KAHIBARO
2.1.6. صحبت درباره تجربههای گذشته
Table of Contents
مقدمه
در این بخش یاد میگیرید چگونه با استفاده از ساختارهای ساده و پرکاربرد، در سطح A2 درباره تجربهها و رویدادهای گذشته خود صحبت کنید. در فصلهای قبلی با زمان گذشته Perfekt، ساختن Partizip II، افعال باقاعده و بیقاعده و انتخاب haben و sein آشنا شدهاید. حالا هدف ما این است که از همان دانش برای ساختن «داستانهای کوتاه شخصی» و مکالمههای واقعی استفاده کنید.
از زمان حال به زمان گذشته
بسیاری از جملههایی که در سطح A1 یاد گرفتهاید در زمان حال بودهاند، مثل:
Ich wohne in Teheran.
Ich lerne Deutsch.
Ich arbeite nicht.
برای صحبت درباره گذشته، همان جملهها را با کمک Perfekt به گذشته تبدیل میکنیم. شما ساختار کلی Perfekt را میدانید: فعل کمکی صرفشده + Partizip II در انتهای جمله. در این فصل تمرکز ما روی انتخاب درست افعال و استفاده روان از آنها در متن و مکالمه است، نه روی تکرار قواعد صرف.
قاعده مهم:
برای صحبت درباره تجربههای روزمره و شخصی در آلمانی گفتاری، تقریباً همیشه از Perfekt استفاده میشود، نه از Präteritum.
ساختار کلی:
$$
\text{Subjekt} + \text{Hilfsverb (haben/sein, konjugiert)} + \dots + \text{Partizip II}
$$
مثال تبدیل از حال به گذشته:
Ich wohne jetzt in Berlin.
Ich habe früher in Teheran gewohnt.
Ich lerne Deutsch.
Ich habe letztes Jahr mit Deutsch angefangen.
در ادامه میبینید چگونه این نوع جملهها را کنار هم بگذارید تا یک «روایت کوتاه از زندگی خود» بسازید.
بیان تجربههای شخصی ساده
برای شروع درباره تجربههای گذشته، بهتر است از جملههای خیلی کوتاه و مستقیم استفاده کنید. سه ایده رایج برای شروع:
- بگویید یک کار را انجام دادهاید یا نه.
- بگویید آن کار را چند بار انجام دادهاید.
- بگویید چه زمانی یا در چه دورهای آن کار را انجام دادهاید.
چند نمونه جمله بسیار پرکاربرد:
Ich habe in einer Sprachschule Deutsch gelernt.
Ich habe zwei Jahre in Ankara gelebt.
Ich habe im Sommer in einem Café gearbeitet.
Ich habe oft mit Freunden Fußball gespielt.
Ich habe nie in Deutschland gewohnt.
در این مثالها شما باید از قبل Partizip II را بلد باشید، پس در این فصل آن را توضیح نمیدهیم، فقط آن را در متنهای واقعی استفاده میکنیم.
برای تمرین، میتوانید چند جمله درباره گذشته خودتان بنویسید، حتی اگر خیلی ساده هستند. دقت کنید که فقط «یک عمل» را در هر جمله بگویید تا اشتباهات کمتر شود. بعداً یاد میگیریم چطور این جملهها را با هم وصل کنیم.
استفاده از قیدهای زمانی برای گذشته
در فصل «عبارتهای زمانی مربوط به گذشته» شما با واژههای زمانی گذشته آشنا شدهاید. اینجا یاد میگیریم آنها را در داستانهای کوتاه به کار ببریم تا شنونده بفهمد «کی» و «چه مدت» اتفاقی رخ داده است.
چند قید زمانی پرکاربرد برای تجربههای گذشته:
| آلمانی | معنی تقریبی در فارسی |
|---|---|
| gestern | دیروز |
| vorgestern | پریروز |
| letzte Woche | هفته پیش |
| letztes Jahr | سال پیش |
| vor zwei Jahren | دو سال پیش |
| früher | قبلاً، در گذشته |
| damals | آن موقع، در آن زمان |
| einmal | یک بار |
| zweimal | دو بار |
| oft | اغلب |
| manchmal | گاهی |
| selten | بندرت |
| nie | هرگز |
نکته مهم جایگاه قید زمانی:
در جملههای خبری ساده، معمولاً ترتیب این است:
$$
\text{Zeit} + \text{Prädikat (Hilfsverb)} + \text{Subjekt} + \dots + \text{Partizip II}
$$
اما در سطح A2 کافی است به این دو الگو توجه کنید:
- قید زمان در ابتدای جمله:
Gestern habe ich lange gearbeitet. - قید زمان بعد از فاعل:
Ich habe gestern lange gearbeitet.
هر دو درست هستند. در مکالمه روزمره، الگوی دوم برای فارسیزبانان سادهتر است، چون شبیه فارسی است:
من دیروز زیاد کار کردم.
Ich habe gestern viel gearbeitet.
تمرین مفید: یک فهرست از ۵ قید زمانی گذشته بنویسید، بعد برای هر کدام یک جمله ساده بسازید، مثلاً:
Letztes Jahr habe ich Deutsch gelernt.
Vor drei Jahren habe ich in Isfahan gewohnt.
توصیف «اولین بار» و تجربههای خاص
برای صحبت درباره تجربههای مهم، مثل «اولین بار» یا «چیزهای جالب»، ترکیبهای زیر بسیار مفید هستند:
Das erste Mal habe ich Deutsch in der Schule gelernt.
Ich habe zum ersten Mal Schnee in Deutschland gesehen.
Ich habe zum ersten Mal alleine im Ausland gewohnt.
اگر بخواهید بگویید «تجربه جالبی بود»، میتوانید از فعل sein در Perfekt استفاده کنید:
Es war sehr interessant.
Es ist eine schöne Erfahrung gewesen.
در گفتار روزمره معمولاً جمله سادهتر استفاده میشود:
Es war toll.
Es war schwierig.
Es war langweilig.
برای گسترش جمله، میتوانید علت را هم اضافه کنید، که در فصلهای مربوط به حروف ربط بیشتر توضیح داده میشود. در اینجا فقط از weil به شکل ساده استفاده میکنیم، بدون تمرکز روی قاعده ترتیب فعل:
Es war toll, weil ich viele neue Leute kennengelernt habe.
Es war schwierig, weil ich kein Deutsch sprechen konnte.
دقت کنید که در بخش مربوط به دلیل و حروف ربط، این ساختار را دقیقتر بررسی خواهید کرد، بنابراین در این فصل فقط برای استفاده در متن به شکل محدود به کار میبریم.
توصیف زندگی قبلی و حال
یکی از کاربردهای مهم Perfekt در سطح A2، مقایسه بین «قبل» و «حالا» است. این نوع صحبت به شما کمک میکند درباره مهاجرت، تغییر شغل، تغییر محل زندگی و غیره توضیح بدهید.
برای این مقایسه، ترکیبهای زیر مفید هستند:
früher …, jetzt …
vorher …, danach …
damals …, heute …
مثالها:
Früher habe ich in Iran gelebt, jetzt lebe ich in Deutschland.
Früher habe ich als Verkäufer gearbeitet, jetzt arbeite ich im Büro.
Damals habe ich wenig Deutsch gesprochen, heute verstehe ich mehr.
یا میتوانید یک متن کوتاه بسازید:
Früher habe ich in einer kleinen Stadt gewohnt. Ich habe mit meinen Eltern gelebt. Ich habe in der Schule Englisch gelernt. Jetzt wohne ich in einer großen Stadt. Ich wohne mit meiner Familie und ich lerne Deutsch.
در این نوع متنها تمرین اصلی این است که چند جمله Perfekt را به صورت منطقی و مرتب پشت سر هم بیاورید، بدون اینکه نگران ساختارهای پیچیده باشید.
پرسیدن سؤال درباره تجربههای دیگران
برای مکالمه، فقط گفتن درباره خود کافی نیست. باید بتوانید از دیگران نیز سؤال بپرسید. شما ساختار سؤالهای بله/خیر و سؤالهای با کلمه پرسشی را قبلاً آموختهاید. اینجا همان ساختارها را همراه Perfekt تکرار میکنیم.
الگوی کلی سؤال بله/خیر با Perfekt:
Hilfsverb (haben/sein) + Subjekt + … + Partizip II + ?
Hast du gestern gearbeitet?
Bist du schon in Deutschland gewesen?
Haben Sie schon gegessen?
سؤال با کلمه پرسشی:
Fragewort + Hilfsverb + Subjekt + … + Partizip II + ?
Wo hast du Deutsch gelernt?
Wann hast du deine Frau kennengelernt?
Was hast du gestern gemacht?
Mit wem hast du gesprochen?
Wie lange hast du in Wien gewohnt?
برای مکالمه روزمره، چند سؤال آماده و پرکاربرد بسیار کمک میکند. مثلاً:
Hast du schon einmal in Europa gelebt?
Wie lange hast du in Teheran gewohnt?
Wo hast du früher gearbeitet?
Wann bist du nach Deutschland gekommen?
شما میتوانید این سؤالها را حفظ کنید و در تمرینهای گفتاری با همکلاسی یا معلم از آنها استفاده کنید.
استفاده از «schon» و «noch nicht» در تجربهها
در زبان روزمره، وقتی میخواهیم بدانیم طرف مقابل یک تجربه خاص را داشته یا نه، معمولا از schon و noch nicht استفاده میکنیم. این دو واژه در ترکیب با Perfekt بسیار پرکاربرد هستند.
الگوهای مهم برای تجربههای انجامشده و انجامنشده:
Hast du schon … gemacht?
Nein, ich habe … noch nicht gemacht.
Ja, ich habe … schon (einmal / zweimal) gemacht.
نمونههای واقعی:
Hast du schon in Deutschland gearbeitet?
Ja, ich habe schon in Deutschland gearbeitet.
Nein, ich habe noch nicht in Deutschland gearbeitet.
Hast du schon einmal Sushi gegessen?
Ja, ich habe schon einmal Sushi gegessen.
Nein, ich habe noch nie Sushi gegessen.
دقت کنید: noch nie یعنی «تا حالا هرگز».
Ich habe noch nie in Europa gelebt.
Ich habe noch nie Deutsch in der Schule gelernt.
این ساختار برای صحبت درباره «تجربه کلی در زندگی» بسیار مفید است.
ترتیب زمانی رویدادهای گذشته در متن کوتاه
در فصل مربوط به «بیان رویدادها به ترتیب زمانی» در سطح بالاتر، به شکل عمیقتر کار خواهید کرد. در اینجا فقط چند ابزار ساده برای نظم دادن به داستان کوتاه گذشته یاد میگیریم.
برای بیان توالی رویدادها در متن ساده، از این واژهها استفاده کنید:
zuerst اول، ابتدا
dann بعد، سپس
später بعدتر، بعداً
danach بعد از آن
am Ende در آخر
یک مثال از روایت کوتاه روزمره:
Zuerst habe ich in meiner Heimatstadt die Schule besucht.
Dann habe ich an der Universität studiert.
Später habe ich in einer Firma gearbeitet.
Danach bin ich nach Deutschland gekommen.
Am Ende habe ich in Berlin eine Wohnung gefunden.
دقت کنید که فقط از Perfekt استفاده شده است. در سطح A2 نیازی نیست در این نوع متنها از زمانهای دیگر استفاده کنید. هدف، روان گفتن است، نه پیچیدگی.
تمرینی که میتوانید خودتان انجام دهید:
یک دوره از زندگی خود را انتخاب کنید، مثلاً «قبل از مهاجرت»، «دوران دانشگاه»، «اولین کار»، و با استفاده از همین واژههای ترتیب زمانی، ۴ تا ۶ جمله کوتاه بنویسید.
بیان احساس و نظر درباره تجربههای گذشته
وقتی درباره تجربههای گذشته صحبت میکنید، معمولاً فقط «چه شده» را نمیگویید، بلکه میگویید «چطور بوده» و «چه حسی داشتهاید». در سطح A2 میتوانید از صفتها و فعل sein برای این کار استفاده کنید.
ساختارهای ساده:
Es war + Adjektiv.
Ich war + Adjektiv.
نمونهها:
Es war interessant.
Es war langweilig.
Es war schwer.
Es war schön.
Es war teuer.
Es war stressig.
Ich war glücklich.
Ich war traurig.
Ich war nervös.
Ich war zufrieden.
حالا میتوانید جملههای Perfekt را با این نوع جملهها ترکیب کنید:
Ich habe zwei Jahre in einer kleinen Firma gearbeitet. Es war interessant, aber manchmal auch stressig.
Ich bin 2019 nach Deutschland gekommen. Am Anfang war es sehr schwer, weil ich kein Deutsch gesprochen habe. Aber ich war auch glücklich, weil ich viele neue Leute kennengelernt habe.
دوباره توجه کنید که استفاده از weil و جملههای علت در فصلهای جداگانه به طور کامل بررسی خواهد شد، در اینجا فقط به شکل کاربردی از آنها استفاده میکنیم.
نمونه گفتوگوی ساده درباره تجربههای گذشته
در این بخش یک گفتوگوی ساده میبینید. هدف شما این است که ساختارها را در بافت واقعی ببینید و ایده بگیرید. لازم نیست همه واژهها را حفظ کنید، فقط به شکل کلی توجه کنید.
A: Wo hast du Deutsch gelernt?
B: Ich habe zuerst in Iran Deutsch gelernt, in einer Sprachschule.
A: Wie lange hast du dort gelernt?
B: Ich habe ein Jahr gelernt. Dann bin ich nach Deutschland gekommen.
A: Und was hast du in Iran gemacht?
B: Ich habe als Ingenieur gearbeitet.
A: Hast du schon in Deutschland gearbeitet?
B: Nein, ich habe noch nicht gearbeitet. Ich habe bisher nur einen Integrationskurs gemacht.
A: Wie war der Kurs?
B: Der Kurs war gut. Ich habe viele neue Wörter gelernt und ich habe viele Leute kennengelernt.
حالا میتوانید سعی کنید با عوض کردن اطلاعات، گفتوگوی مشابهی درباره زندگی خودتان بسازید. مثلا شغل، کشور، مدت زمان را تغییر دهید.
نوشتن یک پاراگراف کوتاه درباره گذشته خود
در سطح A2، در امتحان یا کلاس، معمولاً لازم است یک متن کوتاه ۶ تا ۱۰ جملهای درباره تجربههای گذشته خود بنویسید، مثلاً «درباره آخرین سفر»، «درباره شغل قبلی» یا «درباره دوران مدرسه».
در اینجا یک الگوی ساده برای نوشتن متن میبینید:
- یک جمله معرفی: موضوع چیست.
- زمان کلی: چه زمانی، چه مدت.
- چند جمله Perfekt درباره کارهایی که انجام دادهاید.
- یک یا دو جمله درباره احساس و نظر شما.
- جمله پایانی ساده.
نمونه: «تجربه اولین سفر به آلمان»
Im Jahr 2022 bin ich zum ersten Mal nach Deutschland gekommen. Ich bin nach München geflogen und ich habe dort zwei Wochen geblieben. Ich habe meine Freunde besucht und wir haben die Stadt besichtigt. Wir haben viele Museen besucht und wir haben deutsches Essen probiert. Es war sehr interessant und auch ein bisschen stressig, weil ich wenig Deutsch gesprochen habe. Aber ich war sehr glücklich, weil ich Deutschland kennengelernt habe.
شما میتوانید همین الگو را برای موضوعهای دیگر استفاده کنید:
دوران مدرسه: Ich habe die Schule in … besucht.
اولین کار: Ich habe mit … gearbeitet.
زندگی در شهر دیگر: Ich habe zwei Jahre in … gelebt.
نکته مهم این است که از ساختارهایی استفاده کنید که خوب بلد هستید، حتی اگر ساده هستند. نیازی نیست ساختارهای سخت و جدید را فقط برای «زیباتر شدن» متن وارد کنید.
جمعبندی
در این فصل دیدید که چگونه با استفاده از زمان Perfekt و عبارتهای زمانی، میتوانید درباره تجربههای گذشته خود صحبت کنید. شما یاد گرفتید که:
با جملههای کوتاه Perfekt، زندگی قبلی و حال را مقایسه کنید.
با استفاده از واژههایی مثل gestern، letztes Jahr، früher و danach، ترتیب زمانی رویدادها را نشان دهید.
با پرسیدن سؤالهایی مانند Wo hast du … gemacht? و Hast du schon …? درباره تجربههای دیگران سؤال کنید.
با ساختارهایی مثل Es war … و Ich war … احساس خود را نسبت به یک تجربه توصیف کنید.
یک پاراگراف کوتاه و منظم درباره یک تجربه مهم گذشته بنویسید.
برای پیشرفت، بهترین کار این است که چند بار درباره موضوعهای مختلف مثل «سفر»، «کار»، «مدرسه» و «مهاجرت» متن کوتاه بنویسید و سعی کنید در گفتوگوهای ساده از همان جملهها استفاده کنید. با تکرار همین الگوهای ساده، صحبت کردن درباره گذشته برای شما طبیعی و راحتتر میشود.
Views: 3