KAHIBARO
4.4.2. نقل غیرمستقیم گفتهها
Table of Contents
مقدمه
در این بخش با هسته اصلی کاربرد Konjunktiv I آشنا میشوید، یعنی نقل غیرمستقیم گفتهها در آلمانی. تمرکز ما بر این است که بفهمید آلمانیها چگونه گفتههای دیگران را بدون نقلقول مستقیم و بدون استفاده از همان زمانهای معمول جملهسازی، در متنهای خبری، دانشگاهی و رسمی بازگو میکنند.
نکته مهم این است که اینجا وارد جزئیات صرف Konjunktiv I یا تفاوت آن با Konjunktiv II نمیشویم، چون این موارد در فصلهای دیگر «Konjunktiv I» توضیح داده میشوند. در این فصل فقط روی الگوها و شیوه تبدیل جملات مستقیم به غیرمستقیم کار میکنیم.
تفاوت نقلقول مستقیم و غیرمستقیم
در آلمانی دو راه اصلی برای منتقل کردن حرف یک نفر وجود دارد. در نقلقول مستقیم، شما دقیقا همان کلمات گوینده را با گیومه یا بعد از دونقطه میآورید. در نقلقول غیرمستقیم، شما محتوای گفته را خلاصه یا بازنویسی میکنید و معمولا از Konjunktiv I استفاده میشود.
نمونه ساده:
جدول زیر تفاوت هر دو را کنار هم نشان میدهد.
| نوع نقلقول | جمله آلمانی | ترجمه تقریبی فارسی |
|---|---|---|
| مستقیم | Er sagt: „Ich bin müde.“ | او میگوید: «من خستهام.» |
| غیرمستقیم | Er sagt, er sei müde. | او میگوید که خسته است. |
در جمله مستقیم «Ich bin müde» دقیقا کلمات شخص نقل میشود. در جمله غیرمستقیم مهم نیست او دقیقا چه واژههایی گفت، بلکه محتوای گفته (این که خسته است) منتقل میشود.
قاعده مهم:
برای نقل غیرمستقیم در متون رسمی و نوشتاری آلمانی، به طور پیشفرض از Konjunktiv I برای فعل جمله نقلشده استفاده میشود، مثلا:
er sagt, er sei müde.
نه: er sagt, er ist müde.
ساختار پایه نقل غیرمستقیم گفتهها
در سطح B2 باید بتوانید یک جمله مستقیم را به صورت سیستماتیک به نقل غیرمستقیم تبدیل کنید. ساختار معمول سه بخش دارد:
- فعل نقلگویی (Reporting verb) مانند: sagen, berichten, erklären, meinen, behaupten, antworten
- فاعل گوینده
- جملهای که محتوای گفته را در Konjunktiv I بیان میکند.
الگوی کلی:
$$
\text{فاعل + فعلِ نقلگویی} + \text{(…)} + \text{, dass / Ø + جمله در Konjunktiv I}
$$
در بسیاری از متنهای خبری «dass» حذف میشود. مثال:
Heißt es in dem Bericht, die Lage sei kritisch.
در گزارش آمده است که وضعیت بحرانی است.
یا:
Der Sprecher erklärte, die Firma habe keine Fehler gemacht.
سخنگو توضیح داد که شرکت هیچ خطایی نکرده است.
در گفتار روزمره ممکن است همان ساختار با Indikativ (زمان عادی) هم زیاد شنیده شود، مثل:
Er sagt, er ist müde.
اما برای سطح B2 و متنهای نوشتاری، شما باید الگوی رسمی با Konjunktiv I را بلد باشید و بتوانید تشخیص دهید.
تغییر ضمایر در نقل غیرمستقیم
یکی از مهمترین گامها در تبدیل نقلقول مستقیم به غیرمستقیم، تغییر ضمیرها است. در نقلقول مستقیم، «من» و «تو» و «ما» از دید گوینده اصلی است. اما در نقلقول غیرمستقیم، شما گوینده جدید هستید و باید ضمیرها را از دید خودتان تنظیم کنید.
نمونه:
نقلقول مستقیم:
Sie sagt: „Ich komme morgen.“
او (زن) میگوید: «من فردا میآیم.»
نقلقول غیرمستقیم:
Sie sagt, sie komme morgen.
او میگوید که فردا میآید.
در اینجا «Ich» تبدیل به «sie» شده است، چون حالا ما درباره او صحبت میکنیم نه از زبان خودش.
نمونه دیگر:
Er sagt: „Du hast recht.“
او میگوید: «تو حق داری.»
Er sagt, ich habe recht.
او میگوید که من حق دارم.
در این مورد «du» نسبت به شنونده اصلی جمله است، که اکنون راوی جدید است و در نتیجه به «ich» تبدیل میشود.
قاعده مهم در ضمایر:
در نقل غیرمستقیم همیشه ضمیرها باید از دید گوینده جدید تنظیم شوند، نه از دید گوینده اصلی.
«Ich» لزوما به «ich» تبدیل نمیشود، بلکه ممکن است به «er», «sie», «wir», «ihr» تبدیل شود.
برای تمرین، همیشه هنگام تبدیل، سه پرسش کوتاه از خودتان بپرسید:
چه کسی حرف زده است؟
او درباره چه کسی حرف زده؟
در نقل غیرمستقیم، من درباره چه کسی حرف میزنم؟
زمانها در نقل غیرمستقیم گفتهها
در نقلقول مستقیم، زمانهای فعل را خود گوینده انتخاب کرده است. در نقل غیرمستقیم آلمانی، به طور معمول همان رابطه زمانی حفظ میشود، ولی شما باید زمان مناسب را در قالب Konjunktiv I انتخاب کنید.
سه حالت رایج:
- گفتهای درباره «حال» یا وضعیت کلی
Er sagt: „Ich bin krank.“
او میگوید: «من مریض هستم.»
Er sagt, er sei krank.
او میگوید که مریض است.
- گفتهای درباره «آینده»
Sie erklärt: „Ich werde morgen kommen.“
او توضیح میدهد: «من فردا خواهم آمد.»
Sie erklärt, sie werde morgen kommen.
او توضیح میدهد که فردا خواهد آمد.
- گفتهای درباره «گذشته»
Er meint: „Ich habe das schon gemacht.“
او میگوید: «من این را قبلا انجام دادهام.»
Er meint, er habe das schon gemacht.
او میگوید که این را قبلا انجام داده است.
در همه این مثالها، شما همان ساختار زمانی جمله اصلی را حفظ کردهاید، اما به صورت Konjunktiv I صرف کردهاید.
گاهی برای بیان گذشته دورتر، از شکل Perfekt یا Plusquamperfekt در Konjunktiv I استفاده میشود؛ جزئیات صرف در فصلهای دیگر Konjunktiv I میآید، در اینجا مهم این است که بدانید ارتباط زمانی جمله مستقیم در نقل غیرمستقیم حفظ میشود.
نقل غیرمستقیم جملات خبری
متداولترین استفاده از نقل غیرمستقیم در آلمانی، بازگویی جملات خبری است، به ویژه در روزنامهها، اخبار تلویزیون و متون دانشگاهی. در این حالت، جملهای که نقل میشود معمولا یک گزاره خبری است، بدون پرسش یا دستور.
یک الگوی بسیار رایج این است که بعد از فعل نقلگویی، «dass» بیاید. در زبان خبری، خود «dass» اغلب حذف میشود، اما شما باید هر دو شکل را درک کنید و بتوانید استفاده کنید.
نمونه با «dass»:
Der Minister sagte, dass die Wirtschaft wachse.
وزیر گفت که اقتصاد در حال رشد است.
نمونه بدون «dass»:
Der Minister sagte, die Wirtschaft wachse.
وزیر گفت اقتصاد در حال رشد است.
توجه کنید که «wachse» شکل Konjunktiv I از «wachsen» برای «die Wirtschaft» است.
گاهی در یک متن خبری، جمله نقلشده بسیار طولانی است و شامل چند فعل است. در این حالت، هر فعل در جمله نقلشده طبق قواعد Konjunktiv I صرف میشود.
مثال:
Der Experte erklärte, das Unternehmen stehe vor großen Herausforderungen und müsse seine Strategie ändern.
کارشناس توضیح داد که شرکت در برابر چالشهای بزرگی قرار دارد و باید استراتژی خود را تغییر دهد.
در اینجا هم «stehe» و هم «müsse» در Konjunktiv I هستند، چون هر دو بخشی از محتوای گفته کارشناس هستند.
نقل غیرمستقیم پرسشها
نقل غیرمستقیم فقط برای جملات خبری استفاده نمیشود. شما باید بتوانید سوالها را نیز به صورت غیرمستقیم بازگو کنید. در این حالت دو نوع پرسش باید تشخیص داده شود:
- پرسش بله / خیر
- پرسش با کلمه پرسشی
پرسشهای بله / خیر در نقل غیرمستقیم
در پرسشهای بله / خیر، وقتی آن را غیرمستقیم میکنیم، معمولا از «ob» استفاده میشود. ترتیب کلمات مانند یک جمله وابسته است, یعنی فعل در انتهای جمله میآید و در Konjunktiv I صرف میشود.
نمونه مستقیم:
Er fragt: „Kommst du morgen?“
او میپرسد: «آیا فردا میآیی؟»
نقل غیرمستقیم:
Er fragt, ob ich morgen komme.
او میپرسد که آیا من فردا میآیم.
یا در زمان گذشته:
Sie wollte wissen: „Hast du Zeit?“
او میخواست بداند: «وقت داری؟»
Sie wollte wissen, ob ich Zeit habe.
او میخواست بداند که آیا من وقت دارم.
قاعده مهم با «ob»:
برای پرسشهای بله / خیر در نقل غیرمستقیم، همیشه از «ob» استفاده کنید و فعل را در انتهای جمله به Konjunktiv I ببرید:
… ob er kommen werde.
… ob sie Zeit habe.
پرسشهای با کلمه پرسشی در نقل غیرمستقیم
اگر پرسش با یک کلمه پرسشی مانند «wer, was, wann, warum, wie, wo» شروع شده باشد، در نقل غیرمستقیم همان کلمه پرسشی را نگه میداریم و دوباره فعل را به انتهای جمله منتقل میکنیم و در Konjunktiv I میآوریم.
نمونه:
Er fragt: „Wann kommst du?“
او میپرسد: «کی میآیی؟»
Er fragt, wann ich komme.
او میپرسد که من چه زمانی میآیم.
یا:
Sie wollte wissen: „Warum bist du so spät?“
او میخواست بداند: «چرا اینقدر دیر کردهای؟»
Sie wollte wissen, warum ich so spät sei.
او میخواست بداند که چرا اینقدر دیر کردهام.
در مثال دوم، چون پرسش درباره «حال» موقع گفتن است، «sei» شکل Konjunktiv I از «sein» به کار رفته است.
نقل غیرمستقیم دستورها و درخواستها
در سطح B2 لازم است بتوانید دستورها و درخواستها را نیز به صورت غیرمستقیم نقل کنید. در آلمانی برای این کار معمولا دو راه اصلی وجود دارد:
- استفاده از فعل «sollen» در Konjunktiv I
- استفاده از ساختارهای دیگر مانند «Infinitiv mit zu» که در فصل دیگری توضیح داده میشود
در این فصل روی الگوی رایج با «sollen» تمرکز میکنیم.
استفاده از «sollen» در نقل غیرمستقیم
وقتی کسی به کسی دیگر دستوری میدهد یا از او میخواهد کاری بکند، شما میتوانید این دستور را با «sollen» در Konjunktiv I بازگو کنید.
نمونه مستقیم:
Der Chef sagt zu mir: „Kommen Sie bitte morgen früher.“
رئیس به من میگوید: «لطفا فردا زودتر بیایید.»
نقل غیرمستقیم:
Der Chef sagt, ich solle morgen früher kommen.
رئیس میگوید که من باید فردا زودتر بیایم.
یا:
Die Lehrerin sagt zu den Schülern: „Macht die Hausaufgaben!“
معلم به دانشآموزان میگوید: «تکالیف را انجام بدهید!»
Die Lehrerin sagt, die Schüler sollten die Hausaufgaben machen.
معلم میگوید که دانشآموزان باید تکالیف را انجام دهند.
توجه کنید که «sollen» هم اکنون بخشی از محتوای گفته اصلی شده است و به شکل Konjunktiv I صرف میشود.
گاهی برای نقل درخواستهای مودبانه، به جای «sollen» از ساختارهای دیگر مثل «bitten, etwas zu tun» استفاده میشود. مثال ساده:
Direkt:
Er sagt zu mir: „Bitte hilf mir!“
او به من میگوید: «لطفا کمکم کن!»
Indirekt:
Er bittet mich, ihm zu helfen.
او از من درخواست میکند که به او کمک کنم.
اینجا از Konjunktiv I استفاده نشده است، چون خود «bitten» عمل «درخواست کردن» را نشان میدهد. اما شما باید الگوی دستور با «sollen» را نیز برای متون رسمی بشناسید.
Konjunktiv I یا Indikativ؟ معیار انتخاب در عمل
در کاربرد واقعی، همیشه نمیتوان از Konjunktiv I استفاده کرد، چون گاهی شکل Konjunktiv I فعلی با شکل Indikativ یکسان است. در این صورت، متن ممکن است مبهم شود و مشخص نباشد که این یک واقعیت مورد تأیید نویسنده است یا فقط یک نقلقول.
در چنین موقعیتهایی در آلمانی معمولا دو راه وجود دارد:
- استفاده از Konjunktiv II برای ایجاد فاصله
- استفاده از Indikativ و تکیه بر فعل نقلگویی برای نشان دادن این که فقط نقل گفته است
نمونهای که مشکل ایجاد میکند:
Konjunktiv I و Indikativ اول شخص جمع از بسیاری افعال یکسان است، مثلا «wir kommen» در هر دو حالت یکسان است. اگر بخواهید گفتهای را برای «wir» نقل کنید، ممکن است برای وضوح از Konjunktiv II استفاده کنید: «wir kämen».
مثال:
Direkt:
Die Zeugen sagen: „Wir waren im Restaurant.“
شاهدان میگویند: «ما در رستوران بودیم.»
Steht im Text:
Die Zeugen sagen, sie seien im Restaurant gewesen.
یا
Die Zeugen sagen, sie wären im Restaurant gewesen.
در بسیاری از متون خبری و حقوقی، استفاده از Konjunktiv II به جای Konjunktiv I در این مواقع، به این معنا است که نویسنده مسئولیت صحت گفته را به عهده نمیگیرد و فقط گزارش میکند.
نکته کاربردی سطح B2:
اگر شکل Konjunktiv I و Indikativ یک فعل برای یک شخص یکسان بود، و شما میخواهید فاصله و عدم مسئولیت نسبت به صحت خبر را نشان دهید، میتوانید از Konjunktiv II استفاده کنید، به خصوص در متنهای خبری و تحلیلی.
با این حال، برای یک زبانآموز در سطح B2 مهمتر از همه این است که اصل ساختار Konjunktiv I در نقل غیرمستقیم را درست به کار ببرد، و موارد خاص جایگزینی با Konjunktiv II را به تدریج از طریق خواندن متنهای واقعی یاد بگیرد.
نشانهگذاری و فعلهای رایج در نقل غیرمستقیم
در متنهای آلمانی فعلهای خاصی معمولا نشان میدهند که اکنون یک بخش نقل غیرمستقیم آغاز میشود. شناخت این افعال به شما کمک میکند که سریع ساختار متن را تشخیص دهید.
نمونه فعلهای رایج:
sagen, meinen, glauben, erklären, berichten, mitteilen, hinzufügen, betonen, behaupten, antworten, erwidern, feststellen
جدول زیر چند مثال را نشان میدهد:
| فعل نقلگویی | جمله نمونه | ترجمه تقریبی |
|---|---|---|
| berichten | Die Polizei berichtet, es habe keine Verletzten gegeben. | پلیس گزارش میدهد که هیچ زخمیای وجود نداشته است. |
| erklären | Der Experte erklärt, die Zahlen seien falsch interpretiert worden. | کارشناس توضیح میدهد که اعداد به اشتباه تفسیر شدهاند. |
| betonen | Die Regierung betont, die Reform sei notwendig. | دولت تاکید میکند که اصلاح ضروری است. |
| behaupten | Er behauptet, er habe nichts gewusst. | او ادعا میکند که هیچ نمیدانسته است. |
به محض دیدن یکی از این افعال، انتظار یک جمله وابسته با Konjunktiv I را داشته باشید.
نقش نقل غیرمستقیم در سبک رسمی و دانشگاهی
در سطوح بالاتر زبان، به ویژه در متنهای دانشگاهی و تحلیلی، استفاده درست از نقل غیرمستقیم، هم دقت علمی و هم درستی حقوقی متن را بالا میبرد. شما با Konjunktiv I نشان میدهید که:
- این اطلاعات از منبع دیگری نقل شده است.
- شما شخصا صحت آن را تأیید یا رد نمیکنید.
- به خواننده امکان میدهید بین «گفتهها» و «نظر نویسنده» تمایز بگذارد.
نمونهای از سبک دانشگاهی:
Der Autor weist darauf hin, die bisherigen Studien seien methodisch begrenzt und könnten wichtige Faktoren übersehen.
نویسنده خاطرنشان میکند که مطالعات پیشین از نظر روششناختی محدود هستند و ممکن است عوامل مهمی را نادیده گرفته باشند.
در این جمله روشن است که این ارزیابی از سوی «Autor» است، نه از سوی نویسنده متن جدید. اگر نویسنده بخواهد نظر خودش را بیان کند، معمولا از Indikativ استفاده میکند، مثلا:
In dieser Arbeit wird gezeigt, dass die bisherigen Studien methodisch begrenzt sind.
در این پژوهش نشان داده میشود که مطالعات پیشین از نظر روششناختی محدود هستند.
قاعده سبک رسمی:
برای نقل نظریات و گفتههای دیگران از Konjunktiv I استفاده کنید:
„X sagt, Y sei …“
برای بیان نظر خود نویسنده، معمولا از Indikativ استفاده میشود:
„Y ist …“
درک این تفاوت به شما کمک میکند در متون علمی، خبری و حقوقی، مسئولیت هر ادعا را درست تشخیص دهید و خودتان نیز متنهایی بنویسید که از نظر استدلالی شفاف و از نظر زبانی دقیق باشند.
جمعبندی
در این فصل یاد گرفتید که نقل غیرمستقیم گفتهها در آلمانی چگونه عمل میکند و چه نقشی در سبک رسمی و دانشگاهی دارد. عناصر کلیدی که باید در ذهن داشته باشید عبارتاند از:
تشخیص تفاوت نقلقول مستقیم و غیرمستقیم.
استفاده از Konjunktiv I در جملههای خبری، پرسشی و امری در نقل غیرمستقیم.
تغییر درست ضمایر بر اساس دید گوینده جدید.
حفظ رابطه زمانی جمله اصلی در قالب Konjunktiv I.
استفاده از «ob» برای پرسشهای بله / خیر و نگه داشتن کلمات پرسشی برای بقیه سوالها.
شناخت فعلهای رایج نقلگویی مانند sagen, berichten, erklären و غیره.
درک نقش Konjunktiv I در ایجاد فاصله و بیطرفی در متنهای خبری و دانشگاهی.
با تسلط بر این نکات، شما میتوانید در سطح B2 متنهای پیچیدهتر را بهتر درک کنید و در نوشتن و صحبتکردن، گفتههای دیگران را به شکل دقیق و حرفهای بازگو کنید.
Views: 3