KAHIBARO
3.4.3. الزامات حرکتی
Table of Contents
حداقل سرعت
تابلوی حداقل سرعت یکی از تابلوهای آبی رنگ دستوری است که عدد سرعت روی آن به رنگ سفید نوشته میشود. دیدن این تابلو به این معنا است که از این نقطه به بعد، نباید با سرعتی کمتر از عدد نوشتهشده حرکت کنید مگر در شرایط استثنایی مانند ترافیک سنگین، تصادف جلوی راه، خرابی خودرو یا بستن مسیر توسط مأمور راهنمایی.
این تابلو معمولا در آزادراهها و بزرگراهها نصب میشود تا جریان ترافیک یکنواخت و روان بماند و خودروهای خیلی کند باعث خطر نشوند. رانندگی با سرعت بسیار کم در چنین مسیرهایی، مخصوصا در خطهای میانی یا سبقت، میتواند به اندازه سرعت زیاد خطرناک باشد، چون خودروهای دیگر مجبور به ترمز ناگهانی، تغییر خط سریع یا سبقتهای ناایمن میشوند.
قاعده مهم: در محدوده تابلو حداقل سرعت، اگر شرایط عادی است و مانع خاصی وجود ندارد، حرکت با سرعت کمتر از حداقل تعیینشده تخلف محسوب میشود.
توجه داشته باشید که "حداقل سرعت" با "سرعت مجاز" فرق دارد. سرعت مجاز، حداکثر سرعتی است که اجازه دارید به آن برسید، اما حداقل سرعت، کمترین سرعتی است که باید آن را حفظ کنید. در برخی آزادراهها هر دو نوع تابلو را میبینید، مثلا حداکثر ۱۲۰ و حداقل ۷۰ کیلومتر در ساعت. در این حالت سرعت مناسب، عددی بین این دو مقدار است که با توجه به شرایط راه و دید و ترافیک انتخاب میشود.
در صورت نامناسب بودن شرایط، مانند باران شدید، مه، برف، یخزدگی یا تصادف جلو، راننده باید سرعت خود را کاهش دهد حتی اگر به زیر حداقل سرعت برسد. در این وضعیتها، اصل ایمنی و سرعت مطمئنه بر الزام حداقل سرعت مقدم است، اما کاهش سرعت باید منطقی و همراه با استفاده از چراغها و رعایت فاصله باشد تا برای دیگران ایجاد خطر ناگهانی نکند.
پایان حداقل سرعت
تابلوی پایان حداقل سرعت معمولا همان علامت حداقل سرعت است که با یک خط مورب قرمز رنگ خط خورده است. این تابلو بیان میکند که از این نقطه به بعد، الزام قانونی برای حفظ سرعتی بالاتر از عدد مشخصشده قبلی وجود ندارد و شما میتوانید متناسب با شرایط راه و تابلوهای دیگر، سرعت کمتر انتخاب کنید.
این تابلو اغلب پیش از بخشهای شلوغتر، نزدیک خروجیها، قبل از مناطق خاص، یا پیش از شروع محدودیتهای جدید نصب میشود تا به راننده اعلام کند که از اینجا به بعد، دیگر نباید خود را مجبور به حفظ آن سرعت نسبتاً بالا بداند.
نکته مهم این است که پایان حداقل سرعت به معنای "آزاد بودن کامل سرعت" نیست. همچنان باید:
- حداکثر سرعت تعیینشده در تابلوهای محدودیت سرعت را رعایت کنید.
- سرعت خود را با شرایط واقعی، مانند تراکم ترافیک، وضعیت سطح راه و میزان دید هماهنگ کنید.
- از حرکت با سرعت بسیار کم بدون دلیل منطقی خودداری کنید، چون میتواند باعث ایجاد اختلال در جریان ترافیک و افزایش خطر برخورد از عقب شود.
قاعده مهم: پس از تابلو پایان حداقل سرعت، شما فقط از الزام حداقل عدد مشخصشده آزاد میشوید، اما همچنان موظف به رعایت حداکثر سرعت مجاز و انتخاب سرعت مطمئنه هستید.
در آزمون آییننامه، گاهی تصویری نشان میدهند که در آن ابتدا تابلو حداقل سرعت و بعد تابلو پایان حداقل سرعت قرار دارد و از شما میپرسند در هر قسمت راه، سرعت چگونه باید انتخاب شود. کلید پاسخ، تشخیص دقیق محل شروع و پایان اثر هر تابلو است.
زنجیر چرخ اجباری
تابلوی «زنجیر چرخ اجباری» یکی از تابلوهای آبی دستوری است که روی آن تصویر چرخ دارای زنجیر دیده میشود. معنای آن این است که در محدوده مشخص، حرکت وسایل نقلیه بدون نصب زنجیر چرخ روی چرخهای محرک ممنوع است. این تابلو بیشتر در جادههای کوهستانی، گردنهها و مسیرهایی که احتمال برف و یخزدگی بالاست نصب میشود.
این تابلو به شما نمیگوید که فقط "بهتر است" زنجیر چرخ ببندید، بلکه الزام قانونی ایجاد میکند. در صورت عدم استفاده از زنجیر چرخ در چنین محدودهای، هم احتمال لغزش و خروج از مسیر و هم خطر مسدود کردن راه برای دیگران زیاد میشود.
قاعده مهم: دیدن تابلو زنجیر چرخ اجباری یعنی بدون نصب صحیح زنجیر چرخ، ورود یا ادامه حرکت در آن مسیر ممنوع و خطرناک است.
چند نکته مهم در مورد این تابلو و اجرای دستور آن:
نخست، بهتر است زنجیر چرخ را در محلی صاف و قبل از ورود به بخش شیبدار یا بسیار لغزنده ببندید. ایستادن در وسط شیب یا پیچ برای نصب زنجیر، هم برای شما و هم برای دیگران خطرناک است. دوم، زنجیر باید روی چرخهای محرک بسته شود. در اکثر خودروهای سواری دیفرانسیل جلو، این چرخها در محور جلو قرار دارند. در خودروهای دیفرانسیل عقب، برعکس، چرخهای عقب محرک هستند. در برخی خودروها با سامانه دو دیفرانسیل، بسته به دفترچه راهنما عمل میشود.
پس از خروج از محدوده پوشیده از برف و یخ، باید در اولین محل امن توقف کنید و زنجیر چرخ را باز کنید، چون حرکت طولانی روی آسفالت خشک، به زنجیر، لاستیک و سیستم تعلیق آسیب میزند. تابلوهای پایان محدوده زنجیر چرخ یا تابلوهای پایان محدودیتهای زمستانی، معمولا این محل را مشخص میکنند.
جهت حرکت اجباری
تابلوهای جهت حرکت اجباری، تابلوهای آبی رنگی هستند که روی آنها پیکان سفید، جهت مجاز حرکت را نشان میدهد. این تابلوها به شما دستور میدهند که در آن نقطه، فقط در جهت مشخصشده اجازه حرکت دارید و گردش یا حرکت در سایر جهتها ممنوع است، حتی اگر از نظر هندسی امکانپذیر باشد.
رایجترین شکلهای جهت حرکت اجباری عبارتاند از:
تابلوی حرکت مستقیم اجباری که پیکان رو به جلو دارد و به معنای ممنوعیت گردش به راست و چپ و دور زدن در آن نقطه است، مگر این که علامت دیگری خلاف آن را مشخص کرده باشد. تابلوی گردش اجباری به راست یا چپ که مسیر شما را در تقاطعها، میدانها یا انحرافیها مشخص میکند. تابلوهایی که امکان دو گزینه را مجاز میکنند، مانند "مستقیم یا راست" یا "مستقیم یا چپ" که به شما اجازه انتخاب بین این جهتها را میدهند.
قاعده مهم: تابلوهای جهت حرکت اجباری، جهت مجاز را تعیین میکنند و تمام جهتهای دیگر را، حتی اگر خطکشی محدود نکرده باشد، ممنوع میسازند.
این تابلوها معمولا در مکانهایی نصب میشوند که اگر راننده دلخواه عمل کند، خطر یا بینظمی ترافیکی ایجاد میشود، مانند تقاطعهای شلوغ، میدانهای چندمسیره، نزدیک ورودی تونلها، محوطههای کاری راهسازی یا محلهایی که به دلیل وجود مانع فیزیکی، فقط یک جهت امن وجود دارد.
در مواجهه با این تابلوها باید پیش از رسیدن به محل تصمیمگیری، خط مناسب را انتخاب کنید تا مجبور نشوید در لحظه آخر، تغییر خط ناگهانی انجام دهید. در آزمون عملی، بیتوجهی به تابلو جهت حرکت اجباری و گردش در جهت غیرمجاز، از خطاهای جدی محسوب میشود.
الزام استفاده از مسیر مشخص
در برخی راهها و به خصوص در آزادراهها، بزرگراهها و معابر شهری چندخطه، تابلوهای دستوریای نصب میشود که به رانندهها میگوید کدام خط یا مسیر برای چه نوع وسیله نقلیهای است یا حرکت در کدام خط برای شما اجباری است. این تابلوها معمولا آبی رنگ هستند و روی آنها تصویر نوع وسیله نقلیه و گاهی شکل خطوط دیده میشود.
برای نمونه، تابلوی «مسیر مخصوص اتوبوس» به معنای آن است که آن خط، فقط برای حرکت اتوبوسها و وسایل عمومی مشابه است و ورود خودروی شخصی به آن ممنوع است، حتی اگر خط خالی به نظر برسد. تابلوی «مسیر مخصوص دوچرخه» یا «مسیر مخصوص عابر پیاده» نیز به همین صورت، الزام استفاده را برای گروه مشخص و ممنوعیت استفاده را برای دیگران تعیین میکند. همچنین ممکن است تابلویی ببینید که نشان میدهد خودروهای سنگین باید در خط سمت راست حرکت کنند و از حرکت در خط سرعت خودداری کنند.
قاعده مهم: وقتی تابلوی الزام استفاده از مسیر مشخص نصب شده است، شما موظفید با توجه به نوع وسیله نقلیه خود، در همان خط تعیینشده حرکت کنید و ورود به خطوط اختصاصی دیگر وسایل نقلیه ممنوع است.
این الزام، چند هدف ایمنی و ترافیکی دارد. نخست، جداسازی جریان وسایل نقلیه با سرعتها و ویژگیهای متفاوت مانند اتوبوسها، دوچرخهها و خودروهای سواری، به کاهش برخورد و تنش کمک میکند. دوم، پیشبینیپذیر شدن حرکت، یعنی راننده بداند که مثلا در خط کناریاش حتما اتوبوس حرکت میکند و برای عابر، مشخص باشد که دوچرخهسوار از کجا عبور میکند. سوم، افزایش ظرفیت معبر، چون با نظم بهتر، از همه خطها بهینهتر استفاده میشود.
در کنار تابلوها، معمولا خطکشی سطح راه نیز هماهنگ با این الزامات است، مثلا با نوشتن کلمات BUS یا TAXI روی آسفالت یا نماد دوچرخه. در صورت تعارض ظاهری بین تابلو و خطکشی، باید ترتیب اعتبار علائم را به خاطر داشته باشید که در فصل مربوط به "اعتبار علائم" توضیح داده میشود، اما به طور خلاصه، تابلوهای دستوری و حق تقدم معمولا بر نوشتههای روی سطح راه مقدماند، مگر به طور مشخص خلاف آن اعلام شده باشد.
در آزمون آییننامه، سوالاتی مطرح میشود که در آن تصویر چند خط کنار هم و تابلو مسیر اختصاصی نوعی وسیله نقلیه نشان داده میشود و از شما میپرسند خودروی سواری کجا حق حرکت دارد یا کدام حرکت تخلف است. کلید موفقیت، تشخیص درست نوع تابلو، رنگ آن و ارتباط آن با نوع وسیله نقلیه شما است.
Views: 1