواند باعث ترس و واکنش ناگهانی دوچرخهسوار شود. هدف شما این است که عبورتان برای او قابل پیشبینی و آرام باشد.
در لحظه عبور، فقط به وضعیت خودتان نگاه نکنید. نگاه کوتاهی به دوچرخهسوار بیندازید و وضعیت او را ارزیابی کنید. اگر دستش را برای گردش یا توقف بالا برده، یا نگاهش را به اطراف میچرخاند، آماده تغییر مسیر ناگهانی او باشید. عبور را طوری برنامهریزی کنید که در حین رد شدن از کنار او، مجبور به ترمز ناگهانی، تغییر خط اضطراری یا مانور تند نباشید. اگر مجبورید ترمز کنید، ترجیحا قبل از نزدیک شدن زیاد به او سرعت خود را کاهش دهید.
پس از عبور، بلافاصله به سمت راست برنگردید. بسیاری از رانندگان، درست پس از رد شدن از کنار دوچرخهسوار، دوباره به سمت راست میکشند و جلوی او میپیچند. این کار میتواند دوچرخهسوار را مجبور کند بهشدت ترمز کند یا تعادلش را از دست بدهد. بهتر است پس از عبور، کمی فاصله طولی ایجاد کنید و وقتی مطمئن شدید در صورت ترمز شما، دوچرخهسوار مجبور به واکنش خطرناک نمیشود، بهآرامی به خط قبلی برگردید.
در خیابانهای شلوغ با دوچرخهسواران متعدد، بهجای عبور و توقفهای متوالی و سبقتهای کوتاه پشتسرهم، یک سرعت یکنواخت و کم انتخاب کنید و با فاصله مناسب پشت سر گروه دوچرخهسواران حرکت کنید تا مسیر بازتر شود. این شیوه، هم برای آنها و هم برای شما ایمنتر و کماسترستر است.
Views: 1