KAHIBARO
9.2.1. دور زدن یکفرمان
Table of Contents
انتخاب محل مناسب
برای دور زدن یکفرمان، اولین و مهمترین مرحله انتخاب محل درست است. دور زدن یکفرمان یعنی خودروی شما با یک بار چرخاندن کامل فرمان، بدون نیاز به توقف و دندهعقب، مسیر خود را برعکس کند و در جهت مخالف قرار بگیرد. این حرکت فقط وقتی ممکن و ایمن است که عرض خیابان یا معبر کافی باشد و مزاحم سایر کاربران راه نشوید.
محل مناسب باید صاف، بدون دستانداز شدید و بدون لغزندگی قابل توجه باشد تا هنگام چرخاندن ناگهانی فرمان، خودرو تعادل خود را از دست ندهد. همچنین باید از انجام این مانور در نزدیکی تقاطعها، روی پل، داخل تونل، در پیچ، روی خط ممتد، در نقاط کمدید و در هر جایی که تابلو «دور زدن ممنوع» وجود دارد خودداری کنید، زیرا هم از نظر قانونی ممنوع است و هم خطر تصادف را چند برابر میکند.
در انتخاب محل، به حضور عابر پیاده، دوچرخهسوار و موتورسوار توجه کنید. هرچقدر محیط شلوغتر و دید دیگران نسبت به شما کمتر باشد، احتمال خطا و حادثه بیشتر میشود. در خیابانهای باریک یا معابر دوطرفه شلوغ، معمولاً دور زدن یکفرمان امکانپذیر نیست و باید از روشهای دیگر مانند دور زدن دوفرمان یا استفاده از دوربرگردانهای مجاز استفاده شود.
در هر شرایطی، اول ایمنی، بعد انجام مانور. اگر حتی اندکی تردید در کافی بودن فضا یا ایمنی موقعیت دارید، از انجام دور زدن یکفرمان صرفنظر کنید.
کنترل آینهها
پس از انتخاب محل مناسب، قبل از هرگونه تغییر مسیر، باید آینهها را کنترل کنید. هدف از کنترل آینهها این است که مطمئن شوید خودرویی از عقب یا کنار با سرعت به شما نزدیک نمیشود و با شروع مانور، غافلگیر نخواهد شد.
ابتدا آینه وسط را نگاه کنید تا وضعیت کلی ترافیک پشت سر را ببینید. اگر خودرویی با سرعت زیاد در حال نزدیک شدن است، انجام دور زدن را به تأخیر بیندازید و اجازه دهید آن خودرو عبور کند. سپس آینه سمت چپ را برای بررسی خودروهای در خط مجاور یا وسایلی مثل موتورسیکلت که ممکن است در کنار شما حرکت کنند نگاه کنید. در خیابانهای دوطرفه، اگر قرار است برای دور زدن به سمت محور خیابان متمایل شوید، توجه به آینه چپ ضروری است، چون ممکن است خودرویی در حال سبقت گرفتن از شما باشد.
در صورتی که در معبر یکطرفه پهن هستید، باز هم کنترل آینهها اهمیت دارد، زیرا ممکن است خودرویی از بین خطوط با سرعت بیشتر نزدیک شود. کنترل آینهها باید کوتاه و مؤثر باشد. از خیره شدن طولانی به آینهها و از دست دادن تمرکز نسبت به جلوی خودرو پرهیز کنید. کنترل آینه درست قبل از زدن راهنما و همچنین بلافاصله پیش از شروع چرخاندن فرمان، به شما تصویر بهروزتری از وضعیت اطراف میدهد.
هرگونه تغییر ناگهانی مسیر بدون کنترل آینه، یکی از علل اصلی برخورد از پهلو و عقب است. قبل از هر حرکت جانبی یا چرخش شدید فرمان، آینهها را نگاه کنید.
استفاده از راهنما
بعد از اطمینان از وضعیت پشت و کنار خودرو، نوبت به استفاده از راهنما میرسد. راهنما زبان ارتباطی شما با سایر رانندگان است و به آنها اعلام میکند که قصد تغییر مسیر یا دور زدن دارید. برای دور زدن یکفرمان در خیابان دوطرفه، معمولاً ابتدا باید به سمت محور خیابان متمایل شوید، بنابراین راهنمای چپ را روشن کنید تا سایر رانندگان متوجه شوند که قصد حرکت به سمت میانه راه را دارید.
روشن کردن راهنما باید کمی قبل از شروع متمایل شدن انجام شود، نه آنقدر زود که دیگران را گیج کند و نه آنقدر دیر که فرصت واکنش برای آنها باقی نماند. پس از آنکه به نزدیکی محور خیابان رسیدید و آماده چرخاندن فرمان شدید، همچنان راهنما باید روشن بماند تا سایر رانندگان متوجه شوند که شما هنوز در حال انجام مانور هستید.
اگر در معبری هستید که برای دور زدن باید ابتدا به سمت راست متمایل شوید، مثلاً برای باز کردن فضای گردش، در مرحله اول میتوانید راهنمای راست را برای جابهجایی اولیه بزنید و سپس، پیش از شروع چرخاندن فرمان به سمت چپ یا برعکس، جهت راهنما را تغییر دهید. نکته مهم این است که راهنما با واقعیت حرکت شما همخوانی داشته باشد تا باعث سوءبرداشت دیگران نشود.
پس از پایان دور زدن و قرار گرفتن کامل در جهت جدید و خط مناسب، فراموش نکنید که راهنما را خاموش کنید. ادامه روشن ماندن راهنما میتواند رانندگان دیگر را فریب دهد و تصور کنند که شما قصد تغییر مسیر دیگری دارید.
انجام هر مانور بدون راهنما، تخلف و بسیار خطرناک است. همیشه پیش از شروع دور زدن، راهنمای مناسب را روشن کنید و تا پایان مانور روشن نگه دارید.
کنترل اطراف
پیش از آنکه فرمان را کامل بچرخانید و دور زدن یکفرمان را آغاز کنید، باید کنترل دقیقی روی تمام اطراف خودرو داشته باشید. این مرحله شامل نگاه به جلو، آینهها، و همچنین نقطههای کور است. نقطه کور قسمتی از اطراف خودرو است که با آینهها دیده نمیشود و لازم است با چرخاندن سر و نگاه مستقیم بررسی شود.
ابتدا وضعیت روبهرو را کنترل کنید. اگر در خیابان دوطرفه هستید، نگاه کنید که خودرویی از روبهرو در فاصله نزدیک در حال حرکت نباشد که با دور زدن شما مواجه شود. سپس وضعیت عرض خیابان را از نظر حضور عابران پیاده، بهویژه کودکان، سالمندان یا افرادی که ممکن است ناگهانی وارد مسیر شوند، بررسی کنید. وجود دوچرخهسوار و موتورسیکلت را جدی بگیرید، چون این وسایل به سرعت در فضای خالی مقابل یا کنار شما ظاهر میشوند.
در ادامه، شانه خود را کمی به سمت چپ بچرخانید و نقطه کور سمت چپ را نگاه کنید. اگر در جهت مخالف هم خط عبوری وجود دارد، حضور خودرویی که ممکن است نزدیک محور خیابان حرکت کند، برای شما خطرناک است. در محیطهای شهری، حتماً به خودروهای پارکشده کنار خیابان توجه کنید، زیرا ممکن است همزمان با دور زدن شما، در خودرویی باز شود یا رانندهای بخواهد از پارک خارج شود.
تا زمانی که کوچکترین تردیدی درباره ایمن بودن فضا دارید، شروع به چرخاندن فرمان نکنید. اگر در این فاصله شرایط تغییر کرد، مثلاً خودروی روبهرو به شما نزدیک شد یا موتورسیکلتی وارد فضای خالی جلوی شما شد، تصمیم خود را به تأخیر بیندازید.
در دور زدن یکفرمان، هرچه سرعت مانور بیشتر و میدان دید کمتر باشد، خطر تصادف بالاتر میرود. همیشه قبل از حرکت، محیط را به طور کامل اسکن کنید.
چرخاندن فرمان
وقتی از ایمنی محیط مطمئن شدید، نوبت اصلیترین بخش مانور است، یعنی چرخاندن فرمان. دور زدن یکفرمان بر پایه چرخاندن کامل فرمان در یک جهت و عبور پیوسته خودرو از مسیر منحنی کوتاه انجام میشود. شرط موفقیت این مرحله، سرعت بسیار پایین، کنترل نرم کلاچ و گاز (در خودرو دندهای)، و تسلط بر فرمان است.
پیش از شروع، سرعت خود را تا حد حرکت آهسته کاهش دهید. در خودروی دندهای، بهتر است در دنده یک و با نیمکلاچ کنترلشده حرکت کنید تا در صورت لزوم بتوانید سریعاً متوقف شوید. در خودروی اتوماتیک، پای خود را آماده ترمز نگه دارید و با فشار بسیار کم بر پدال گاز، خودرو را در حرکت آرام حفظ کنید.
فرمان را در لحظه مناسب و به صورت پیوسته تا انتها در جهت مورد نظر بچرخانید. معمولاً این جهت، سمت چپ است، زیرا دور زدن به سمت چپ شما را به نزدیکترین موقعیت برای قرار گرفتن در خط عکس میرساند. هنگام چرخاندن فرمان، نگاه خود را به مسیری که میخواهید در نهایت در آن قرار بگیرید بدوزید، نه صرفاً جلوی نزدیک خودرو. نگاه به نقطه دورتر کمک میکند منحنی حرکت را بهتر کنترل کنید.
کف دستها باید روی فرمان در موقعیت مناسب باشد، بهطوریکه بتوانید بدون گره زدن دستها، فرمان را تا انتها بچرخانید. از حرکات تند و عصبی با فرمان خودداری کنید، زیرا ممکن است تعادل خودرو را برهم بزند. هرچه فرمان را آرامتر و یکنواختتر بچرخانید، کنترل مسیر دقیقتر خواهد بود.
چرخاندن کامل فرمان در سرعت بالا بسیار خطرناک است. برای دور زدن یکفرمان، سرعت باید آنقدر کم باشد که در هر لحظه بتوانید بدون لغزش یا از دست دادن کنترل، خودرو را متوقف کنید.
تکمیل حرکت
پس از چرخاندن کامل فرمان، خودرو شروع به حرکت در یک قوس تند میکند و کمکم جهت آن معکوس میشود. در این مرحله باید همزمان چند موضوع را کنترل کنید: فاصله جلوی خودرو با جدول یا موانع، فاصله عقب خودرو با خودروهای پارکشده یا لبه راه، و همچنین وضعیت راه روبهرو پس از تکمیل دور زدن.
در طول حرکت منحنی، پا روی پدالها باید نرم و کنترلشده باشد. در خودرو دندهای، سعی کنید دور موتور را پایین نگه دارید و با نیمکلاچ از خاموش شدن خودرو جلوگیری کنید، بدون آنکه شتاب ناگهانی ایجاد شود. هرگونه فشار زیاد بر گاز میتواند شعاع گردش را کمی تغییر دهد و شما را به مانع نزدیک کند.
به محض اینکه دیدید دماغه خودرو در جهت مخالف قرار گرفته و محور خودرو تقریباً در امتداد مسیر جدید است، باید آماده بازگرداندن فرمان شوید. اگر در این لحظه فرمان را همچنان در وضعیت چرخیده کامل نگه دارید، خودرو به حاشیه مخالف نزدیک میشود یا حتی از خط خود خارج میشود. بازگرداندن فرمان باید تدریجی باشد، درست به همان اندازه که برای چرخاندن آن وقت گذاشتید.
همزمان، مرتب محیط را نگاه کنید. اگر در خلال مانور خودرویی از روبهرو وارد مسیر شد یا عابری پا به خیابان گذاشت، باید با ترمز آرام، سرعت را کمتر کنید یا در صورت نیاز، مانور را نیمهکاره رها کرده و خودرو را متوقف کنید. حفظ آمادگی برای توقف، بخش مهمی از تکمیل ایمن مانور است.
در تکمیل دور زدن، هدف شما فقط عوض کردن جهت نیست، بلکه قرار گرفتن ایمن در مسیر جدید است. هر زمان که احساس کردید فضا کافی نیست، ترجیح دهید بایستید و مانور را اصلاح کنید.
اصلاح موقعیت خودرو
پس از آنکه دور زدن یکفرمان انجام شد و خودرو در جهت مخالف قرار گرفت، معمولاً لازم است موقعیت خود را نسبت به خط یا حاشیه راه تنظیم کنید. ممکن است پس از مانور، بیش از حد به وسط خیابان یا بیش از حد به جدول نزدیک شده باشید یا زاویه خودرو هنوز کمی نسبت به مسیر جدید کج باشد.
در اولین گام، فرمان را به موقعیت مستقیم برگردانید تا خودرو در خط مستقیم حرکت کند. سپس با حرکت آرام رو به جلو، فاصله خود را از جدول یا خط وسط تنظیم کنید. اگر در خیابان دوطرفه هستید، باید در لاین سمت راست جهت جدید قرار بگیرید. در این مرحله هم کنترل آینهها را فراموش نکنید، زیرا ممکن است همزمان با شما خودروی دیگری وارد مسیر شده باشد.
در صورتی که پس از دور زدن، پشت خودروی پارکشده یا نزدیک تقاطع قرار گرفتید، با حرکت آرام و در صورت لزوم توقف کوتاه، بهترین موقعیت را برای ادامه مسیر انتخاب کنید. هرگونه اصلاح موقعیت باید با سرعت کم، راهنمای مناسب و کنترل دقیق اطراف انجام شود.
اگر احساس کردید که با یکبار دور زدن، موقعیت خودرو خیلی نامناسب شده، میتوانید با یک حرکت کوتاه رو به جلو یا حتی در موارد مجاز با دندهعقب بسیار کوتاه و ایمن، وضعیت را اصلاح کنید. البته در محیط آزمون رانندگی، معمولاً انتظار میرود که دور زدن یکفرمان بدون نیاز به دندهعقب و اصلاح زیاد انجام شود، بنابراین در تمرینها سعی کنید دقت خود را تا حد امکان بالا ببرید.
پس از دور زدن، تا زمانی که خودرو کاملاً در خط صحیح و با زاویه درست قرار نگرفته است، مانور تمام نشده است. همیشه چند لحظه برای اصلاح موقعیت وقت بگذارید تا با اطمینان به حرکت عادی برگردید.
Views: 1