1.6.2. اوقات مختلف روز

Table of Contents

مقدمه

برای توصیف برنامه روزانه در آلمانی، باید بتوانید «اوقات مختلف روز» را نام ببرید. این واژه‌ها تقریبا در هر مکالمه ساده درباره کار، درس، قرار ملاقات یا آخر هفته استفاده می‌شوند. در این فصل با مهم‌ترین اصطلاحات مربوط به بخش‌های مختلف یک روز، تفاوت‌های آن‌ها و چند ترکیب پرکاربرد آشنا می‌شوید.

واژه‌های اصلی برای بخش‌های روز

در آلمانی برای قسمت‌های مختلف روز چند اسم مهم وجود دارد. شکل مفرد آن‌ها را به همراه حرف تعریف معین ببینید.

آلمانی	حرف تعریف	ترجمه تقریبی به فارسی
der Morgen	مذکر	صبح زود، از بیدارشدن تا حدود ساعت ۹
der Vormittag	مذکر	قبل از ظهر، حدود ۹ تا ۱۲
der Mittag	مذکر	ظهر، حدود ۱۲ تا حدود ۱۴
der Nachmittag	مذکر	بعدازظهر، حدود ۱۴ تا ۱۸
der Abend	مذکر	عصر / اول شب، حدود ۱۸ تا حدود ۲۲
die Nacht	مؤنث	شب، وقتی هوا کاملا تاریک است، حدود ۲۲ تا صبح زود

این محدوده‌های ساعتی تقریبی هستند و بسته به موقعیت و فصل کمی تغییر می‌کنند، اما برای سطح A1 همین حدود کلی کافی است.

نکته مهم:
همه این اسم‌ها در آلمانی با حرف اول بزرگ نوشته می‌شوند، چون اسم هستند:
Morgen ،Vormittag ،Mittag ،Nachmittag ،Abend ،Nacht

تفاوت Morgen و Vormittag

برای فارسی‌زبان‌ها معمولا «صبح» یک کلمه است، اما در آلمانی دو واژه مهم وجود دارد.

«der Morgen» یعنی «صبح زود» از وقتی بیدار می‌شوید تا حدود ساعت ۹.
مثلا: رفتن به سر کار یا مدرسه، خوردن صبحانه، بیدارشدن.

«der Vormittag» یعنی «قبل از ظهر» که تقریبا معادل «اواخر صبح» است، حدود ۹ تا ۱۲.
در این زمان معمولا کار و درس در جریان است.

هر دو اسم، زمان را توصیف می‌کنند، اما برای دقت بیشتر، آلمانی‌ها این دو را جدا می‌کنند.

استفاده از در، am، و استفاده بدون حرف اضافه

در کاربرد روزمره سه ساختار اصلی را باید بشناسید.

۱. استفاده با حرف تعریف برای نام‌بردن از زمان به صورت اسم
مثلا:
der Morgen ،der Abend ،die Nacht

۲. استفاده با حرف اضافه «am» برای گفتن «درِ فلان وقتِ روز»
ساختار کلی:

فرمول:
$am +$ بخش روز (Morgen, Vormittag, Mittag, Nachmittag, Abend, Wochenende, …)
مثال: am Morgen ،am Abend

۳. استفاده بدون حرف اضافه در نقش قید زمانی
در سطح A1، برای بعضی قسمت‌های روز اغلب از خود واژه در نقش قید استفاده می‌شود، بدون «am». این مورد را در بخش بعدی می‌بینید.

عبارات پرکاربرد با اوقات روز

برای برنامه روزانه، آلمانی‌ها معمولا از چند ترکیب ثابت با این کلمات استفاده می‌کنند. در این بخش به شکل‌های رایج در زبان محاوره‌ای ساده توجه می‌کنیم.

Morgen و Vormittag در جمله

دو الگوی مهم:

۱. با «am»
am Morgen یعنی «در صبح»، «صبح‌ها»
am Vormittag یعنی «در قبل از ظهر»

۲. بدون «am» در نقش قید
morgens یعنی «صبح‌ها» به طور کلی
Vormittags یعنی «اواخر صبح‌ها، قبل از ظهرها»

تفاوت آن‌ها در این است که «am Morgen» بیشتر برای یک زمان مشخص، و «morgens» بیشتر برای عادت و تکرار است، اما در سطح A1 معمولا هر دو را برای توصیف کلی می‌پذیرند.

نمونه‌ها در حد فهم، بدون ترجمه کامل واژه به واژه:

Ich stehe am Morgen auf.
Ich stehe morgens um 7 Uhr auf.

در هر دو، منظور «من صبح ساعت ۷ بیدار می‌شوم» است، فقط در جمله دوم تاکید روی عادت است.

Mittag و Nachmittag در جمله

برای ظهر و بعدازظهر نیز همین الگوها را می‌بینید.

am Mittag یعنی «در ظهر»
am Nachmittag یعنی «در بعدازظهر»

Mittags یعنی «ظهرها» به طور کلی و عادت‌گونه
Nachmittags یعنی «بعدازظهرها»

نمونه:

Ich esse am Mittag.
Ich esse mittags.

هردو نوع در مکالمه‌های ساده درباره برنامه روزانه به کار می‌روند.

Abend و Nacht در جمله

برای عصر و شب:

am Abend یعنی «عصر / شب اول شب»
abends یعنی «عصرها / شب‌ها» به طور عادت

در مورد Nacht معمولا از «in der Nacht» استفاده می‌شود، یعنی «در شب»، مثلا برای گفتن «شب می‌خوابم».

نمونه‌ها:

Ich lerne am Abend Deutsch.
Ich lerne abends Deutsch.
Ich schlafe in der Nacht.

ساختار کلی جمله با زمان روز

برای گفتن برنامه روزانه، بخش زمان تقریبا همیشه در ابتدای جمله یا بلافاصله بعد از فعل می‌آید. برای سطح A1، ساده‌ترین حالت جمله زمان حال با یک عبارت زمانی است.

ساختار پایه در زبان محاوره‌ای:

زمان روز + فعل صرف شده + فاعل + بقیه جمله

یا

فاعل + فعل صرف شده + زمان روز + بقیه جمله

مثال‌ها:

در ابتدای جمله:

Am Morgen trinke ich Kaffee.
Nachmittags arbeite ich.

بعد از فعل:

Ich trinke am Morgen Kaffee.
Ich arbeite nachmittags.

در این فصل فقط به شناخت اوقات روز و دیدن چند جمله نمونه نیاز دارید. ترتیب دقیق کلمات و توضیح‌های گرامری بیشتر در فصل‌های مربوط به «ساختار پایه جمله» می‌آید.

ترکیب اوقات روز با ساعت

وقتی بعدا در فصل «بیان ساعت» ساعت را یاد بگیرید، می‌توانید آن را با اوقات روز ترکیب کنید تا یک زمان دقیق بسازید. در اینجا فقط چند نمونه ساده برای آشنایی می‌آوریم، بدون توضیح کامل ساعت.

الگو:

زمان روز + um + ساعت

نمونه‌ها:

Am Morgen stehe ich um 7 Uhr auf.
Am Vormittag arbeite ich um 10 Uhr.
Am Abend sehe ich um 20 Uhr fern.

در بعضی موقعیت‌ها، خودِ واژه قید زمانی بدون «am» هم می‌آید:

Morgens stehe ich um 7 Uhr auf.
Abends koche ich um 19 Uhr.

توضیح کامل ساختار «um + ساعت» و انواع گفتنِ زمان در فصل مخصوص «بیان ساعت» مطرح می‌شود.

عبارت‌های مفید برای برنامه روز

در مکالمه‌های بسیار ساده، ترکیب اوقات روز با چند فعل رایج به شما کمک می‌کند که یک برنامه کوتاه بگویید. در این سطح دانستن خود لغت‌های زمان مهم‌تر از جزئیات دیگر است. چند گروه فعل پرکاربرد:

برای صبح:
aufstehen ،frühstücken ،arbeiten ،studieren ،zur Schule gehen

برای ظهر و بعدازظهر:
zu Mittag essen ،arbeiten ،Hausaufgaben machen ،einkaufen

برای عصر و شب:
Fernsehen ،kochen ،essen ،lesen ،Freunde treffen ،schlafen

مثلا می‌توانید یک برنامه خیلی کوتاه بگویید:

Am Morgen frühstücke ich.
Am Nachmittag mache ich Hausaufgaben.
Am Abend sehe ich fern.

یا به شکل عادت:

Morgens frühstücke ich.
Nachmittags arbeite ich.
Abends lese ich.

جمع‌بندی

در این فصل با اسم‌های اصلی اوقات مختلف روز در آلمانی آشنا شدید، تفاوت Morgen و Vormittag را دیدید و یاد گرفتید چگونه این واژه‌ها را با «am» یا به صورت قید زمانی به کار ببرید. همچنین چند نمونه ترکیب با ساعت و چند جمله ساده برای توصیف برنامه روزانه دیدید. در فصل‌های بعدی، با یادگیری افعال بیشتر و گفتنِ ساعت، می‌توانید برنامه روزانه خود را دقیق‌تر و طبیعی‌تر به آلمانی بیان کنید.