KAHIBARO
14.2.4. ایمنی افراد خاص
Table of Contents
زنان باردار
نشستن صحیح زنان باردار در خودرو بهویژه از سهماهه دوم به بعد اهمیت زیادی دارد، چون هم ایمنی مادر مهم است و هم جنین. صندلی باید طوری تنظیم شود که فاصله بدن از داشبورد و فرمان بیشتر از حالت عادی باشد، اما نه آنقدر که دستها برای گرفتن فرمان بیش از حد کشیده شوند. پشتی صندلی کمی مایل باشد تا فشار مستقیم به شکم کمتر شود، اما نه آنقدر خوابیده که کمربند کارایی خود را از دست بدهد یا فرد روی صندلی سر بخورد.
کمربند ایمنی برای زن باردار «الزامی» است و خلاف تصور رایج، نبستن آن خطر را چند برابر میکند. بخش کمربند رانگذر باید «کاملاً پایین، روی لگن» بسته شود، نه روی شکم. کمربند شانهگذر نیز باید از وسط سینه عبور کند و از کنار شکم، بدون اینکه روی برجستگی شکم فشار مستقیم وارد کند. این کمربند نباید از زیر بازو عبور داده شود یا پشت کمر انداخته شود، چون در تصادف میتواند به قفسه سینه، ستون فقرات و جنین آسیب جدی بزند.
قانون مهم: زن باردار هم باید از کمربند سهنقطهای استفاده کند. بخش پایینی کمربند «زیر شکم و روی استخوان لگن» و بخش شانهای «میان سینهها و کنار شکم» قرار میگیرد، هرگز روی شکم یا زیر بازو.
در صورت وجود کیسه هوا، فاصله سینه تا فرمان یا داشبورد باید حداقل حدود ۲۵ تا ۳۰ سانتیمتر حفظ شود. زن باردار بهتر است تا حد امکان در صندلی جلو سمت شاگرد ننشیند، چون معمولاً فاصله او با داشبورد کمتر از صندلی عقب است. امنترین محل در بسیاری از شرایط، صندلی عقب سمت راست با کمربند بسته و صندلی تنظیمشده است.
محدود کردن زمان سفر، توقفهای کوتاه برای پیاده شدن و کمی قدم زدن، نوشیدن آب کافی و خودداری از سفرهای طولانی در جادههای ناهموار به کاهش فشار بر بدن کمک میکند. اگر پزشک بهخاطر شرایط خاص بارداری محدودیتی برای سفر اعلام کرده باشد، راننده باید آن را جدی بگیرد و برنامه سفر و سرعت را مطابق توصیه پزشک تنظیم کند.
سالمندان
سالمندان به دلیل کاهش قدرت عضلات، انعطافپذیری، بینایی و شنوایی، در برابر ضربات و تکانها آسیبپذیرترند، بنابراین نحوه نشستن و بستن کمربند برای آنها اهمیت ویژه دارد. صندلی سالمند باید طوری تنظیم شود که سوار و پیاده شدن او آسانتر باشد. بالا آوردن کمی ارتفاع صندلی و کم کردن عقبرفت صندلی، کمک میکند زانوی سالمند کمتر خم شود و فشار کمتری به مفاصل لگن و زانو وارد شود.
پشتی صندلی نباید خیلی خوابیده باشد، چون در تصادف باعث سر خوردن بدن زیر کمربند و آسیب شدید شکمی و کمری میشود. بهتر است زاویه پشتی نزدیک حالت عمود باشد و در صورت امکان از بالشتکهای استاندارد پشتکمر استفاده شود، نه بالشتهای حجیم و نرم خانگی که میتوانند در تصادف جابهجا شوند و کمربند را بیاثر کنند.
کمربند ایمنی باید بدون پیچخوردگی و کاملاً روی استخوان لگن و استخوان ترقوه قرار گیرد. در صورتی که کمربند روی گردن سالمند فشار میآورد، میتوان ارتفاع نقطه اتصال کمربند در ستون وسط خودرو را پایینتر تنظیم کرد یا صندلی را کمی جابهجا نمود تا مسیر عبور کمربند مناسب شود. سالمندانی که پوکی استخوان شدید دارند، باید قبل از سفر طولانی با پزشک خود مشورت کنند تا درباره بهترین وضعیت نشستن و مدت سفر راهنمایی بگیرند.
در هنگام سوار و پیاده شدن، راننده باید فرصت کافی بدهد، از بستن درها با عجله خودداری کند و در صورت نیاز، بازوی سالمند را برای حفظ تعادل بگیرد، بدون آنکه او را بکشد یا هل بدهد. انتخاب محل توقف نزدیک به ورودی ساختمانها یا رمپها و خودداری از توقف در محلهای پرشیب یا ناهموار به کاهش خطر زمینخوردن سالمند کمک میکند. در زمان حرکت، راننده باید از شتابگیری و ترمز ناگهانی تا حد امکان پرهیز کند، چون همین حرکات میتوانند باعث آسیب گردن و کمر سالمندان شوند.
افراد دارای معلولیت
افراد دارای معلولیت گروه بزرگی را شامل میشوند، مانند افرادی که محدودیت حرکتی در پا یا دست دارند، از ویلچر استفاده میکنند، یا با مشکلات حسی مثل کمشنوایی و کمبینایی روبهرو هستند. هدف اصلی هنگام جابهجایی آنها، حفظ کرامت، استقلال تا حد ممکن، و ایمنی کامل در برابر ترمز ناگهانی و تصادف است.
برای افرادی که از ویلچر استفاده میکنند، بهترین حالت این است که در خودروهای مجهز، ویلچر در محل مخصوص ثابت شود و خود فرد با کمربندهای مخصوص به صندلی یا ویلچر بسته شود. در خودروهای معمولی سواری، معمولاً فرد از ویلچر به صندلی خودرو منتقل میشود و ویلچر در صندوق عقب یا بخش بار ثابت میگردد. در این حال، باید زیر پاها و پشت کمر فرد بهخوبی حمایت شود و کمربند ایمنی سهنقطهای بسته شود، حتی اگر فرد حرکت محدودی دارد.
قاعده اصلی: هر فرد دارای معلولیت، «بدون استثنا» باید کمربند ایمنی متناسب با وضعیت بدنی خود را ببندد. دشواری حرکت یا نشستن، مجوز رها کردن کمربند نیست، بلکه نیاز به تنظیم دقیقتر کمربند را بیشتر میکند.
هنگام کمک به نشستن یا پیاده شدن، راننده باید با فرد صحبت کند و اجازه بخواهد، چون بسیاری از افراد دارای معلولیت ترجیح میدهند خودشان تا حد امکان حرکت را انجام دهند. کشیدن ناگهانی دست یا شانه آنها میتواند به مفاصل حساس، بهخصوص در افرادی که آرتروز یا دررفتگیهای مکرر دارند، آسیب بزند. استفاده از رمپ، دستگیرههای کمکی، و پارک کردن خودرو در جایی که اختلاف ارتفاع کمتری با پیادهرو دارد، ایمنی را بیشتر میکند.
برای افراد دارای کمشنوایی یا ناشنوایی، راننده باید مطمئن شود که پیامها را با نگاه رودررو و در صورت لزوم، با نوشتن، منتقل میکند، چون هشدارهای صوتی برای آنها کافی نیست. برای افراد کمبینا یا نابینا، شرح دادن آنچه در حال انجام است، مانند «الان توقف میکنم»، «الان در را باز میکنم»، «سمت راستت جدول است» میتواند احساس امنیت بیشتری ایجاد کند و از برخورد با موانع هنگام سوار و پیاده شدن جلوگیری نماید.
افراد بیمار
افراد بیمار، مانند کسانی که سرماخوردگی شدید، اختلال قلبی، تنفسی، یا دردهای عضلانی و اسکلتی دارند، در صورت بروز ترمز ناگهانی یا تصادف، بیش از افراد سالم در معرض آسیباند. راننده باید پیش از حرکت، وضعیت عمومی بیمار، مدت سفر، نیاز به دارو در طول راه و احتمال بدتر شدن وضعیت او را در نظر بگیرد.
در مورد بیماران قلبی یا تنفسی، نشستن در حالتی که قفسه سینه آزاد و کمی عمودیتر باشد بهتر است. خواباندن زیاد صندلی میتواند تنفس را دشوار کند. باز بودن اندک شیشه برای تهویه هوا و پرهیز از هوای بسیار گرم یا بسیار سرد در کابین خودرو هم مهم است. بیمار باید کمربند ایمنی را بهدرستی ببندد، حتی اگر احساس ناراحتی خفیف کند، چون ضربه ناشی از تصادف برای او بهمراتب خطرناکتر است.
اگر فرد سرگیجه، تهوع، یا درد شدید دارد، راننده باید مسیر را طوری برنامهریزی کند که بتواند توقفهای کوتاه و ایمن در طول راه داشته باشد. هرگز نباید از بیمار خواست در حین حرکت، بدون کمربند دراز بکشد یا روی صندلی عقب بدون پشتسری مناسب بخوابد. در صورتی که بیمار به اکسیژن، سرم، یا تجهیزات خاصی متصل است، ایمنسازی این وسایل و محکم کردن آنها بهگونهای که در ترمز ناگهانی جابهجا نشوند، ضروری است.
اگر در طول مسیر علائم خطرناک مانند درد شدید قفسه سینه، تنگی نفس شدید، بیحسی ناگهانی، تغییر هوشیاری، یا تشنج بروز کرد، اولویت راننده یافتن محل امن برای توقف، روشن کردن فلاشر، و تماس سریع با اورژانس است. انتقال شتابزده بیمار با خودرو در شرایطی که حال او رو به وخامت است، بدون هماهنگی با اورژانس، میتواند جان او را بیشتر در خطر قرار دهد.
حیوانات خانگی
حضور حیوانات خانگی در خودرو اگر بهدرستی مدیریت نشود، میتواند هم برای سرنشینان خطرناک باشد و هم برای خود حیوان. رها بودن سگ یا گربه در کابین باعث حواسپرتی راننده میشود و در صورت تصادف، خود حیوان به یک «جسم پرتابشونده» تبدیل میشود که میتواند به سرنشینان ضربه بزند. بنابراین، بستن حیوان در جای مناسب اصول ایمنی است، نه صرفاً یک سلیقه شخصی.
بهترین روش، استفاده از باکس یا قفس استاندارد است که پشت صندلی عقب یا در قسمت صندوقهاچبک یا شاسیبَلند، بهگونهای ثابت شود که در ترمز ناگهانی سر نخورد. برای سگهای بزرگ، استفاده از کمربند مخصوص حیوان که به کمربند ایمنی خودرو متصل میشود، میتواند گزینه مناسبی باشد. حیوان نباید روی راننده بنشیند، روی پای سرنشین جلو در حالت بدون مهار قرار گیرد، یا سر خود را از پنجره بیرون بیاورد، چون در صورت برخورد یا ترمز ناگهانی، خطر آسیب جدی وجود دارد.
دمای داخل خودرو برای حیوان بسیار حساس است. حتی در هوای نسبتاً ملایم، رها کردن حیوان در خودرو خاموش با شیشههای بسته، میتواند در چند دقیقه باعث گرمازدگی شدید و مرگ او شود. راننده باید برنامه سفر را طوری تنظیم کند که نیازی به گذاشتن حیوان تنها در خودرو نباشد. در طول سفرهای طولانی، توقف برای آب دادن، استراحت و کمی پیادهروی کوتاه، بهویژه برای سگها، لازم است.
در زمان سوار و پیاده کردن حیوان، باید از قلاده استفاده شود تا ناگهان به وسط خیابان ندوَد یا موجب ترس عابران و دیگر رانندگان نشود. راننده مسئول است طوری رفتار کند که حضور حیوان، مزاحمتی برای سایر کاربران راه ایجاد نکند و باعث بروز شرایط خطرناک مانند ترمز ناگهانی خودروهای دیگر نشود.
حمل تجهیزات پزشکی
حمل تجهیزات پزشکی مانند کپسول اکسیژن، کپسول گاز، دستگاههای کمکتنفسی، ویلچر برقی، یا جعبههای حاوی دارو و مایعات، در خودرو نیازمند توجه ویژه است. این وسایل در صورت سقوط، ضربه یا نشت، میتوانند برای سرنشینان خطر ایجاد کنند، بنابراین باید پیش از حرکت، محل قرارگیری و روش مهار آنها بهدقت بررسی شود.
کپسولهای اکسیژن و سایر گازهای فشرده، نباید در صندلی جلو یا روی صندلی عقب بدون مهار قرار گیرند. بهترین حالت، قرار دادن آنها به صورت افقی در صندوق عقب یا پشت صندلی عقب، همراه با بستها و تسمههای محکم است، بهگونهای که در هنگام ترمز یا تصادف جابهجا نشوند. باز بودن شیر کپسول در حین جابهجایی میتواند خطرناک باشد، مگر در مواردی که بیمار در حال استفاده است و سیستم طبق دستور متخصص تنظیم شده است.
اصل ایمنی: هر تجهیز پزشکی سنگین یا فشرده، مانند کپسول اکسیژن، «باید به بدنه یا نقاط ثابت خودرو مهار شود» و هرگز به صورت آزاد روی صندلی یا کف خودرو رها نشود.
دستگاههای برقی مانند اکسیژنساز، دستگاه دیالیز پرتابل یا مانیتور علائم حیاتی، باید طوری قرار گیرند که کابلها و سیمها در مسیر پا یا در ناحیه پدالها قرار نگیرند و امکان گیر کردن آنها در پای راننده یا سرنشین دیگر وجود نداشته باشد. در صورت نیاز به استفاده از مبدل برق یا فندکی خودرو، باید از سلامت سیمکشی و عدم گرم شدن بیش از حد تجهیزات مطمئن شد تا خطر آتشسوزی یا اتصال برق به حداقل برسد.
جعبههای حاوی دارو، بهخصوص داروهای حساس به دما، باید در دمای مناسب نگهداری شوند. قرار دادن داروها روی طاقچه عقب زیر تابش مستقیم آفتاب یا در صندوق داغ خودرو میتواند اثر آنها را کاهش دهد یا حتی خطرناک کند. اگر بیمار به داروی اورژانسی مانند نیتروگلیسیرین، انسولین، یا داروی ضدآلرژی شدید نیاز دارد، راننده باید بداند این دارو کجاست و در صورت بروز حالت اضطراری، در کنار تماس با اورژانس، بتواند طبق دستور پزشک همراه بیمار، برای رساندن دارو کمک کند.
در نهایت، پیش از هر سفر طولانی با حضور بیمار و تجهیزات پزشکی، مشورت با پزشک یا پرستار برای نحوه قرار دادن تجهیزات، مدت مجاز سفر و علائمی که در صورت مشاهده آنها باید فوراً توقف و تماس با اورژانس انجام شود، بخشی از مسئولیت ایمنسازی سفر است.
Views: 1