6.4.1. خروج و ورود

Table of Contents

خروج از پارک

در خروج از پارک، اصل اصلی این است که خودروی در حال حرکت همیشه نسبت به خودروی ساکن حق تقدم دارد. بنابراین تا زمانی که در حالت پارک هستید، هیچ حق تقدمی ندارید و باید منتظر بمانید تا فضایی امن برای ورود به مسیر ایجاد شود.

نخست، پیش از هر کاری خودرو را کاملا آماده حرکت کنید، دنده را در حالت مناسب قرار دهید، آینه وسط و جانبی را بررسی کنید و سپس راهنمای سمتی را که قصد خروج دارید روشن کنید. راهنما در خروج از پارک فقط «اعلام قصد» است و به معنی گرفتن حق تقدم از دیگران نیست.

پس از روشن کردن راهنما، با حوصله جریان ترافیک را در آینه‌ها کنترل کنید. سپس حتما نقطه کور طرف خیابان را با چرخاندن سر بررسی کنید تا خودروی موتورسیکلت یا دوچرخه‌ای در کنار شما پنهان نباشد. اگر خودرویی نزدیک و در حال عبور است، صبر کنید تا عبور کند و فاصله مناسبی ایجاد شود.

قاعده مهم: هنگام خروج از پارک، همیشه به همه وسایل نقلیه در حال حرکت حق تقدم بدهید و فقط وقتی حرکت کنید که هیچ راننده دیگری مجبور به ترمز ناگهانی یا تغییر مسیر ناگهانی برای شما نشود.

وقتی مطمئن شدید فضا کافی است، با شتاب ملایم، حرکت تدریجی به سمت مسیر انجام دهید و سعی کنید در کوتاه‌ترین فاصله، خودرو را در مرکز خط حرکتی مورد نظر قرار دهید. از تغییر ناگهانی زاویه خودرو یا ورود اریب و زیاد به وسط خیابان پرهیز کنید. پس از قرارگیری کامل در خط، راهنما را خاموش کنید.

در خیابان‌های باریک یا شلوغ، ممکن است لازم باشد با حرکت بسیار آهسته دماغه خودرو را کمی بیرون بیاورید تا رانندگان دیگر حضور شما را ببینند. در این حالت نیز همچنان حق تقدم با وسایل نقلیه در حال حرکت است و شما باید آماده توقف کامل باشید.

خروج از ملک

خروج از حیاط خانه، تعمیرگاه، پمپ بنزین، مجتمع تجاری، جایگاه سوخت و هر فضای خصوصی به معبر عمومی، از نظر حق تقدم کاملا مشابه خروج از پارک است، با این تفاوت که دید راننده معمولا محدودتر و خطر برخورد با عابر بیشتر است.

در خروج از ملک، ابتدا پیش از نزدیک شدن به پیاده‌رو، سرعت را کاملا کم کنید یا توقف کنید. بسیاری از تصادف‌ها زمانی رخ می‌دهد که راننده بدون توجه به پیاده‌رو، مستقیم وارد سواره‌رو می‌شود. شما باید ابتدا به عابران پیاده و دوچرخه‌سواران در پیاده‌رو حق تقدم بدهید و سپس وارد سواره‌رو شوید.

پس از اطمینان از خالی بودن پیاده‌رو، تا لبه خیابان پیش بروید و توقف کنید. اکنون نوبت بررسی سواره‌رو است. آینه‌ها، نقطه کور و دو سمت خیابان را بررسی کنید. راهنمای خروج را روشن کنید و منتظر بمانید تا فاصله امنی در ترافیک ایجاد شود.

قاعده کلیدی: در خروج از هر نوع ملک خصوصی، هم به عابران پیاده و هم به تمام وسایل نقلیه در حال حرکت در معبر عمومی حق تقدم بدهید. شما همیشه آخرین نفری هستید که باید وارد شوید.

در خروج از ورودی‌های شیب‌دار مثل پارکینگ‌های زیرزمینی، ممکن است دید شما و رانندگان خیابان کم باشد. در این حالت باید با سرعت بسیار کم بالا بیایید، آماده توقف ناگهانی باشید و حتی در صورت نیاز کمی بیشتر در لبه خروجی مکث کنید تا کاملا دیده شوید. اگر دسترسی به شخصی برای کمک وجود دارد، در محیط‌های شلوغ و کم‌دید می‌تواند برای هدایت و اعلام حضور خودرو مفید باشد.

خروج از پارکینگ

منظور از خروج از پارکینگ، می‌تواند خروج از یک پارکینگ طبقاتی، پارکینگ مجموعه تجاری یا پارکینگ عمومی باشد. این خروج معمولا دو مرحله دارد: مرحله خروج از فضای پارکینگ به معبر داخلی پارکینگ و مرحله خروج از درب پارکینگ به خیابان.

در داخل پارکینگ‌ها، باید به تابلوهای داخلی، فلش‌های کف و جهت حرکت توجه کنید، اما از نظر حق تقدم، همیشه خودرویی که در مسیر اصلی پارکینگ حرکت می‌کند، نسبت به خودرویی که از جای پارک بیرون می‌آید، تقدم دارد. بنابراین وقتی از جای پارک داخلی خارج می‌شوید، مثل خروج از پارک کنار خیابان عمل کنید، آینه‌ها را کنترل کنید، راهنما بزنید و به خودروهای در حال حرکت در داخل پارکینگ حق تقدم بدهید.

هنگام نزدیک شدن به درب خروجی پارکینگ، سرعت را کم کنید و آماده توقف کامل شوید. در بسیاری از پارکینگ‌ها آینه محدب، چراغ هشدار یا مانع دارد، اما حتی در صورت وجود این تجهیزات نیز مسئولیت اصلی با شما است. ابتدا عابران پیاده‌ای را که ممکن است جلوی درب یا روی پیاده‌رو باشند بررسی و عبور دهید. سپس به مسیر سواره‌رو نگاه کنید و مانند خروج از ملک، به همه وسایل نقلیه در حال حرکت حق تقدم بدهید.

نکته مهم: در خروج از پارکینگ، هر دو مرحله را جداگانه ببینید،
۱. خروج از جای پارک به راه داخلی پارکینگ، با رعایت حق تقدم خودروهای در حرکت.
۲. خروج از پارکینگ به خیابان، با رعایت حق تقدم عابر و وسایل نقلیه خیابان.
در هر دو مرحله، «شما» موظف به رعایت حق تقدم هستید.

در پارکینگ‌های طبقاتی، شیب رمپ‌ها و ستون‌ها دید را محدود می‌کند. بنابراین پیش از رسیدن به پیچ‌های تنگ یا خروجی‌ها، سرعت را بسیار کم کنید و مخصوصا به موتورسیکلت‌ها و عابران توجه کنید. استفاده از بوق کوتاه در رمپ‌های کم‌دید و داخلی که برای این منظور پیش‌بینی شده باشد، می‌تواند ایمنی را افزایش دهد، البته در حدی که مزاحم دیگران نشود.

ورود از کوچه

ورود از کوچه باریک یا فرعی به خیابان پهن‌تر، یکی از موقعیت‌های بسیار مهم حق تقدم است. در این وضعیت، حتی اگر تابلویی نصب نشده باشد، کوچه معمولا راه فرعی و خیابان راه اصلی محسوب می‌شود و شما به عنوان خودروی خارج‌شونده از کوچه، در اغلب موارد حق تقدم ندارید.

پیش از خروج از کوچه، سرعت را کاملا کم کنید و بهتر است چند متر مانده به تقاطع، از روی ترمز، کنترل را آغاز کنید. ابتدا عابران پیاده در دو سمت را کنترل کنید، زیرا ممکن است از پشت خودروهای پارک شده وارد مسیر شوند. سپس به هر دو سمت خیابان نگاه کنید.

اگر در تقاطع تابلوی «ایست» یا «رعایت حق تقدم» نصب شده است، طبق قوانین همان تابلو عمل می‌کنید، اما اصل کلی این است که:

هنگام ورود از کوچه به خیابان، به همه وسایل نقلیه‌ای که در خیابان در حال حرکت هستند، حق تقدم بدهید، مگر آنکه با تابلو یا چراغ، خلاف آن به طور واضح مشخص شده باشد.

در کوچه‌های بسیار کم‌دید، گاهی لازم است با سرعت بسیار کم جلو بروید و در لبه تقاطع مکث کنید تا دید کامل به دو طرف خیابان پیدا کنید. دماغه خودرو را بیش از حد وارد خیابان نکنید تا مجبور به عقب رفتن خطرناک نشوید. اگر خیابان شلوغ است، منتظر شوید تا فضای مناسب ایجاد شود و فقط با «یک حرکت مطمئن و پیوسته» وارد شوید، نه با توقف‌های پیاپی وسط خیابان.

در تقاطع کوچه با خیابان‌های یک‌طرفه، ابتدا جهت مجاز حرکت را از تابلو یا خط‌کشی تشخیص دهید تا اشتباها وارد خلاف جهت نشوید. پس فقط سمت مجاز حرکت را برای یافتن فضای خالی بررسی کنید و سپس مانند حالت عادی، با رعایت کامل حق تقدم وارد شوید.

ورود به راه اصلی

ورود به راه اصلی از راه فرعی، رمپ فرعی، خاکی، کوچه، جایگاه سوخت یا هر مسیر کم‌اهمیت، یکی از مهم‌ترین و پرخطرترین موقعیت‌های حق تقدم است. قانون به روشنی بیان می‌کند که در این حالت، همیشه راه اصلی و وسایل نقلیه‌ای که در آن در حال حرکت هستند، حق تقدم دارند.

برای تشخیص راه اصلی، معمولا تابلوهای «راه اصلی»، «رعایت حق تقدم» یا «ایست» در راه فرعی نصب می‌شود. گاهی نیز عرض خیابان، خط‌کشی و جریان غالب ترافیک نشان می‌دهد که کدام طرف اصلی است. در هر صورت، شما که می‌خواهید وارد راه اصلی شوید، باید رفتار خود را بر این اساس تنظیم کنید.

پیش از ورود، سرعت خود را بسیار کاهش دهید یا کاملا متوقف شوید، مخصوصا اگر دیدتان محدود است. خودروهای هر دو سمت راه اصلی را با دقت بررسی کنید. فقط زمانی وارد شوید که فاصله و سرعت آن‌ها به شما این اطمینان را بدهد که می‌توانید وارد شده و در خط مناسب قرار بگیرید، بدون این که خودرویی وادار به ترمز شدید شود.

قاعده طلایی: در ورود به راه اصلی، هیچ‌گاه برای گرفتن حق تقدم، خود را به زور وارد مسیر نکنید. همیشه فرض کنید رانندگان راه اصلی انتظار ورود ناگهانی شما را ندارند.

در راه‌های برون‌شهری، سرعت وسایل نقلیه بالا است و محاسبه فاصله دشوارتر می‌شود. در این شرایط باید فاصله طولی بسیار بیشتری را در نظر بگیرید. اگر در دو سمت، پیچ، تپه یا مانعی وجود دارد که دید را کم می‌کند، احتیاط را چند برابر کنید و ورود را تا زمانی که دید «کاملا» روشن و فاصله ایمن فراهم نشده، به تعویق بیندازید.

اگر راه اصلی دو یا چند خط در هر جهت دارد، پیش از ورود، مشخص کنید که قصد ورود به کدام خط را دارید، و سعی کنید در کوتاه‌ترین زمان در آن خط پایدار شوید، نه این که از ابتدای ورود شروع به تغییر مکرر خط کنید.

ورود به جریان ترافیک

ورود به «جریان ترافیک» اصطلاحی است برای هر زمانی که می‌خواهید از حالت توقف یا سرعت بسیار کم، به جریانی از خودروهای در حال حرکت بپیوندید، مانند خروج از شانه راه، خروج از توقف کنار خیابان، یا ورود از رمپ به بزرگراه.

در این وضعیت، اصول زیر در مورد حق تقدم اهمیت دارد. جریان موجود در خط حرکت، نسبت به خودرویی که می‌خواهد به آن بپیوندد، حق تقدم دارد. بنابراین شما باید رفتار خود را با سرعت و فاصله این جریان هماهنگ کنید.

نخست، از خیلی عقب‌تر، آینه‌ها را چک کنید و سرعت خودروهای پشت سر و در خطی که قصد ورود به آن را دارید، ارزیابی کنید. سپس با روشن کردن راهنما، قصد خود را اعلام کنید تا رانندگان دیگر بتوانند واکنش مناسبی برای کمک به ورود شما نشان دهند.

مهم است که با سرعت بسیار کم وارد جریان سریع نشوید، زیرا در این صورت رانندگان دیگر را مجبور به ترمز ناگهانی می‌کنید. در حد امکان، به تدریج سرعت خود را بالا ببرید تا نزدیک سرعت متوسط جریان شوید و سپس در فاصله خالی مناسب وارد شوید.

اصل ایمنی: هنگام ورود به جریان ترافیک، هم‌سرعت شدن نسبی با جریان و انتخاب فاصله خالی مناسب از اجبار دیگران به ترمز ناگهانی مهم‌تر است. شما نباید باعث شوک یا واکنش اضطراری دیگر رانندگان شوید.

اگر فضای ورود محدود است، مانند ترافیک نیمه‌سنگین، صبر و حوصله بسیار مهم است. به یک فضای بسیار کوچک قانع نشوید، و هرگز چند خودرو را مجبور نکنید برای شما ترمز شدید بگیرند. در موقعیت‌های خاص مانند نزدیک خروجی بزرگراه، از تلاش برای ورود با عجله در آخرین لحظه خودداری کنید، زیرا این کار هم خلاف اصول ایمنی و هم محل بروز تصادفات زنجیره‌ای است.

حرکت از شانه راه

شانه راه یا حاشیه قابل عبور، در جاده‌ها و برخی بزرگراه‌ها برای توقف اضطراری یا موارد خاص است و به هیچ وجه نباید مانند یک خط عادی حرکت استفاده شود. با این حال، در شرایط خرابی، توقف اضطراری یا وضعیت‌های مشابه ممکن است شما مدتی در شانه راه توقف کرده باشید و اکنون بخواهید دوباره به مسیر اصلی برگردید.

در این حالت، حق تقدم کاملا با خودروهای در حال حرکت در مسیر اصلی است و شما باید با نهایت احتیاط و طی چند مرحله وارد شوید. ابتدا پیش از هر چیز، از ایمنی خود و سرنشینان مطمئن شوید و در صورت امکان، همه را به پشت گاردریل یا خارج از حاشیه عبور منتقل کنید. سپس برای آماده شدن خودرو جهت حرکت، مثلث خطر را جمع کنید و آماده ورود شوید.

پس از روشن کردن خودرو، مدتی کوتاه در شانه راه حرکت کنید تا خودرو از حالت سکون خارج شده و کمی شتاب بگیرد. همزمان راهنمای سمت خط اصلی را روشن کنید، آینه‌ها را بررسی کنید و حتما نقطه کور را کنترل کنید. ورود ناگهانی از حالت سکون روی شانه، مستقیم به خط با سرعت بالا، بسیار خطرناک است.

نکته ایمنی: در حرکت از شانه به مسیر اصلی، تا حد امکان ابتدا سرعت خود را در شانه افزایش دهید، سپس در فاصله مناسب و فقط زمانی که خط خالی و ایمن است وارد شوید. هیچ راننده‌ای نباید مجبور شود برای شما به طور ناگهانی ترمز کند یا تغییر خط شدید بدهد.

در بزرگراه‌ها، اگر ترافیک سنگین است و خودروها به صورت فشرده حرکت می‌کنند، ورود از شانه راه می‌تواند بسیار دشوار باشد. در این شرایط، با حفظ حرکت آرام در شانه، منتظر ایجاد یک فضای کافی شوید. راهنما را روشن نگه دارید، اما از رانندگان دیگر انتظار نداشته باشید که حتما شما را راه بدهند. وقتی فضایی منطقی ایجاد شد، با یک حرکت پیوسته و مطمئن وارد شوید، و بلافاصله پس از استقرار در خط، راهنما را خاموش کنید.

در هر صورت، فراموش نکنید که استفاده غیراضطراری از شانه راه، خودش تخلف و یک عامل مهم خطر است. بنابراین حتی اگر مجبور به توقف شده‌اید، بازگشت به جریان ترافیک نیز باید با بالاترین سطح احتیاط و رعایت کامل حق تقدم همراه باشد.