19.1.1. خاموش شدن خودرو

Table of Contents

حفظ کنترل فرمان

در لحظه خاموش شدن خودرو، مهم‌ترین کار این است که فرمان را محکم در دست بگیرید و مسیر مستقیم خود را حفظ کنید. با خاموش شدن موتور، «کمک‌فرمان» ضعیف می‌شود و چرخاندن فرمان سخت‌تر احساس می‌شود، اما فرمان همچنان کار می‌کند. به هیچ‌وجه دست خود را از روی فرمان برندارید یا ناگهان فرمان را زیاد نپیچانید، چون ممکن است خودرو منحرف شود.

اگر در حال حرکت هستید، پای خود را از روی پدال گاز بردارید و به‌آرامی پای خود را روی پدال ترمز قرار دهید، بدون ترمز شدید و ناگهانی، مگر در شرایطی که خطر فوری روبه‌رو وجود دارد. نگاه خود را به دوردست و فضای جلو متمرکز کنید تا بتوانید بهترین مسیر حرکت تا محل توقف امن را تشخیص دهید.

اگر خودرو در پیچ، سرازیری، یا در کنار خودروهای دیگر خاموش شد، سعی کنید با حرکت نرم فرمان، خودرو را در خط خود نگه دارید و از نزدیک شدن بیش از حد به جدول، شانه راه، یا خودروهای کناری جلوگیری کنید. در سرازیری به هیچ عنوان دنده را در حالت خلاص قرار ندهید، بلکه پس از خاموش شدن، دنده را در همان حالت باقی بگذارید و با ترمز کنترل‌شده، سرعت را مدیریت کنید.

در لحظه خاموش شدن خودرو، «حفظ کنترل فرمان و مسیر مستقیم» مهم‌ترین اولویت است و هر واکنش ناگهانی با فرمان یا ترمز می‌تواند خطر انحراف و تصادف را افزایش دهد.

استفاده از فلاشر

به‌محض آن‌که متوجه شدید خودرو در حال از دست دادن قدرت است یا خاموش شده، باید دیگر رانندگان را از وضعیت غیرعادی خود آگاه کنید. ساده‌ترین و مؤثرترین روش، روشن کردن فلاشر است. این کار را در اولین لحظه‌ای که امکان دارد انجام دهید، حتی اگر خودرو هنوز کاملا متوقف نشده است، به‌شرط آن‌که حواس شما از کنترل فرمان و مسیر پرت نشود.

فلاشر نشان می‌دهد که خودرو شما دچار مشکل یا وضعیت اضطراری است و رانندگان اطراف باید با احتیاط بیشتر و فاصله ایمن حرکت کنند. این موضوع در بزرگراه‌ها، تونل‌ها، پل‌ها و مسیرهای پرسرعت اهمیت دوچندان دارد، چون زمان واکنش رانندگان دیگر بسیار محدود است.

اگر خاموش شدن خودرو در شب، مه، باران شدید یا هر شرایطی با دید کم اتفاق بیفتد، پس از روشن کردن فلاشر، در صورت امکان چراغ‌های دیگر خودرو را نیز در حالت مناسب نگه دارید تا خودرو بهتر دیده شود. هرگز به بهانه صرفه‌جویی در باتری، در موقعیت پرخطر چراغ‌ها را زود خاموش نکنید، مگر آن‌که ناچار باشید و خودرو را قبلا در محل بسیار امن متوقف کرده باشید.

انتقال خودرو به محل امن

پس از آن‌که فرمان را تحت کنترل گرفتید و فلاشر را روشن کردید، هدف بعدی این است که خودرو را تا حد امکان از مسیر اصلی عبور ترافیک دور کنید. «محل امن» معمولا شامل شانه راه، فضای اضطراری کنار بزرگراه، فرعی امن، پارکینگ، یا هر جایی است که مانع مستقیم عبور خودروهای دیگر نباشید.

اگر هنوز مقداری سرعت دارید، با استفاده از این اینرسی، به‌آرامی به سمت راست راه یا شانه راه حرکت کنید. برای این کار، فرمان را نرم به سمت راست بچرخانید و در عین حال با ترمز ملایم، سرعت را کاهش دهید. نیازی به تغییر سریع خط نیست، بلکه یک جابه‌جایی تدریجی و قابل پیش‌بینی امن‌تر است.

اگر خودرو در تقاطع خاموش شد، اولویت شما این است که تا حد ممکن از وسط تقاطع خارج شوید. حتی اگر موتور خاموش است، می‌توانید با استفاده از شیب خفیف یا هل‌دادن آرام توسط دیگران (فقط در شرایط امن) خودرو را چند متر حرکت دهید تا از مسیر عبور مستقیم خودروها خارج شود. هرگونه هل‌دادن باید با ترمز آماده، فرمان در کنترل، و ترجیحا با کمک چند نفر و در محیط با دید کافی انجام شود.

در جاده‌های باریک یا کوهستانی، اگر امکان کشیدن خودرو به شانه راه یا فضای کنار جاده وجود دارد، تا جایی پیش بروید که خودرو مانع عبور نشود و در معرض خطر برخورد از عقب نباشد. در سرازیری‌های کوهستانی پس از توقف، دنده را در دنده سنگین (مثلا ۱ یا ۲) قرار دهید و ترمز دستی را کاملا بکشید تا از حرکت ناخواسته جلوگیری شود.

همیشه تلاش کنید «خودرو را از مسیر مستقیم عبور ترافیک خارج کنید» و هرجا امکان دارد، در سمت راست و خارج از خط عبور، توقف کنید. توقف در وسط راه یا روی پیچ، یکی از خطرناک‌ترین حالت‌های خاموش شدن خودرو است.

تلاش ایمن برای روشن کردن

وقتی خودرو را در محل نسبتا امن متوقف کردید و فلاشر روشن است، می‌توانید با آرامش برای روشن کردن دوباره موتور تلاش کنید. پیش از هر چیز، دنده را در وضعیت مناسب قرار دهید. در خودروهای دنده دستی، کلاچ را کامل بگیرید و دنده را در حالت خلاص بگذارید، سپس استارت بزنید. در خودروهای دنده اتوماتیک، دسته‌دنده را در حالت P یا N قرار دهید و بعد استارت بزنید.

اگر در حال حرکت بودید و خودرو ناگهان خاموش شد، تا زمانی که خودرو در حال حرکت است، از استارت‌زدن‌های پشت‌سرهم خودداری کنید، مگر در شرایطی که آموزش کافی و دستورالعمل سازنده را به‌خوبی می‌دانید. در اغلب موارد بهتر است ابتدا خودرو را متوقف کنید، سپس برای روشن کردن مجدد اقدام کنید تا کنترل بهتری بر اوضاع داشته باشید.

به صدای موتور، چراغ‌های هشدار صفحه کیلومتر و احساس پدال‌ها توجه کنید. اگر چراغ‌هایی مانند فشار روغن، دمای موتور، یا چراغ‌های جدی دیگر قرمز می‌سوزند، یا بوی سوخت یا بوی سوختگی حس می‌کنید، از استارت‌زدن مکرر خودداری کنید، چون ممکن است به خودرو آسیب بیشتری وارد شود یا خطر آتش‌سوزی افزایش یابد.

اگر بعد از یکی دو بار استارت‌زدن، موتور روشن نشد، از تکرار طولانی استارت خودداری کنید. استارت‌زدن‌های طولانی می‌تواند باتری را تخلیه کند و وضعیت شما را بدتر کند. در چنین حالتی، به‌جای اصرار، باید به فکر کمک گرفتن از امداد خودرو باشید.

اگر نشانه‌های خرابی جدی مثل «چراغ قرمز دمای موتور» یا «بوی سوختگی و نشت سوخت» وجود دارد، از تلاش‌های مکرر برای روشن کردن خودرو خودداری کنید، چون احتمال آسیب شدید فنی یا خطر آتش‌سوزی وجود دارد.

تماس با امداد

اگر خودرو در محل امن متوقف شده و تلاش منطقی برای روشن کردن آن نتیجه نداده است، باید با امداد تماس بگیرید. پیش از تماس، سعی کنید اطلاعات ضروری را آماده داشته باشید: موقعیت مکانی تقریبی (نام جاده، شماره کیلومتر در صورت وجود، نزدیک‌ترین شهر یا خروجی، نشانه‌های قابل توجه اطراف)، نوع خودرو، رنگ خودرو، و شرح بسیار کوتاهی از مشکل، مانند «خودرو ناگهان خاموش شد و روشن نمی‌شود».

در بزرگراه‌ها و آزادراه‌ها، اگر تلفن اضطراری کنار راه وجود دارد، در صورتی که ترک خودرو امن است، می‌توانید از آن استفاده کنید. هنگام پیاده شدن برای تماس، ابتدا وضعیت ترافیک را بررسی کنید، از در سمت راست خودرو پیاده شوید و تا حد امکان پشت گاردریل یا مانع محافظتی بایستید، نه در حاشیه نزدیک به خط عبور.

اگر در شهر هستید، می‌توانید با امداد خودرو، تعمیرگاه سیار، یا در صورت ایجاد مزاحمت جدی برای ترافیک، با پلیس راهنمایی و رانندگی تماس بگیرید تا برای تأمین ایمنی و مدیریت ترافیک اقدام کنند. در صورت قرار گرفتن خودرو در محل بسیار خطرناک، اطلاع دادن سریع به پلیس می‌تواند از تصادف‌های بعدی جلوگیری کند.

شماره امداد خودرو، شماره بیمه، و شماره‌های اضطراری را بهتر است از قبل در تلفن خود ذخیره کرده باشید یا روی برگه‌ای در خودرو نگه دارید تا در شرایط استرس، زمان را از دست ندهید و دچار اشتباه نشوید.

ایمن‌سازی سرنشینان

در همه مراحل، ایمنی شما و سرنشینان مهم‌تر از خود خودرو است. پس از توقف در محل امن نسبی، ابتدا وضعیت اطراف را بررسی کنید. در بزرگراه‌ها و جاده‌های پرسرعت، در بسیاری از موارد امن‌ترین کار این است که سرنشینان داخل خودرو بمانند، کمربندها بسته بماند و فلاشر روشن باشد، به‌ویژه اگر شانه راه بسیار باریک است یا برای پیاده شدن باید از کنار جریان پرسرعت خودروها عبور کنند.

اگر خطر برخورد از عقب زیاد است، مانند ایستادن روی پیچ، سربالایی کم‌دید، یا نداشتن شانه راه، و امکان خروج امن وجود دارد، سرنشینان باید از سمت راست خودرو پیاده شوند و پشت گاردریل یا در مکانی دور از مسیر عبور قرار بگیرند. کودکان همیشه باید در کنار یک بزرگسال قرار بگیرند و از دویدن در کنار جاده منع شوند.

در صورت توقف طولانی، علاوه بر فلاشر، نصب مثلث خطر در فاصله مناسب پشت خودرو، به‌ویژه در جاده برون‌شهری و بزرگراه، می‌تواند دید دیگر رانندگان را افزایش دهد. فاصله نصب مثلث در راه‌های پرسرعت باید زیادتر از معابر شهری باشد تا راننده‌های دیگر فرصت کافی برای واکنش داشته باشند.

هرگز برای بررسی مشکل، بدون توجه به ترافیک، ناگهان جلوی خودرو خم نشوید یا درِ سمت چپ را رو به جریان ترافیک باز نکنید. ابتدا مطمئن شوید مسیر امن است. اگر هوا بسیار سرد، بسیار گرم، یا شرایط جوی نامساعد است، سعی کنید سرنشینان در حد امکان در محلی امن و مناسب از نظر دما و شرایط محیطی قرار بگیرند، و در صورت نیاز، سریعا برای کمک بیشتر (مانند امداد پزشکی) تماس بگیرید.

اولویت همیشه «جان انسان‌ها» است. اگر بین حفظ خودرو و حفظ جان و سلامت سرنشینان باید انتخاب کنید، بدون تردید خودرو را رها کنید و از همه بخواهید در امن‌ترین محل ممکن از مسیر عبور خودروها دور بایستند.