19.1.4. گیر کردن پدال گاز

Table of Contents

حفظ کنترل

در لحظه‌ای که پدال گاز گیر می‌کند، مهم‌ترین کار این است که کنترل فرمان را در دست نگه دارید و از واکنش‌های ناگهانی و هیجانی خودداری کنید. هرچه سرعت بیشتر باشد، کوچک‌ترین حرکت تند روی فرمان می‌تواند باعث انحراف شدید و واژگونی شود. هر دو دست باید محکم و در موقعیت صحیح روی فرمان باشد و نگاه شما به جلو و مسیر فرار احتمالی متمرکز بماند، نه به سمت پاها یا پدال‌ها.

هرگز برای آزاد کردن پدال، سر را پایین نبرید یا با دست به سمت پدال‌ها خم نشوید، چون در این حالت مسیر پیش رو را نمی‌بینید و احتمال برخورد با خودروها یا عابران بسیار بالاست. اگر امکان دارد، می‌توانید با نوک کفش، به‌آرامی پدال گاز را از زیر یا کناره تکان دهید، اما فقط در صورتی که تسلط‌تان بر فرمان و دید جلو حفظ شود.

اگر پدال گاز گیر کرد، اصلاً خودرو را ناگهانی به چپ و راست منحرف نکنید و تلاش نکنید هم‌زمان هم فرمان را با یک دست نگه دارید و هم با دست دیگر پدال را آزاد کنید. اولویت همیشه حفظ مسیر مستقیم و کنترل خودرو است.

اگر خودرو کروزکنترل فعال دارد، سریعاً با همان دست روی فرمان، دکمه لغو (CANCEL) یا خاموش کردن کروز را فشار دهید تا از افزایش بیشتر سرعت جلوگیری شود. در عین حال، پا را از روی پدال گاز بردارید، حتی اگر احساس می‌کنید پدال پایین مانده است، زیرا فشار دادن بیشتر فقط وضعیت را بدتر می‌کند.

قرار دادن دنده در حالت خلاص

پس از آنکه کنترل فرمان را حفظ کردید، مهم‌ترین اقدام برای جلوگیری از شتاب گرفتن بیشتر خودرو، جدا کردن نیروی موتور از چرخ‌ها است. این کار با قرار دادن دنده در حالت خلاص انجام می‌شود.

در خودروی دنده دستی، ابتدا بدون ترمزگیری شدید، کلاچ را به‌طور کامل بگیرید تا ارتباط موتور و گیربکس قطع شود. وقتی کلاچ کاملاً پایین است، دسته‌دنده را به حالت خلاص منتقل کنید. انجام این کار باعث می‌شود، حتی اگر موتور هنوز گاز می‌خورد یا دور موتور بالاست، دیگر نیرویی به چرخ‌ها نرسد و خودرو به‌تدریج آماده کاهش سرعت شود.

در خودروی دنده اتوماتیک، بدون خاموش کردن ناگهانی موتور، دسته‌دنده را از حالت D به N منتقل کنید. در بسیاری از خودروهای اتومات، حتی در حال حرکت هم می‌توان به حالت N رفت، اما باید بدون تکان ناگهانی و با حفظ دو دست روی فرمان و نگاه به جلو این کار را انجام دهید. اگر لازم است، دست را به‌آرامی برای جابجایی دسته‌دنده استفاده کنید، اما هیچ‌وقت اجازه ندهید فرمان رها شود.

اصل مهم: در خودروی در حال حرکت، هنگامی که پدال گاز گیر کرده است، قرار دادن دنده در حالت خلاص (N)، امن‌ترین و سریع‌ترین روش برای متوقف کردن شتاب خودرو و قطع نیروی موتور است.

هرگز برای مقابله با گاز گیر کرده، دنده را به دنده سنگین‌تر (دنده بالاتر) تغییر ندهید و روی ترمز تکیه نکنید در حالی‌که دنده همچنان درگیر است، زیرا این کار هم فشار زیادی به سیستم ترمز وارد می‌کند و هم ممکن است خودرو هنوز شتاب بگیرد. همچنین دنده‌عقب را در حال حرکت به جلو به‌هیچ‌وجه انتخاب نکنید، چون می‌تواند باعث آسیب شدید به گیربکس و از دست رفتن ناگهانی کنترل شود.

استفاده از ترمز

بعد از اینکه دنده را در حالت خلاص قرار دادید، نوبت به کم کردن سرعت با استفاده درست از ترمز است. از ترمز پایی به صورت یکنواخت و پیوسته استفاده کنید، نه با فشارهای ضربه‌ای و ناگهانی. چون موتور دیگر نیرویی به چرخ‌ها منتقل نمی‌کند، ترمزگیری مؤثرتر و ایمن‌تر خواهد بود.

اگر خودرو شما فاقد ترمز ضدقفل (ABS) است، ترمزگیری ناگهانی می‌تواند باعث قفل شدن چرخ‌ها و سر خوردن خودرو شود. در این صورت بهتر است فشار روی پدال ترمز تدریجی و قابل کنترل باشد. در خودروی مجهز به ABS می‌توانید در شرایط اضطراری ترمز را محکم فشار دهید، اما باز هم فرمان را محکم نگه دارید و آماده لرزش پدال ترمز باشید.

اگر خودرو در سرازیری است یا سرعت بسیار بالاست، انتظار توقف ناگهانی نداشته باشید. مسیر بیشتری برای کاهش سرعت در نظر بگیرید و به‌تدریج فشار ترمز را متناسب با شرایط راه و چسبندگی سطح تنظیم کنید. در هر لحظه باید امکان هدایت خودرو با فرمان وجود داشته باشد و نباید آن‌قدر محکم ترمز بگیرید که کنترل فرمان را از دست بدهید.

قانون کلیدی: اول دنده خلاص، بعد ترمزگیری تدریجی. هرگز با دنده درگیر و گاز گیر کرده، فقط به ترمز متکی نشوید، زیرا می‌تواند باعث داغ شدن و کاهش کارآیی ترمز و خطر از دست دادن کنترل شود.

ترمز دستی در این حالت تنها در مرحله‌های پایانی، زمانی که سرعت بسیار کم شده است، به صورت آرام و تدریجی می‌تواند کمک‌کننده باشد. کشیدن ناگهانی ترمز دستی در سرعت بالا، مخصوصاً در خودروهای دیفرانسیل عقب، ممکن است منجر به سر خوردن عقب خودرو و چرخش ناخواسته شود، بنابراین استفاده از آن در سرعت بالا توصیه نمی‌شود.

انتقال به حاشیه

وقتی سرعت خودرو با ترمزگیری و قرار دادن دنده در حالت خلاص کاهش یافت، باید خودرو را از مسیر اصلی عبور، به حاشیه امن راه منتقل کنید تا خطر برای خودتان و دیگران کم شود. در تمام این مراحل، چراغ فلاشر را روشن کنید تا سایر رانندگان متوجه وضعیت اضطراری شما شوند.

به آینه‌ها نگاه کنید و وضعیت خودروهای عقب و کناری را ارزیابی کنید، اما از خیره شدن طولانی به آینه خودداری کنید. هدفتان این است که در اولین فرصت امن، به سمت راست راه، شانه راه یا محل توقف اضطراری بروید. حرکت به سمت چپ و توقف در خطوط سبقت یا وسط بزرگراه به‌جز در شرایط اجبار، انتخاب مناسبی نیست.

به‌آرامی و با استفاده از فرمان، خودرو را به سمت حاشیه هدایت کنید. در این مرحله، هنوز باید آمادگی داشته باشید که در صورت نیاز، ترمز را کمی فشار دهید یا آن را رها کنید تا تعادل خودرو حفظ شود. تا زمانی که به محل نسبتاً صاف و بدون مانع نرسیده‌اید، خودرو را کاملاً متوقف نکنید تا از توقف در نقطه‌های خطرناک مانند پیچ‌ها، پل‌ها یا ابتدای تونل‌ها پرهیز شود.

اگر در شهر هستید، سعی کنید در محلی توقف کنید که جلوی دید دیگر رانندگان را نگیرد و باعث ایجاد ترافیک ناگهانی نشود، مثلاً کنار جدول، پشت خط توقف یا در مکانی که مانع عبور عابر پیاده و ورودی‌ها نباشد.

در همه مراحل انتقال به حاشیه، هرگز دنده را دوباره درگیر نکنید و تلاش نکنید با گاز دادن یا استفاده از کلاچ، خودرو را حرکت عادی دهید. تا وقتی علت گیر کردن پدال برطرف و خودرو بررسی نشده است، فقط در حالت خلاص و با ترمز، خودرو را کنترل و متوقف کنید.

خاموش کردن ایمن موتور

پس از آنکه خودرو را در محل امن و کنار راه متوقف کردید، نوبت خاموش کردن ایمن موتور است. تا زمانی که خودرو کاملاً متوقف نشده است، خاموش کردن ناگهانی موتور می‌تواند باعث سنگین شدن فرمان و کاهش کمک‌فرمان و همچنین کاهش کارآیی تقویت‌کننده ترمز شود. به همین دلیل، اول توقف کامل، سپس خاموش کردن موتور.

وقتی خودرو در حالت خلاص است و با ترمز گرفتن به صفر سرعت رسید، پا را روی ترمز نگه دارید تا خودرو حرکت نکند. در خودروی دنده دستی، می‌توانید پس از توقف، دنده را در حالت خلاص بگذارید و سپس موتور را خاموش کنید و در نهایت ترمز دستی را بکشید. در خودروی اتوماتیک، پس از توقف، ابتدا دسته‌دنده را در حالت P قرار دهید، سپس موتور را خاموش و ترمز دستی را فعال کنید.

اگر هنوز احساس می‌کنید پدال گاز پایین گیر کرده است، بعد از خاموش کردن موتور، پایتان را روی ترمز نگه دارید تا از هرگونه حرکت ناگهانی جلوگیری شود. سپس بدون تلاش برای حرکت دوباره، وضعیت پدال را با احتیاط بررسی کنید. ممکن است جسمی مثل کف‌پوش، بطری یا هر شیء دیگر، زیر یا جلوی پدال گیر کرده باشد. تا زمانی که علت را پیدا و برطرف نکرده‌اید، خودرو را مجدداً روشن و حرکت ندهید.

پس از توقف و خاموش کردن موتور، به‌هیچ‌وجه تا زمان رفع نقص، حرکت را از سر نگیرید. ادامه رانندگی با پدال گاز مشکل‌دار، خطر وقوع تصادف شدید را چند برابر می‌کند، حتی اگر مسیر کوتاه باشد.

در صورت ناتوانی در تشخیص یا رفع علت، با امداد خودرو یا تعمیرگاه مجاز تماس بگیرید و مشکل را توضیح دهید. اگر خودرو در محل خطرناکی متوقف شده است، علاوه بر فلاشر، طبق مقررات از مثلث خطر در فاصله مناسب پشت خودرو استفاده کنید تا دیگر رانندگان از فاصله دور متوجه وضعیت شما شوند. پس از رفع مشکل توسط فرد متخصص، قبل از ورود دوباره به جریان ترافیک، چند بار در حالت ثابت و سرعت کم، عملکرد پدال گاز را امتحان کنید تا مطمئن شوید حرکت خودرو دیگر با خطر گیر کردن پدال همراه نیست.