KAHIBARO
12.4.2. پیچهای کوهستانی
Table of Contents
کاهش سرعت
در جادههای کوهستانی، مهمترین عامل برای عبور ایمن از پیچها، کاهش سرعت «قبل از ورود به پیچ» است، نه وسط پیچ. سطح راه در کوهستان اغلب ناهموار، گاهی شنریزی شده، مرطوب یا دارای گلولای است و هرگونه ترمز شدید در داخل پیچ میتواند باعث لغزش و از دست دادن کنترل شود. بنابراین باید قبل از پیچ پای خود را از روی گاز بردارید، دنده مناسبتری انتخاب کنید و با ترمزگیری ملایم، سرعت را تا حدی پایین بیاورید که بتوانید در مسیر دید موجود بهراحتی توقف کنید.
قاعده طلایی پیچ کوهستانی: «همیشه با سرعتی وارد پیچ شوید که در همان فاصلهای که میبینید، بتوانید خودرو را کاملا متوقف کنید.»
در پیچهای تند، بهویژه پیچهایی که تابلو «پیچ خطرناک» یا «پیچ تند» دارند، باید سرعت را بیش از حدی که در جادههای معمولی عادت دارید کاهش دهید. در این شرایط، استفاده از دنده سنگینتر کمک میکند بدون فشار زیاد بر ترمزها، سرعت خود را کنترل کنید. هر چه شیب بیشتر و پیچ تندتر باشد، نیاز به دنده سنگینتر و سرعت کمتر بیشتر میشود. در پیچهای پشتسرهم نیز نباید بعد از هر پیچ ناگهان شتاب بگیرید، بلکه سرعت کلی را کمی پایینتر نگه دارید تا بتوانید برای پیچ بعدی هم آماده باشید.
حفظ سمت راست
در مسیرهای کوهستانی که اغلب دوطرفه و باریک هستند، حفظ دقیق سمت راست اهمیت حیاتی دارد، بهخصوص در پیچهایی که دید شما نسبت به روبهرو بسیار کم است. نزدیک شدن بیش از حد به خط میانی راه یا تجاوز از آن، خطر برخورد روبهرو با خودرویی که از سمت مقابل میآید را بهشدت افزایش میدهد. در بسیاری از پیچهای کوهستانی، عرض مفیدِ ایمنِ قابل استفاده در عمل کمتر از عرض قانونی راه است، زیرا لبه جاده به پرتگاه، دیواره سنگی یا شانه ناایمن ختم میشود؛ بنابراین لازم است همزمان هم از لبه پرتگاه فاصله امن داشته باشید و هم از خط وسط عبور نکنید.
در پیچهای به سمت چپ برای شما، وسوسه عبور از خط میانی و «صاف کردن» مسیر زیاد است، اما این کار در کوهستان بسیار خطرناک است، چون ممکن است خودرویی از روبهرو در حال سبقت، یا موتورسیکلتی نزدیک خط وسط در حال حرکت باشد که شما آن را تا لحظه آخر نمیبینید. در پیچهای به سمت راست نیز باید ضمن حفظ سمت راست، مراقب برخورد آینه یا بدنه با دیواره سنگی، حفاظ فلزی یا خودروهای پارکشده احتمالی در حاشیه جاده باشید. هرگونه انحراف ناگهانی به سمت چپ، حتی برای دور زدن یک دستانداز، میتواند در پیچ کوهستانی به برخورد روبهرو منجر شود.
توجه به خودروهای سنگین
خودروهای سنگین مانند کامیونها و اتوبوسها در راههای کوهستانی محدودیتهای زیادی دارند و باید همیشه هنگام نزدیک شدن به آنها، بهخصوص در پیچها، رفتاری محتاطانهتر از جادههای معمولی داشته باشید. این وسایل نقلیه در پیچها به فضای بیشتری برای گردش نیاز دارند و ممکن است در پیچهای تند، بخشی از عرض خط مقابل را هم اشغال کنند، بهخصوص در پیچهای به سمت چپ برای آنها. همچنین طول زیاد و مرکز ثقل بالاتر کامیون و اتوبوس، امکان واژگونی در صورت سرعت غیرمطمئن یا انحراف ناگهانی را افزایش میدهد، به همین دلیل رانندگانشان سعی میکنند قوس پیچ را نرمتر طی کنند.
از سوی دیگر، این خودروها در سربالاییها بسیار کند میشوند و در سرازیریها برای کنترل سرعت به ترمز و دنده سنگین وابسته هستند. اگر پشت یک خودروی سنگین در پیچهای کوهستانی حرکت میکنید، باید فاصله طولی بیشتری نسبت به حالت عادی حفظ کنید تا در صورت ترمزگیری ناگهانی یا کاهش سرعت شدید آنها، فرصت کافی برای واکنش داشته باشید. نزدیک شدن بیش از حد، نهتنها زمان واکنش شما را کم میکند، بلکه میدان دیدتان را نسبت به پیچ بعدی و خطرهای احتمالی آن نیز بهشدت محدود میکند.
در پیچهایی که روبهرو خودروی سنگین میبینید، کمی سرعت را بیشتر کاهش دهید و بیشتر به سمت راست خود متمایل شوید، بهخصوص اگر جاده باریک است. هرگز فرض نکنید که خودروی سنگین کاملا در خط خودش میماند. راننده خودروی سنگین ممکن است برای عبور امن، کمی از خط وسط عبور کند، بهویژه در پیچهای تند. رفتار شما باید بر این اساس تنظیم شود که آنها نسبت به شما محدودیت مانور بیشتری دارند و این شما هستید که باید بیشتر جا بدهید و احتیاط کنید.
پرهیز از سبقت
سبقت در پیچهای کوهستانی، یکی از خطرناکترین رفتارها در رانندگی است و علت بسیاری از تصادفهای روبهرو با شدت بسیار بالا محسوب میشود. در بیشتر پیچهای کوهستانی، بهدلیل محدودیت دید روبهرو، قانونا سبقت ممنوع است و این ممنوعیت با خط ممتد وسط راه یا تابلوهای سبقت ممنوع مشخص میشود. حتی در جاهایی که خطکشی منقطع است، اگر دید شما نسبت به مسیر روبهرو محدود است، از نظر اصول ایمنی نباید سبقت بگیرید، هرچند قانون بهطور صِرف آن را ممنوع نکرده باشد.
در مسیرهای کوهستانی باید قبول کنید که گاهی ناچارید پشت خودروی کندتر حرکت کنید و برنامه زمانی خود را بر اساس این واقعیت تنظیم کنید. تلاش برای «جبران زمان از دسترفته» با سبقتهای پرخطر در پیچها، عملا به معنی پذیرش آگاهانه خطر تصادف روبهرو در سرعت زیاد است. حتی اگر بهظاهر جاده کمی باز بهنظر برسد، کافی است خودرویی از پشت یکی از پیچها یا از یک ورودی فرعی ناگهان وارد مسیر شود تا فرصت شما برای برگشتن به خط خودتان از بین برود.
اگر پشت یک خودروی کندتر هستید، صبور بمانید و تنها در بخشهای کاملا مستقیم، دارای دید کافی، سطح راه مناسب، خطکشی مجاز، و بدون پیچ و شیب تند اقدام به سبقت کنید. هرگز در لحظه نزدیک شدن به پیچ یا در خروج از پیچ، وقتی هنوز دیدتان محدود است، برای سبقت تصمیم نگیرید. همچنین از سبقت گرفتن پشت سر خودرویی که خودش در حال سبقت از خودروی دیگر است، در جادههای کوهستانی بهطور کامل خودداری کنید، زیرا ترکیب طول دو خودرو و زمان دو سبقت، عملا کل فاصله دید موجود را مصرف میکند.
استفاده مجاز از بوق
در راههای کوهستانی، بوق یک وسیله هشداردهنده مهم برای جلوگیری از برخورد در پیچهای کور است، اما استفاده از آن باید «هدفمند و محدود» باشد، نه آزاردهنده و پیوسته. در پیچهایی که دید بهطور تقریباً کامل به سمت مقابل مسدود است، بهخصوص جایی که احتمال حضور خودروی مقابل نزدیک خط میانی وجود دارد، میتوانید قبل از ورود به پیچ، یک یا دو بوق کوتاه بزنید تا حضور خود را اعلام کنید. این کار به رانندگان مقابل امکان میدهد کمی به سمت راست خود متمایل شوند و برای مواجهه احتمالی آمادهتر باشند.
اصل استفاده از بوق در کوهستان: «فقط برای هشدار خطرِ واقعی و در نقاط کمدید، آن هم کوتاه و کنترلشده از بوق استفاده کنید.»
در نزدیکی مناطق مسکونی کوهستانی، روستاها، کارگاههای جادهای یا مناطق حفاظتشده طبیعی، باید از بوق زدن بیمورد خودداری کنید، زیرا علاوه بر ایجاد مزاحمت برای ساکنان، میتواند باعث ترسیدن حیوانات و افزایش خطر عبور ناگهانی آنها به مسیر شود. همچنین در تونلهای کوهستانی معمولا استفاده از بوق جز در شرایط اضطراری توصیه نمیشود، چون صدای آن چندبرابر شده و میتواند تمرکز رانندگان دیگر را بر هم بزند.
استفاده افراطی از بوق، علاوه بر ایجاد آلودگی صوتی، باعث میشود در مواقعی که واقعا نیاز به هشدار صوتی دارید، تاثیر آن کمتر شود یا دیگران آن را جدی نگیرند. در عین حال، نباید از بوق زدنِ بهجا خجالت بکشید. اگر احساس میکنید خودرویی بدون دید کافی در حال ورود از فرعی به اصلی در پیچ است، یا عابری در کنار پیچ کور در حال حرکت است، یک بوق کوتاه و زودهنگام میتواند از یک تصادف جدی پیشگیری کند. مهم آن است که بین «هشدار ایمنی» و «استفاده عصبی یا احساسی» از بوق تفاوت قائل شوید.
آمادگی برای موانع
پیچهای کوهستانی بهدلیل شرایط طبیعی و ساختار راه، محل تجمع انواع موانع و خطرات غیرمنتظره هستند. در هر پیچ باید فرض کنید که «پشت پیچ ممکن است مانعی وجود داشته باشد» و بر این اساس سرعت و مسیر خود را تنظیم کنید. موانع احتمالی شامل ریزش سنگ و شن، گلولای ناشی از بارندگی، شاخه و تنه درخت، خودروهای خرابشده یا متوقفشده در حاشیه، حضور ناگهانی عابر یا دام، و حتی عملیات راهسازی بدون پیشآگاهی کافی است. در بسیاری از این موارد، راننده تنها زمانی مانع را میبیند که وارد قوس پیچ شده است، بنابراین تنها ابزاری که میتواند از برخورد جلوگیری کند، سرعت منطقی و آمادگی ذهنی برای واکنش است.
در پیچهای کوهستانی باید نگاه خود را تا حد ممکن به دورترین نقطه قابل دید در مسیر منحنی هدایت کنید تا کوچکترین نشانه از وجود مانع را سریعتر تشخیص دهید. هر تغییر غیرعادی در رنگ یا بافت سطح جاده، تجمع آب در بخشی از پیچ، یا جای ترمزگیری شدید خودروهای دیگر میتواند نشانهای از خطر در آن نقطه باشد. در چنین شرایطی، بدون ترمز ناگهانی، کمی از گاز بردارید، آماده ترمز ملایم شوید و دستها را محکمتر ولی بدون انقباض روی فرمان نگه دارید تا بتوانید در صورت نیاز، بهسرعت مسیر را کمی اصلاح کنید.
بهعلاوه، در جادههای کوهستانی باید همیشه امکان وجود وسیله نقلیه با سرعت بسیار کم، مانند تراکتور، موتورسیکلت با بار، یا حتی دوچرخهسوار را پشت پیچ در نظر بگیرید. اگر درست در خروج پیچ با چنین مانعی روبهرو شوید و سرعت شما بیش از حد باشد، حتی اگر امکان تغییر مسیر وجود داشته باشد، ممکن است نتوانید در فاصله دید موجود توقف کنید. بنابراین، ترکیب «سرعت کنترلشده، آمادگی ذهنی، و نگاه جستوجوگر» شرط اصلی عبور ایمن از پیچهای کوهستانی است.
Views: 1