20.1.2. تماس با امداد

Table of Contents

تماس با پلیس

بلافاصله پس از ایمن‌کردن صحنه تصادف و روشن کردن فلاشر، یکی از مهم‌ترین کارها «تماس با پلیس» است. در ایران برای اعلام تصادف رانندگی معمولاً با شماره ۱۱۰ تماس گرفته می‌شود. راننده مقصر یا هر راننده حاضر در صحنه، و حتی عابران، می‌توانند تماس را برقرار کنند، اما بهتر است فردی تماس بگیرد که آرام‌تر است و می‌تواند با دقت به پرسش‌های اپراتور پاسخ دهد.
در تصادف‌های خسارتی سبک که امکان جابه‌جایی خودروها وجود دارد، پلیس ممکن است به‌صورت تلفنی راهنمایی کند که آیا لازم است مأمور به محل اعزام شود یا خیر. در تصادف‌های جرحی، برخورد با عابر، برخورد شدید با موانع یا هر حادثه‌ای که احتمال آسیب جدی به افراد یا اموال عمومی در آن وجود دارد، شما موظف هستید حتماً با پلیس تماس بگیرید و تا حد امکان صحنه را دست‌نخورده نگه دارید.

اپراتور پلیس معمولاً از شما می‌پرسد: محل دقیق حادثه، نوع تصادف، تعداد خودروها، وجود مصدوم، و این‌که آیا راه مسدود شده است یا خیر. پاسخ‌ها باید کوتاه، واضح و بدون حدس‌های اضافه باشد. اگر چیزی را نمی‌دانید، صادقانه بگویید «نمی‌دانم» و از حدس‌زدن درباره علت حادثه خودداری کنید، زیرا تشخیص نهایی با پلیس و کارشناسان است.

در هر تصادف «جدی» یا دارای «مصدوم»، تماس با پلیس ۱۱۰ الزامی است و ترک صحنه بدون اطلاع، می‌تواند برای راننده مسئولیت کیفری و حقوقی ایجاد کند.

تماس با اورژانس

هر زمان احتمال آسیب جانی وجود دارد، حتی اگر ظاهر مصدوم خوب به نظر برسد، باید با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید. گاهی فرد پس از تصادف بر اثر شوک، درد زیادی احساس نمی‌کند، اما ممکن است آسیب داخلی، ضربه مغزی یا آسیب ستون فقرات داشته باشد. شما به‌عنوان راننده وظیفه دارید جانب احتیاط را رعایت کنید و در صورت شک، تماس را برقرار کنید.

هنگام تماس با اورژانس، ابتدا نوع حادثه را بگویید: «تصادف رانندگی»، سپس مکان کلی را بیان کنید، مثلاً «بزرگراه …، بعد از خروجی …» و بعد به پرسش‌های اپراتور پاسخ دهید. اپراتور از شما درباره تعداد مصدومان، سطح هوشیاری، خون‌ریزی آشکار، گیرکردن افراد در خودرو، آتش‌سوزی یا نشت بنزین سؤال خواهد کرد.
تا زمانی که اپراتور تماس را قطع نکرده است، گوشی را نگه دارید، چون ممکن است نیاز به توضیح تکمیلی داشته باشد، یا شما را برای انجام کمک‌های اولیه ساده مانند کنترل تنفس یا توقف خون‌ریزی راهنمایی کند.

اگر در جاده یا بزرگراه هستید و دسترسی به تلفن سخت است، ابتدا ایمنی خود را حفظ کنید، از مسیر عبور خودروها فاصله بگیرید، سپس تماس بگیرید. هرگز برای تماس، وسط راه نایستید یا بدون توجه از عرض بزرگراه عبور نکنید.

در هر موردی که «ضربه به سر»، «درد شدید گردن یا کمر»، «بیهوشی»، «خون‌ریزی شدید»، «مشکل تنفس» یا «گیر کردن در خودرو» وجود دارد، تماس فوری با اورژانس ۱۱۵ ضرورت دارد.

تماس با آتش‌نشانی

در تصادف‌هایی که با «نشت سوخت»، «آتش‌سوزی»، «خطر آتش»، «محبوس شدن شدید مصدوم در خودرو» یا نزدیکی به مواد قابل اشتعال همراه است، باید علاوه بر پلیس و اورژانس، با آتش‌نشانی نیز تماس بگیرید. در بیشتر شهرها شماره آتش‌نشانی ۱۲۵ است.

در تماس با آتش‌نشانی، به‌طور کوتاه توضیح دهید که حادثه از چه نوعی است: «تصادف خودرو با احتمال آتش‌سوزی»، «خودرو در حال سوختن»، «مصدوم در خودرو گیر کرده» و مانند این‌ها. همچنین اگر خودرو حامل بار خطرناک، سیلندر گاز، مواد شیمیایی یا سوخت اضافی است، حتماً آن را ذکر کنید، حتی اگر مطمئن نیستید که خطری ایجاد شده است یا نه.

ممکن است در برخی شهرها، پس از تماس با یکی از مراکز امدادی، آن مرکز خودش هماهنگی لازم با سایر واحدها را انجام دهد، اما در عمل بهتر است اگر آتش‌سوزی یا خطر جدی آتش را مشاهده می‌کنید، شخصاً نیز با آتش‌نشانی تماس بگیرید تا تاخیر در اعزام به حداقل برسد.

هر «بوی شدید بنزین»، «خارج شدن دود از زیر کاپوت یا باک»، «جرقه یا آتش کوچک» و «برخورد شدید مخزن سوخت» را وضعیت پرخطر فرض کنید و فوراً آتش‌نشانی را مطلع سازید.

اعلام موقعیت

دقیق و سریع گفتن «محل حادثه» مهم‌ترین بخش هر تماس امدادی است، زیرا تا زمانی که محل به‌درستی مشخص نشود، هیچ تیم امدادی به شما نخواهد رسید. برای اعلام موقعیت، باید تا حد امکان از نشانه‌های واضح و ثابت استفاده کنید، نه از مغازه‌ها یا اجسام متحرک.

اگر در شهر هستید، بهتر است موارد زیر را به ترتیب بیان کنید: نام شهر، نام خیابان اصلی، نزدیک‌ترین تقاطع، شماره پلاک یا نام یک ساختمان مهم و ثابت مثل بیمارستان، مدرسه، پل، میدان یا ایستگاه مترو. نمونه بیان: «تهران، خیابان آزادی، بعد از تقاطع بهبودی، جهت غرب به شرق، مقابل ایستگاه اتوبوس».
اگر در جاده یا بزرگراه هستید، از «شماره محور» و «کیلومتر تقریبی» کمک بگیرید. روی شانه بسیاری از جاده‌ها تابلوهای کیلومتری نصب شده است. می‌توانید بگویید: «محور تهران – قم، حدود کیلومتر ۴۵، سمت قم به تهران، قبل از خروجی …». اگر در آزادراه هستید، نام آزادراه و جهت حرکت را نیز بگویید.

در صورت داشتن تلفن هوشمند، استفاده از نقشه و ارسال موقعیت مکانی به اپراتور، در صورت امکان، می‌تواند بسیار کمک‌کننده باشد، اما همیشه فرض کنید ممکن است اینترنت در دسترس نباشد، پس تمرین کنید که بتوانید با توصیف کلامی نیز موقعیت را دقیق منتقل کنید.

اولین جمله تماس امدادی باید شامل «نوع حادثه» و «محل تقریبی» باشد، مانند: «تصادف چند خودرو در آزادراه کرج – قزوین، حدود کیلومتر ۳۰، مسیر به سمت قزوین».

توضیح تعداد مصدومان

پس از اعلام موقعیت، یکی از مهم‌ترین اطلاعات برای اورژانس و آتش‌نشانی «تعداد مصدومان» است. این اطلاعات به آن‌ها کمک می‌کند تعداد آمبولانس، خودروی نجات و نیروهای لازم را به‌درستی انتخاب کنند. تلاش کنید با نگاه سریع و نسبتاً دقیق، تعداد افرادی را که ظاهراً آسیب‌دیده‌اند، بشمارید.

اگر مطمئن نیستید، از عبارات تقریبی استفاده کنید، مانند «حدود ۳ نفر»، «حداقل دو نفر»، «چند نفر در خودروها مانده‌اند و وضعیتشان مشخص نیست». همچنین اگر مصدومی را می‌بینید که بیهوش است، خون‌ریزی شدید دارد، یا توانایی حرکت ندارد، بهتر است آن را جداگانه ذکر کنید، زیرا این موارد برای اورژانس بسیار مهم است.

اگر متوجه می‌شوید که در یکی از خودروها، تعداد سرنشینان بیشتر از حالت عادی است، مثلاً خودرو حامل خانواده یا کودکان مدرسه است، این نکته را نیز بیان کنید. در صورت امکان، جداگانه اشاره کنید که آیا کودکی آسیب دیده است یا خیر، چون رسیدگی به کودک ممکن است نیازمند تجهیزات و حساسیت بیشتری باشد.

در طول تماس، اگر تعداد مصدومان تغییر کرد یا فرد دیگری را یافتید، تا زمانی که تماس قطع نشده است، اطلاعات را اصلاح کنید. اگر بعداً متوجه تغییر شدید، می‌توانید دوباره تماس بگیرید و توضیحات تکمیلی ارائه دهید.

هرگز برای کم‌اهمیت جلوه دادن حادثه، تعداد مصدومان را کمتر از واقعیت اعلام نکنید. برآورد «کمی بیشتر» بهتر از «کمتر از واقعیت» است، زیرا کم‌گویی می‌تواند باعث اعزام امکانات ناکافی و به خطر افتادن جان افراد شود.

شرح خطرهای موجود

در کنار توضیح محل و تعداد مصدومان، باید «خطرهای موجود» در صحنه را نیز برای اپراتور تشریح کنید تا نوع و سرعت امدادرسانی به‌درستی تنظیم شود. خطرهای رایج در صحنه تصادف شامل موارد زیر است: احتمال آتش‌سوزی، نشت بنزین یا گاز، دود کردن موتور، واژگونی خودرو، مسدود شدن کامل یا جزئی راه، افتادن خودرو در حاشیه یا کنار پرتگاه، وجود سیم برق قطع‌شده، و برخورد با تانکر سوخت یا خودروهای حامل مواد خطرناک.

هنگام شرح، از عبارات ساده و روشن استفاده کنید، مانند: «از زیر خودرو بنزین روی زمین جاری شده»، «دود غلیظ از کاپوت بیرون می‌آید»، «خودرو روی پهلو افتاده و دو نفر داخل آن گیر کرده‌اند»، «یکی از تیرهای برق در اثر برخورد کج شده و سیم‌ها نزدیک زمین هستند». اگر مطمئن نیستید که مایع روی زمین بنزین است یا خیر، می‌توانید بگویید «مایع شبیه بنزین روی آسفالت ریخته».

در بیان خطرها، اغراق نکنید، اما هیچ خطری را هم از قلم نیندازید. علاوه بر خطرهای مستقیم، به خطرهای ترافیکی نیز اشاره کنید؛ مثلاً اگر تصادف در پیچ کم‌دید، در سرازیری، داخل تونل یا روی پل رخ داده و احتمال برخورد سایر خودروها با صحنه تصادف زیاد است، این را حتماً بگویید. این اطلاعات باعث می‌شود پلیس و آتش‌نشانی علاوه بر کمک به مصدومان، برای جلوگیری از «تصادف دوم» نیز برنامه‌ریزی کنند.

هر نوع «نشت سوخت»، «دود غیرعادی»، «گیر کردن مصدوم در خودرو»، «ریزش بار خطرناک» یا «نزدیکی به سیم برق» را بلافاصله به مرکز امدادی اطلاع دهید و تا رسیدن نیروهای تخصصی، خودسرانه به خودرو نزدیک نشوید.