KAHIBARO
20.1.1. ایمنسازی صحنه
Table of Contents
حفظ آرامش
اولین و مهمترین کار پس از هر نوع تصادف، کنترل خودتان است. اگر راننده دچار وحشت و رفتارهای ناگهانی شود، احتمال بدتر شدن وضعیت، بسیار بالا میرود. چند ثانیه عمیق نفس بکشید، وضعیت خود و سرنشینان را تا حد امکان سریع ولی بدون عجله بررسی کنید و به خودتان یادآوری کنید که «فعلا مهمترین وظیفه من ایمن کردن صحنه است، نه مقصر پیدا کردن.» از داد زدن، جر و بحث، دویدن وسط راه، یا باز کردن ناگهانی درها بدون نگاه کردن به اطراف پرهیز کنید. اگر سرنشینی وحشت کرده یا گریه میکند، با چند جمله کوتاه و محکم او را آرام کنید، مانند: «فعلا تکان نخور، همه چیز تحت کنترل است، اول باید مواظب باشیم کسی زیر ماشین نرود.»
اگر در تاریکی، باران، مه، یا در جاده پرسرعت دچار تصادف شدهاید، اهمیت حفظ آرامش چند برابر میشود، چون زمان دارید اما خطاها بسیار پرهزینه است. سعی کنید تمرکزتان را روی سه سؤال نگه دارید: «آیا کسی در خطر فوری است؟»، «آیا خودروها هنوز در مسیر عبورند؟»، «چگونه میتوانم سریعترین اقدام ایمن را انجام دهم؟»
ایمنی خودِ شما، سرنشینان و سایر کاربران راه، مقدم بر هر چیز دیگری است. تا زمانی که صحنه ایمن نشده است، درگیر بحث، فیلمبرداری، یا بررسی جزئیات خسارت نشوید.
توقف خودرو
اگر بعد از برخورد، خودرو هنوز در حال حرکت است، باید با حفظ کنترل فرمان، آن را در کوتاهترین فاصله ممکن و بدون حرکات ناگهانی، متوقف کنید. پایتان را به آرامی روی ترمز بگذارید، از کشیدن ناگهانی فرمان خودداری کنید و سعی کنید خودرو را به سمت شانه راه، کنار جدول، یا هر محل خارج از خط عبور اصلی هدایت کنید.
اگر تصادف در بزرگراه یا جاده پرسرعت رخ داده است و خودرو هنوز قابل حرکت است، در حد امکان چند متر جلوتر، در شانه راه یا محل توقف اضطراری بایستید، نه وسط مسیر. در شهر نیز اگر برخورد جزئی و بدون مصدوم است و قانون اجازه میدهد، میتوانید خودرو را به کنار خیابان یا محل امن منتقل کنید تا از مسدود شدن راه و ایجاد خطر برای دیگران جلوگیری شود.
در صورتی که خودرو بهعلت شدت ضربه غیرقابل حرکت است و در مسیر عبور باقی مانده، با حفظ خونسردی، کمربند را باز کنید، به اطراف نگاه کنید و در صورت امکان، بدون دویدن و بدون ورود ناگهانی به خط عبور دیگر خودروها، از خودرو خارج شوید. اگر درِ سمت راننده به سمت ترافیک باز میشود و خطر برخورد وجود دارد، از درِ سمت دیگر خارج شوید.
هیچگاه برای بررسی خسارت، در وسط خیابان یا جلوی خودروهای در حال حرکت نایستید. اول محل ایمن را برای توقف و پیاده شدن انتخاب کنید، بعد به سراغ ارزیابی خسارت بروید.
خاموش کردن موتور
پس از توقف خودرو در امنترین محل ممکن، باید موتور را خاموش کنید تا هم خطر آتشسوزی کمتر شود و هم از حرکت ناخواسته خودرو جلوگیری شود. دنده را در وضعیت مناسب قرار دهید، در خودروهای دندهای معمولا دنده یک یا دنده عقب، و ترمز دستی را به طور کامل بکشید. در خودروهای دنده اتومات، دنده را در حالت P قرار دهید و سپس موتور را خاموش کنید.
اگر بوی بنزین، روغن، دود، یا نشتی مایعات را احساس کردید، خاموش کردن سریع موتور اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا ادامه کار موتور میتواند منبع گرما و جرقه باشد. در چنین شرایطی، پس از خاموش کردن موتور، از روشن نگه داشتن چراغهای اضافی، ضبط، یا وسایل برقی غیرضروری خودداری کنید، بهخصوص اگر نشت سوخت در اطراف خودرو دیده میشود.
در تصادفهایی که چند خودرو درگیر هستند، اگر به خودروی دیگری نزدیک میشوید و راننده توانایی حرکت ندارد، در صورت امن بودن شرایط و نبودن خطر آتشسوزی فوری، میتوانید با اجازه راننده، موتور خودروی او را هم خاموش کنید و ترمز دستی را بکشید، اما اگر بو یا نشتی شدید سوخت، آتش، یا دود غلیظ مشاهده میکنید، اولویت با دور شدن افراد از خودرو است، نه صرفا خاموش کردن موتور.
در صورت مشاهده آتش، دود غلیظ، یا نشت شدید سوخت، در خودرو نمانید و تلاش طولانی برای خاموش کردن موتور یا بیرون آوردن اشیا انجام ندهید. ابتدا افراد را به فاصله امن منتقل کنید.
روشن کردن فلاشر
به محض اینکه خودرو متوقف و موتور خاموش شد، باید فلاشر (چراغ خطر) را روشن کنید تا سایر رانندگان از فاصله دور متوجه وضعیت غیرعادی در مسیر شوند. فلاشر در واقع اولین هشدار بصری شما برای جلوگیری از نزدیک شدن ناگهانی خودروهای دیگر است، بهویژه در شب، مه، باران، یا خمهای جاده.
اگر تصادف در پیچ، پس از سربالایی، در مه، یا در بخشی از راه است که دید رانندگان محدود است، روشن کردن فلاشر باید در همان ثانیههای اول انجام شود. در بزرگراهها و آزادراهها، حتی اگر روز و هوا صاف است، روشن کردن فلاشر پس از تصادف و هنگام توقف در شانه راه ضروری است، زیرا سرعت بالای خودروها باعث میشود زمان واکنش آنها بسیار محدود باشد.
اگر چند خودرو درگیر حادثه هستند، بهتر است همه خودروهایی که در محل ماندهاند فلاشر خود را روشن کنند تا منطقه خطر از دور کاملا مشخص شود. در صورت خرابی فلاشر، حداقل چراغهای کوچک را روشن نگه دارید و در کنار آن از مثلث خطر و علائم دیگر استفاده کنید.
به فلاشر به عنوان یک وسیله تجملی نگاه نکنید. در تصادف و خرابی، روشن نکردن فلاشر میتواند مستقیما منجر به برخورد از عقب و تصادفهای زنجیرهای شود.
نصب مثلث خطر
پس از توقف و روشن کردن فلاشر، نوبت به نصب مثلث خطر یا هر وسیله هشداردهنده دیگر میرسد تا رانندگان از فاصله بیشتر، قبل از رسیدن به محل تصادف، متوجه خطر شوند. پیش از پیاده شدن، پشت سر خود را در آینه نگاه کنید، در را با احتیاط باز کنید و از سمت دورتر از ترافیک، مثلا سمت راست در جادههای دوطرفه، پیاده شوید. مثلث خطر را بردارید و در حالی که رو به جریان ترافیک هستید، آرامآرام به عقب خودرو، و سپس به فاصلهای دورتر از محل تصادف حرکت کنید.
فاصله نصب مثلث خطر به سرعت معمول مسیر و شرایط دید بستگی دارد، اما به طور ساده میتوانید از قاعده زیر استفاده کنید:
قاعده تقریبی فاصله نصب مثلث خطر:
در راههای پرسرعت (بزرگراه، آزادراه): دستکم حدود ۷۰ تا ۱۰۰ متر پشت خودرو.
در راههای شهری: حدود ۳۰ تا ۵۰ متر پشت خودرو، بسته به دید و سرعت ترافیک.
در پیچ، سربالایی، یا محل با دید کم: مثلث را پیش از نقطهای که دید قطع میشود قرار دهید، حتی اگر فاصله بیشتر از حد معمول شود.
اگر در هر دو جهت خطر وجود دارد، مثلا در جاده دوطرفه باریک، و امکان نصب دو مثلث را دارید، میتوانید در دو سمت تصادف هشدار بگذارید، اما اولویت با سمتی است که خطر برخورد از عقب برای شما بیشتر است. در شب، در مه، یا هنگام باران شدید، در صورت امکان از چراغقوه، جلیقه بازتابنده، یا هر شیء بازتابنده دیگر در کنار مثلث استفاده کنید تا دید افزایش یابد.
دور کردن افراد از خطر
پس از ایجاد حداقل هشدار برای رانندگان دیگر، باید افراد حاضر در صحنه را از محدوده خطر دور کنید. محدوده خطر یعنی جایی که احتمال برخورد خودروهای دیگر، آتشسوزی، یا سقوط وجود دارد، مانند وسط بزرگراه، شانه باریک کنار پرتگاه، کنار خودرویی که بوی بنزین میدهد، یا وسط تقاطع شلوغ.
اگر سرنشینان سالم هستند و میتوانند راه بروند، از آنها بخواهید آرام و بدون دویدن، به کنارهای امن بروند، برای نمونه پشت گاردریل، روی پیادهرو، یا داخل حیاط یا مغازه نزدیک در شهر. کودکان، سالمندان، و افرادی که وحشتزدهاند باید با همراهی نزدیک و گرفتن دستشان به محل امن برده شوند تا ناگهان به وسط خیابان ندوند.
در مورد مصدومانی که احتمال آسیب جدی ستون فقرات یا شکستگی دارند، اصل کلی این است که تا حد امکان جابهجا نشوند، مگر اینکه در خطر خیلی فوری باشند، مثلا آتش، نشت زیاد سوخت، یا احتمال سقوط خودرو وجود دارد. در این شرایط، باید با کمک دیگران، با بیشترین مراقبت و حداقل حرکت غیرضروری، مصدوم را به فاصلهای امن منتقل کنید و بلافاصله او را در وضعیت مناسب قرار دهید تا تکان نخورد.
هیچگاه اجازه ندهید افراد در شوک یا عصبانی، در وسط راه بایستند، روی خط وسط قدم بزنند، یا درِ خودرو را رو به مسیر ترافیک باز بگذارند. صحبت کوتاه، محکم و قاطع لازم است: «لطفا برو روی پیادهرو، اینجا خطرناک است.»
جلوگیری از تصادف ثانویه
پس از هر تصادف، خطری که بسیار جدی و گاهی کشنده است، «تصادف ثانویه» است، یعنی برخورد خودروهای بعدی با خودروهای متوقف شده، عابران، یا امدادگران. هدف تمام اقدامهای قبلی این است که دقیقا از این نوع حادثه جلوگیری شود. برای کاهش احتمال تصادف ثانویه، چند اصل را باید رعایت کنید.
نخست، راه عبور را تا حد امکان باز نگه دارید. اگر تصادف خسارتی است و مصدوم وجود ندارد و قانون اجازه میدهد، خودروها را به کنار راه منتقل کنید تا وسط تقاطع یا در خط عبور اصلی نمانند. در بزرگراه، اگر خودروی شما در شانه راه متوقف شده، هرگز در پشت یا جلوی آن، در فاصله نزدیک، نایستید، چون برخورد از عقب میتواند شما را مستقیما بین دو خودرو له کند. همیشه کمی دورتر و در سمت مخالف ترافیک بایستید.
دوم، از تجمع بیدلیل افراد در اطراف صحنه جلوگیری کنید. تماشاگران کنجکاو که کنار خودروها میایستند، هم خودشان در خطر برخورد هستند و هم توجه رانندگان عبوری را پرت میکنند و زمینه برخوردهای زنجیرهای را افزایش میدهند. به آرامی ولی قاطع از آنها بخواهید از خط عبور فاصله بگیرند و در محل امن بایستند.
سوم، اگر میبینید خودروهای عبوری با سرعت نزدیک میشوند و به هشدارها توجه نمیکنند، میتوانید در فاصلهای دورتر از محل تصادف بایستید و با حرکت دست، آنها را به کاهش سرعت و تغییر خط دعوت کنید، اما این کار تنها زمانی مجاز است که خودتان در محل واقعا امن باشید و مجبور نباشید وسط مسیر عبور بروید. جان خودتان را برای هشدار دادن، بیمحابا در معرض خطر نگذارید.
برای جلوگیری از تصادف ثانویه، به این سه نکته کلیدی پایبند باشید:
۱. ایمن کردن محل با فلاشر و مثلث خطر.
۲. انتقال افراد به محل دور از مسیر عبور.
۳. خودداری از ایستادن در جلوی یا پشت خودروهای متوقف در مسیرهایی که خودروها با سرعت حرکت میکنند.
با رعایت این اصول، حتی اگر در مدیریت جزئیات حادثه تجربه زیادی نداشته باشید، میتوانید بزرگترین خطرها را کنترل کنید و تا رسیدن نیروهای امدادی، از بدتر شدن شرایط جلوگیری کنید.
Views: 0