KAHIBARO
13.2.2. طلوع و غروب
Table of Contents
کاهش دید
در زمان طلوع و غروب، چشم انسان در حال سازگار شدن با تغییر نور است و همین موضوع باعث میشود حتی در هوای صاف هم «دید مؤثر راننده» کاهش پیدا کند. در این بازهها سطح راه، عابران و تابلوها همه در پسزمینهای از نور شدید یا نیمتاریک دیده میشوند و تشخیص دقیق فاصله و سرعت دیگران دشوارتر میشود. در خیابانهای شهری، تضاد بین قسمتهای روشن و سایهدار، و در جادهها تضاد بین آسمان روشن و سطح نسبتاً تیره راه، خطای دید ایجاد میکند. بسیاری از رانندگان در این ساعات، بدون تغییر در شیوه رانندگی، با همان سرعت و همان فاصله معمول حرکت میکنند و همین عامل، زمینهساز تصادف است.
در این شرایط باید آگاهانه فرض کنید «برد دید ایمن شما کمتر از حالت عادی است»، حتی اگر از نظر ظاهری فکر میکنید خوب میبینید. تابلوها، عابران با لباس تیره، دوچرخهسواران و موتورسواران بدون چراغ، همگی در طلوع و غروب بسیار دیرتر در میدان دید شما ظاهر میشوند.
در طلوع و غروب، همیشه سرعت را کاهش دهید و بر اساس دید واقعی خود، نه بر اساس حد مجاز تابلوها، سرعت و فاصله را تنظیم کنید.
تابش مستقیم خورشید
یکی از خطرهای اصلی این زمانها، قرار گرفتن خورشید درست در مقابل یا پشت سر شما در ارتفاع کم است. وقتی خورشید روبهروی شما قرار میگیرد، تابش مستقیم، چشم را به شدت آزار میدهد و قدرت تشخیص جزییات را از شما میگیرد. خطوط روی آسفالت، چالهها، دستانداز، عابر پیاده و حتی چراغ ترمز خودروی جلویی ممکن است در این خیرگی گم شود. زمانی که خورشید پشت سر شما است، ممکن است آیینه وسط و آیینههای جانبی بازتاب شدید نور را به چشم شما برگردانند و برای چند لحظه دیدتان را تقریباً صفر کنند.
خطرناکترین وضعیت زمانی است که همزمان سطح راه مرطوب یا شیشه جلو کمی کثیف است، در این حالت نور خورشید پخش میشود و یک «هاله نور» مقابل شما ایجاد میکند. در طلوع و غروب، زاویه تابش چنان است که حتی کلاهسایهبان ساختمانها یا درختان نیز سایههای تند ایجاد میکنند و هنگام ورود یا خروج از این سایهها چشم فرصت کافی برای تطبیق ندارد. به همین دلیل، اگر در این ساعات به سمت شرق (طلوع) یا غرب (غروب) رانندگی میکنید، باید از ابتدا انتظار خیرگی شدید را داشته باشید.
هر زمان تابش خورشید باعث شد جزئیات جلوی خود را به وضوح نبینید، وظیفه قانونی و ایمن شما این است که سرعت را کم کنید، فاصله را زیاد کنید و در صورت لزوم در محل امن توقف کنید.
استفاده از آفتابگیر
آفتابگیر بالای شیشه جلو، یک وسیله ساده اما بسیار مؤثر برای کنترل تابش مستقیم خورشید است. بسیاری از رانندگان تازهکار از آن کم استفاده میکنند یا فقط برای سایه کردن صورت، بدون تنظیم درست، آن را پایین میآورند. در طلوع و غروب باید آفتابگیر را طوری تنظیم کنید که لبه پایین آن درست لبه خورشید را بپوشاند، نه اینکه بخش بزرگی از میدان دید شما را مسدود کند. اگر آفتاب از پهلو میتابد، میتوانید آفتابگیر را به سمت شیشه جانبی بچرخانید تا نور مزاحم از کنار را کاهش دهید.
توجه کنید که آفتابگیر جایگزین کاهش سرعت و افزایش دقت نیست، بلکه فقط یکی از ابزارهای کمککننده است. اگر احساس کردید با وجود آفتابگیر همچنان تابش آنقدر شدید است که تابلوها، عابران یا خودروها را به خوبی نمیبینید، باید در اولین محل امن، سرعت را کم کرده و حتی توقف کنید تا زاویه تابش یا شرایط بهتر شود.
از آفتابگیر فقط به اندازهای استفاده کنید که خورشید پوشانده شود و هرگز آن را آنقدر پایین نیاورید که بخش زیادی از جاده، چراغها یا تابلوها از دیدتان خارج شود.
تمیز نگه داشتن شیشه
در زمان طلوع و غروب، هر مقدار آلودگی، چربی، بخار، خراش یا رسوب روی شیشه جلو و حتی روی آیینهها چند برابر بیشتر خود را نشان میدهد. همین لایه نازک کثیفی باعث میشود نور خورشید روی شیشه پخش شود و به صورت یک پرده سفید یا نارنجی جلوی چشمان شما ظاهر شود. نتیجه این است که عملاً وضوح دید بسیار کاهش مییابد، حتی اگر فکر کنید «شیشه فقط کمی خاکی است».
برای کاهش این خطر، باید شیشه جلو، شیشه عقب و آیینهها را مرتب تمیز کنید و از سالم بودن تیغههای برفپاککن و داشتن مایع شیشهشوی مطمئن باشید. داخل شیشه نیز ممکن است لایهای از بخار یا چربی ناشی از تهویه، دود سیگار یا آلودگی هوا داشته باشد که در نور مایل طلوع و غروب به وضوح دیده میشود و دید را مخدوش میکند، پس تمیز کردن سطح داخلی شیشه هم اهمیت زیادی دارد. استفاده از دستمالهای مناسب و پرهیز از مواد چرب که لایهای روی شیشه باقی میگذارند، به شفاف ماندن دید کمک میکند.
قبل از حرکت در ساعتهای نزدیک طلوع و غروب، تمیزی شیشه جلو و آیینهها را کنترل کنید، چون حتی کمی کثیفی در این زمان میتواند عملاً میدان دید ایمن شما را نصف کند.
افزایش فاصله
در طلوع و غروب، به دلیل کاهش دید و خطای چشم در تخمین سرعت و فاصله، باید فاصله طولی خود با خودروی جلویی را بیشتر از حالت معمول نگه دارید. اگر در شرایط عادی از قانون تقریبی «دو ثانیه» استفاده میکنید، در این ساعات باید حداقل آن را به سه ثانیه یا بیشتر افزایش دهید. به این معنی که وقتی خودروی جلویی از کنار یک نشانه ثابت مثل تیر برق یا تابلو عبور کرد، شما باید طوری حرکت کنید که دستکم سه ثانیه بعد به همان نقطه برسید.
این افزایش فاصله، به شما زمان بیشتری برای دیدن چراغ ترمز خودروی جلویی، واکنش به تغییر ناگهانی مسیر او یا ظاهر شدن ناگهانی عابر در بین خودروها میدهد. همچنین در صورت خیرگی لحظهای، اگر فاصله کافی داشته باشید، احتمال برخورد از عقب بسیار کمتر میشود. در کنار فاصله طولی، فاصله جانبی از دوچرخهسواران، موتورسواران و عابران پیاده نیز باید کمی بیشتر از حالت عادی باشد، زیرا ممکن است آنها هم به دلیل خیرگی، حرکت نامطمئنتری داشته باشند.
در طلوع و غروب، حداقل فاصله ایمن خود با خودروی جلویی را افزایش دهید و هرگز با این تصور که «همه با همین فاصله میرانند» فاصله خود را کم نکنید. فاصله بیشتر، مهمترین حاشیه امن شما در کاهش دید است.
روشن کردن چراغها
یکی از اشتباههای رایج رانندگان این است که روشن کردن چراغ را فقط برای زمانی میدانند که شب شده یا هوا کاملاً تاریک است، در حالی که در طلوع و غروب، استفاده از چراغها به همان اندازه و حتی گاهی بیشتر اهمیت دارد. در این ساعات، ممکن است شما خودتان جاده را تا حدی ببینید، اما سایر رانندگان و عابران شما را به وضوح نبینند. روشن کردن نور پایین در این زمان کمک میکند خودرویتان در پسزمینه روشن آسمان یا سایه ساختمانها بهتر دیده شود.
در جادهها و بزرگراهها، حتی اگر فکر میکنید نور کافی است، روشن کردن نور پایین باعث میشود خودروهای روبهرو و همچنین خودروهایی که قصد سبقت یا ورود به مسیر را دارند، فاصله و حضور شما را بهتر تشخیص دهند. هرگز از نور بالا برای جبران کاهش دید در طلوع و غروب استفاده نکنید، زیرا نه تنها کمک چندانی به شما نمیکند، بلکه میتواند رانندگان مقابل را دچار خیرگی خطرناک کند. در مه یا گردوغبار همراه با طلوع یا غروب، باز هم نور پایین، نه نور بالا، انتخاب صحیح است.
در ساعتهای نزدیک طلوع و غروب، حتی در هوای صاف، حتماً از نور پایین چراغها استفاده کنید تا خودرویتان برای دیگران واضحتر و زودتر دیده شود و از ایجاد خیرگی با نور بالا خودداری کنید.
Views: 1