KAHIBARO
5.1.4. چراغهای ویژه
Table of Contents
چراغ عابر پیاده
چراغ عابر پیاده در تقاطعهای شهری و گذرگاههای مهم نصب میشود تا عبور عابران و حرکت خودروها را از هم جدا کند. شکل این چراغ معمولا به صورت آدمک سبز و قرمز است، گاهی همراه با شمارشگر معکوس زمان باقیمانده.
چراغ قرمز عابر یعنی عابر «حق عبور ندارد» و باید پشت خطکشی یا پشت لبه پیادهرو بایستد. عبور در زمان قرمز، حتی اگر خودروها فعلا در حال عبور نباشند، تخلف و بسیار خطرناک است. چراغ سبز عابر یعنی «اجازه عبور» ولی به معنی امن بودن مطلق نیست، عابر همچنان باید دو طرف را نگاه کند و مطمئن شود خودرویی با سرعت زیاد یا در حال عبور غیرمجاز وارد گذرگاه نمیشود.
از دید راننده، روشن بودن چراغ سبز عابر یعنی عبور عابر در آن لحظات «در اولویت» است. راننده باید پیش از گذرگاه، با فاصله مناسب و سرعت کم شده به خط توقف برسد، پشت خط بایستد و هیچگاه روی خط عابر متوقف نشود.
در بسیاری از تقاطعها، زمانی که چراغ عابر سبز میشود، چراغ خودروها قرمز است. در برخی محلها، مخصوصا هنگام گردش به راست، ممکن است چراغ خودرو سبز باشد ولی عابر هم چراغ سبز داشته باشد. در این حالت:
در هر تقاطع، «حق تقدم نهایی» روی گذرگاه خطکشیشده با عابر پیاده است، حتی اگر چراغ خودرو سبز باشد.
پس راننده هنگام گردش، مخصوصا گردش به راست، باید ابتدا گذرگاه عابر را کنترل کند، در صورت حضور عابر، کامل توقف کند و فقط پس از عبور کامل عابران، گردش را تکمیل کند.
اگر چراغ عابر شروع به چشمکزدن کند یا شمارشگر به عددهای پایین برسد، عابر نباید تازه وارد گذرگاه شود و راننده باید پیشبینی کند که تا لحظات بعد، چراغ خودرو او سبز خواهد شد، بنابراین با احتیاط آماده حرکت شود، اما تا زمانی که چراغ عابر قرمز نشده و عابر روی گذرگاه است، نباید حرکت کند.
راننده باید توجه کند که کودکان، سالمندان و افراد دارای معلولیت ممکن است در زمان سبز نتوانند کاملا از عرض خیابان عبور کنند و هنگام قرمز شدن چراغ هنوز روی گذرگاه باشند. در این حالت هم:
وجود عابر روی گذرگاه، فارغ از رنگ چراغ، برای راننده «علامت توقف و صبر» است.
چراغ دوچرخه
چراغ دوچرخه در مسیرهای ویژه دوچرخهسواران یا تقاطعهایی که عبور دوچرخهها مستقل کنترل میشود به کار میرود. شکل این چراغ معمولا به صورت علامت دوچرخه با رنگهای سبز و قرمز است و گاهی همانند چراغ عابر، شمارشگر زمان هم دارد.
برای دوچرخهسوار، چراغ قرمز دوچرخه یعنی توقف کامل قبل از خط یا نماد دوچرخه روی زمین و چراغ سبز یعنی عبور مجاز. دوچرخهسوار نباید از چراغ عابر یا چراغ خودرو «به جای» چراغ مخصوص خود تبعیت کند، مگر جایی که اصلا چراغ ویژه دوچرخه نصب نشده است.
از دید راننده خودرو، وجود چراغ دوچرخه نشانه این است که ممکن است در زمانی که چراغ خودرو سبز است، دوچرخهها نیز از جهتی دیگر در حال عبور باشند. به همین دلیل، هنگام گردش یا تغییر خط، راننده باید به مسیر ویژه دوچرخه و چراغ آن دقت کند.
یک قانون مهم برای راننده در کنار مسیر دوچرخه این است:
هرگاه خط یا مسیر ویژه دوچرخه از جلوی شما در تقاطع عبور میکند، «پیش از عبور از آن» توقف کنید و ابتدا از خالی بودن مسیر دوچرخه مطمئن شوید.
اگر چراغ دوچرخه سبز و چراغ خودرو قرمز است، دوچرخهسوار حق عبور دارد و خودرو باید توقف کامل داشته باشد. اگر هیچ دوچرخهای دیده نمیشود، راننده حق ندارد به دلیل «نبود دوچرخهسوار» از چراغ قرمز خود عبور کند.
در اطراف مدارس، پارکها و دانشگاهها، اهمیت توجه به چراغ و مسیر دوچرخه بیشتر است، چون دوچرخهسواران ممکن است ناگهانی تغییر مسیر دهند یا با سرعت غیرقابل پیشبینی حرکت کنند. راننده باید فاصله جانبی کافی را هنگام عبور از کنار آنها حفظ کند و هنگام باز کردن در، به آینه و مسیر دوچرخه توجه کند.
چراغ کنترل خطوط
چراغ کنترل خطوط در بزرگراهها، تونلها یا مسیرهای چندخطه برای نشان دادن وضعیت هر خط عبور به طور جداگانه نصب میشود. این چراغها معمولا بالای هر خط قرار دارند و با علامت ضربدر قرمز، پیکان سبز یا علامتهای دیگر نشان میدهند که استفاده از آن خط مجاز است یا ممنوع.
رایجترین نمادها عبارتاند از:
| نماد بالای خط | مفهوم برای راننده |
|---|---|
| ضربدر قرمز | خط بسته است، ورود یا ادامه حرکت در این خط ممنوع است. |
| پیکان سبز رو به پایین | خط باز است، حرکت در این خط مجاز است. |
| پیکان زرد مایل | هشدار برای تغییر خط، خط در جلو بسته میشود یا وضعیت آن تغییر میکند. |
کار اصلی این چراغها مدیریت ترافیک، بستن خط به دلیل حادثه یا عملیات، و گاهی تغییر جهت یک یا چند خط برای ساعات اوج است. راننده باید قبل از ورود به هر خط، وضعیت چراغ بالای آن را ببیند، نه فقط خطکشی روی زمین را.
قانون کلیدی در استفاده از این چراغها برای راننده:
دیدن «ضربدر قرمز» بالای خط یعنی باید «در اولین فرصت امن» آن خط را ترک کنید، حتی اگر خطکشی روی زمین همچنان عادی به نظر برسد.
اگر چراغ از پیکان سبز به پیکان زرد تغییر کند، نشانه نزدیک شدن به محل بسته شدن خط یا تغییر وضعیت آن است. در این شرایط، باید با راهنمای مناسب، کنترل آینه و نقطه کور، به خط مجاور مجاز منتقل شوید و از تغییر مسیر ناگهانی خودداری کنید.
این چراغها معمولا از چراغها و تابلوهای ثابت مقدمتر در مدیریت همان خط در نظر گرفته میشوند، چون وضعیت لحظهای مسیر را نشان میدهند. بنابراین اگر مثلا تابلو مسیر باز است اما چراغ کنترل خط، ضربدر قرمز نشان میدهد، راننده باید از فرمان چراغ تبعیت کند.
چراغ تقاطع راهآهن
چراغ تقاطع راهآهن برای هشدار نزدیک شدن قطار و ممنوعیت عبور از روی ریل در آن لحظه استفاده میشود. این چراغها معمولا به صورت دو چراغ قرمز چشمکزن همراه با تابلو صلیب راهآهن یا علائم دیگر نصب میشوند. گاهی همراه با میلههای راهبند هستند و گاهی بدون راهبند.
وقتی چراغ قرمز راهآهن شروع به چشمکزدن میکند، یعنی قطار در حال نزدیک شدن است یا در حال عبور است. در این زمان تمام وسایل نقلیه و عابران باید «قبل از خط توقف» متوقف شوند و هیچ وسیلهای حق عبور از روی ریل را ندارد، حتی اگر به نظر برسد هنوز قطار دور است.
نقطه مهم این است که:
هنگام چشمکزدن چراغ قرمز تقاطع راهآهن، عبور از روی ریل «کاملا ممنوع» است، حتی اگر راهبند هنوز پایین نیامده باشد یا قطار دیده نشود.
چراغ فقط زمانی خاموش یا تغییر وضعیت میدهد که قطار به طور کامل عبور کرده و مسیر امن شده باشد. عجله برای عبور قبل از رسیدن قطار، یکی از خطرناکترین تخلفات است، چون قطار نمیتواند به سرعت خودرو ترمز بگیرد و فاصله ترمز آن بسیار طولانی است.
راننده باید هنگام نزدیک شدن به تقاطع راهآهن، حتی وقتی چراغ خاموش است، سرعت را کاهش دهد، به هر دو طرف نگاه کند و مطمئن شود قطاری در حال نزدیک شدن نیست. اگر به چراغ اعتماد کامل نداشته باشید و همیشه نگاه خود را نیز به کار بگیرید، احتمال خطر به شدت کاهش مییابد.
هرگز نباید روی ریل متوقف شوید. اگر ترافیک جلوی شما سنگین است، باید قبل از ریل توقف کنید تا مطمئن باشید وقتی وارد ریل میشوید، فضای خالی کافی برای عبور کامل در سمت دیگر وجود دارد. توقف بین دو راهبند یا روی خود ریل، با کوچکترین خطا میتواند به حادثه بسیار شدید منجر شود.
چراغ ورودی تونل
چراغ ورودی تونل برای کنترل ورود به تونل، اعلام بستن مسیر یا هشدار در مورد وضعیت داخل تونل نصب میشود. این چراغها معمولا در بالای دهانه تونل یا در کنار تابلو نام تونل قرار دارند و میتوانند به صورت چراغ سبز، قرمز یا گاهی چراغ چشمکزن و متن متغیر باشند.
چراغ سبز ورودی تونل نشانه باز بودن مسیر و امکان ورود عادی است، البته همراه با رعایت سرعت مجاز، روشن کردن چراغهای خودرو و حفظ فاصله مناسب. چراغ قرمز ثابت در ورودی تونل یعنی تونل بسته است، ممکن است حادثه، آتشسوزی، خرابی خودرو یا عملیات داخل تونل در جریان باشد و ورود مطلقا ممنوع است.
اگر چراغ قرمز چشمکزن یا زرد چشمکزن در ورودی تونل دیده شود، نشانه هشدار برای خطر احتمالی، کاهش دید، مه داخل تونل، عملیات محدود یا کاهش سرعت است. در این وضعیت راننده باید:
- سرعت را به میزان قابل توجهی کاهش دهد.
- چراغهای نور پایین را روشن کند.
- فاصله طولی را افزایش دهد.
- از سبقت و تغییر خط غیرضروری خودداری کند.
یک نکته بسیار مهم این است که:
اگر چراغ ورودی تونل قرمز باشد، «حتی اگر خودروهای دیگر اشتباها وارد شوند» شما حق ورود ندارید. تبعیت از خطای دیگران توجیه قانونی و ایمن نیست.
در برخی تونلها چراغهای کنترل خطوط نیز روی سقف نصب میشود و ممکن است بخشی از خطوط بسته شود. در این حالت باید هم به چراغ ورودی تونل و هم به چراغ کنترل هر خط توجه کنید. ورود به خطی که با ضربدر قرمز مشخص شده، حتی داخل تونل هم ممنوع است.
اگر هنگام نزدیک شدن به تونل ببینید چراغ ورود ناگهان از سبز به قرمز تغییر کرد، باید در اولین نقطه امن پیش از دهانه تونل توقف کنید و منتظر دستور بعدی، تابلو متغیر یا هدایت مأمور باشید. هرگز در وسط دهانه تونل، جایی که امکان دید دیگران کم است، توقف ناگهانی نکنید.
چراغ عملیات راهسازی
چراغ عملیات راهسازی برای هشدار به رانندگان درباره حضور کارگران، ماشینآلات، تغییر مسیر موقت یا انسداد بخشی از راه استفاده میشود. این چراغها میتوانند به صورت چراغ زرد چشمکزن روی تابلوهای هشدار، روی موانع، روی خودروهای راهسازی یا بر فراز مسیر نصب شوند.
رایجترین شکل، چراغ زرد چشمکزن است که کنار تابلوهایی مانند «عملیات راهسازی»، «حضور کارگران» یا «تغییر مسیر» دیده میشود. مفهوم آن برای راننده این است که:
- سرعت را به طور محسوس کاهش دهد.
- فاصله طولی را افزایش دهد.
- به هدایت تابلوها، مخروطها، بشکهها یا علائم موقت توجه ویژه کند.
- آماده توقف یا تغییر مسیر ناگهانی باشد.
در بسیاری از کشورها و همچنین طبق اصول ایمنی، هنگام عبور از محل عملیات راهسازی، باید بیش از همیشه مراقب جان کارگران باشید، چون آنها معمولا بدون حفاظ سخت در کنار خودروهای در حال حرکت کار میکنند. از دید قانون و ایمنی:
در محدوده عملیات راهسازی، «حفظ جان کارگران» از هر چیز دیگر مهمتر است. همیشه سرعت خود را به حداقل ایمن برسانید، حتی اگر تابلو سرعت پایینتری را الزام نکرده باشد.
برخی خودروهای راهسازی یا امدادی در بزرگراهها، پشت سر خود چراغهای چشمکزن و گاهی تابلوی متحرک با پیکان دارند که جهت تغییر خط را نشان میدهد. مثلا پیکان روشن به سمت چپ یعنی باید به خط چپ منتقل شوید و از عبور در خط مجاور خودروی راهسازی خودداری کنید. بی توجهی به این چراغها و تلاش برای عبور نزدیک از کنار کارگران، یکی از دلایل برخوردهای شدید در بزرگراهها است.
در شب، اهمیت این چراغها چند برابر میشود، چون ممکن است علائم ثابت یا کارگران دیرتر دیده شوند. به محض دیدن چراغ زرد چشمکزن عملیات، باید نور بالا را تنظیم، سرعت را کم و فاصله را زیاد کنید تا زمان کافی برای واکنش به هر مانع یا تغییر ناگهانی در مسیر داشته باشید.
Views: 2