12.2.4. خرابی در مسیر

Table of Contents

انتقال خودرو به محل امن

خرابی در بزرگراه و آزادراه زمانی خطرناک می‌شود که خودرو در همان خط عبور متوقف بماند. در این مسیرها سرعت خودروها زیاد است و رانندگان دیگر فرصت کافی برای واکنش ناگهانی ندارند، بنابراین اولین و مهم‌ترین کار، خارج کردن خودرو از مسیر عبور است. به محض احساس خرابی، در حد امکان سعی کنید خودرو را هنوز در حال حرکت، به سمت شانه راه یا فضای توقف اضطراری هدایت کنید. ناگهان ترمز نکنید، بلکه به تدریج سرعت را کم کنید، راهنما بزنید و با کنترل آینه‌ها و بررسی نقطه کور، خودرو را به سمت راست‌ترین بخش ممکن هدایت کنید.

اگر خودرو هنوز نیرو دارد، حتی اگر صدا یا لرزش غیرعادی احساس می‌کنید، تا جایی که برد ایمن دارد، حرکت را ادامه دهید تا به شانه راه، فضای اضطراری، پارکینگ بین‌راهی یا خروجی نزدیک برسید. توقف در روی پل، در پیچ، در تونل، یا درست بعد از قوس راه، خطر تصادف شدید از عقب را چند برابر می‌کند. در صورت اجبار به توقف در محل نامناسب، سعی کنید حتی چند متر جابه‌جایی انجام دهید تا خودرو از روی خط عبور اصلی کمی فاصله بگیرد.

اگر خرابی ناگهانی است و خودرو حرکت نمی‌کند، باقیمانده نیروی اینرسی را استفاده کنید. پایتان را از گاز بردارید، در صورت لزوم به آرامی فرمان را به سمت شانه راه بچرخانید و اگر توانستید، با دنده سنگین‌تر یا خلاص، خودرو را کمی هدایت کنید. از فشار بی‌مورد روی فرمان یا ترمز که ممکن است باعث لغزش یا ایست کامل ناگهانی وسط خط شود خودداری کنید.

در بزرگراه و آزادراه، اصل اساسی این است که:
«تا حد امکان، خودرو نباید داخل خط عبور متوقف شود، بلکه باید به شانه راه یا محل امن منتقل شود.»
ایستادن در خط وسط یا چپ، حتی برای چند ثانیه، می‌تواند به تصادف زنجیره‌ای منجر شود.

روشن کردن فلاشر

به محض آن‌که متوجه مشکل جدی در خودرو شدید، حتی قبل از توقف کامل، فلاشر را روشن کنید. فلاشر اولین هشدار بصری است که به رانندگان پشت سر نشان می‌دهد خودروی شما وضعیت عادی ندارد. این موضوع باعث می‌شود آن‌ها از دورتر سرعت خود را تنظیم کرده و خط عبور را تغییر دهند. فلاشر را در تمام مدت خرابی روشن نگه دارید، چه در حال کاهش سرعت باشید و چه پس از توقف در شانه راه.

اگر مجبور به کاهش ناگهانی سرعت هستید، علاوه بر فلاشر، با ترمزگیری تدریجی و چند بار لمس پدال ترمز، چشمک کوتاه چراغ ترمز را ایجاد کنید تا توجه رانندگان پشت سر بیشتر جلب شود. در هوای مه‌آلود، بارانی شدید، یا شب، روشن بودن چراغ‌های عقب در کنار فلاشر، دیده شدن شما را چند برابر بهتر می‌کند.

در تونل‌ها، روشن کردن فلاشر اهمیت بیشتری دارد، زیرا دید رانندگان محدود است و فضای مانور کمتری برای تغییر خط وجود دارد. با این حال، در تونل‌ها صرفا به فلاشر اکتفا نکنید و هرچه سریع‌تر به مکان ایمن هدایت شوید، حتی اگر لازم باشد چند متر روی رینگ حرکت کنید تا از وسط تونل فاصله بگیرید.

هر زمان خودرو دچار خرابی در بزرگراه یا آزادراه شد:
«فلاشر باید بلافاصله و تا پایان رفع خطر روشن بماند.»
خاموش کردن زودهنگام فلاشر، به معنای از بین رفتن هشدار اصلی شما برای دیگر رانندگان است.

خروج ایمن سرنشینان

پس از توقف در محل نسبتا امن، نوبت به ایمن‌سازی سرنشینان می‌رسد. تا زمانی که مطمئن نشده‌اید شرایط اطراف ایمن است، درها را به سرعت باز نکنید. ابتدا با نگاه در آینه‌ها و شیشه عقب، وضعیت خودروهای عبوری را بررسی کنید. اگر سمت راننده نزدیک به خط عبور است و احتمال برخورد وجود دارد، در حد امکان سرنشینان را از سمت راست خودرو، یعنی سمت شانه راه یا حفاظ، پیاده کنید.

در بزرگراه و آزادراه، ماندن سرنشینان داخل خودرو که نزدیک خط عبور پارک شده، در بسیاری از موارد از ایستادن آن‌ها کنار خودرو ایمن‌تر است، مگر آن‌که خودرو در معرض برخورد مستقیم باشد. اگر فاصله شما از خط عبور کم است یا وسیله نقلیه بخشی از خط را اشغال کرده است، سرنشینان باید بلافاصله از خودرو خارج شوند و پشت گاردریل یا در دورترین نقطه امن از خط عبور قرار بگیرند.

به هیچ عنوان اجازه ندهید کودکان، سالمندان یا افراد مضطرب داخل یا کنار خودرو بایستند و به تماشای مسیر بپردازند. حرکت آن‌ها باید سریع، کوتاه و مستقیم به سمت محل امن باشد. عبور عرضی از چند خط بزرگراه برای رسیدن به سمت دیگر، به شدت خطرناک است و نباید انجام شود. اگر سمت راست شما حفاظ دارد و امکان عبور امن به پشت آن وجود دارد، همان‌جا بمانید و از تلاش برای عبور از همه خطوط خودداری کنید.

قانون طلایی برای سرنشینان در خرابی‌های بزرگراهی:
«یا داخل خودرو بمانید، یا اگر خطر برخورد مستقیم وجود دارد، خیلی سریع به پشت حفاظ و دور از خط عبور بروید.
ایستادن بین خودرو و جریان ترافیک، یکی از مرگبارترین موقعیت‌ها است.»

نصب مثلث خطر

بعد از ایمن‌سازی خود و سرنشینان، نوبت به هشدار فیزیکی برای دیگر رانندگان می‌رسد. مثلث خطر باید به عنوان علامت ثابت و قابل دید استفاده شود. فاصله نصب آن در بزرگراه و آزادراه باید بیشتر از خیابان‌های شهری باشد، زیرا سرعت بالاتر است و رانندگان برای واکنش به زمان بیشتری نیاز دارند.

در شرایط عادی روز و هوای صاف، توصیه می‌شود در بزرگراه‌ها مثلث خطر را حداقل ۷۰ تا ۱۰۰ متر پشت خودرو در مسیر حرکت خودروهای پشت سر قرار دهید. اگر در پیچ، شیب یا قوسی از راه هستید که دید مستقیم را کاهش می‌دهد، باید این فاصله را بیشتر کنید تا علامت پیش از دیدن خودروی خراب دیده شود. هنگام حرکت برای نصب مثلث، حتما از کنار شانه راه راه بروید و هرگز وارد خط عبور نشوید.

در شب، مه، باران شدید یا شرایط دید کم، فاصله نصب مثلث خطر باید افزایش یابد، زیرا رانندگان دیرتر متوجه می‌شوند و سطح راه لغزنده است. اگر دو مثلث هشدار در اختیار دارید، می‌توانید یکی را نزدیک‌تر و دیگری را دورتر قرار دهید تا رانندگان ابتدا با هشدار اولیه و سپس با هشدار دوم آماده شوند.

نکته حیاتی در نصب مثلث خطر:
«در بزرگراه و آزادراه، مثلث خطر باید در فاصله زیاد و در همان مسیر خودروهای پشت سر نصب شود، نه چسبیده به سپر عقب خودرو.»
نصب مثلث در فاصله کم، اثر هشداردهنده آن را تقریبا بی‌فایده می‌کند.

استفاده از تلفن اضطراری

در برخی آزادراه‌ها و بزرگراه‌های اصلی، تلفن‌های اضطراری بین‌راهی نصب شده‌اند که معمولا با تابلوهای آبی یا نارنجی مشخص می‌شوند. اگر خودرو شما در نزدیکی چنین تلفنی خراب شد و پیاده رفتن تا آن نقطه بدون عبور از خط عبور و در محدوده شانه راه ممکن بود، استفاده از تلفن اضطراری انتخابی ایمن و مطمئن است.

تلفن‌های اضطراری معمولا به صورت مستقیم شما را به مرکز کنترل آزادراه، پلیس راه یا امداد راهی متصل می‌کنند. هنگام تماس، به صورت خلاصه و دقیق، محل تقریبی خرابی (جهت حرکت، شماره کیلومتر، نزدیک‌ترین خروجی یا تقاطع مهم)، نوع خرابی، و وضعیت ایمنی خود و سرنشینان را گزارش دهید. مزیت این تلفن‌ها این است که موقعیت مکانی آن‌ها برای مرکز کنترل مشخص است و نیروها سریع‌تر اعزام می‌شوند.

در هنگام استفاده از تلفن اضطراری، هرگز برای کوتاه کردن مسیر، از عرض بزرگراه عبور نکنید. اگر تلفن در سمت دیگر راه قرار دارد، تنها زمانی از آن استفاده کنید که پلیس یا امداد، مسیر را ایمن کرده باشد. در غیر این صورت، از تلفن همراه خود استفاده کنید و در نقطه امن کنار خودرو بمانید.

استفاده از تلفن اضطراری فقط زمانی مجاز و ایمن است که:
«بتوانید بدون ورود به خط عبور و بدون عبور عرضی از بزرگراه، خود را از طریق شانه راه به آن برسانید.»
عبور پیاده از عرض بزرگراه برای رسیدن به تلفن اضطراری، خطر جانی بسیار بالایی دارد.

تماس با امداد خودرو

پس از ایمن‌سازی و نصب مثلث خطر، باید برای برطرف کردن خرابی یا انتقال خودرو اقدام کنید. در بیشتر موارد، تماس با امداد خودرو یا مرکز راهنمایی و رانندگی ضروری است. برای این کار می‌توانید از تلفن همراه یا در صورت وجود، تلفن اضطراری استفاده کنید.

هنگام تماس، اطلاعات زیر را به شکل روشن ارائه دهید: نام و شماره تماس خود، نوع و رنگ خودرو، شماره پلاک، جهت حرکت، آزادراه یا بزرگراه مربوط، نزدیک‌ترین خروجی، پل یا کیلومتر، و نوع مشکل احتمالی مثل پنچری، خرابی موتور، اتمام سوخت یا تصادف. هر چه شرح شما دقیق‌تر باشد، یافتن شما و تصمیم‌گیری برای اعزام یدک‌کش یا امداد فنی سریع‌تر انجام می‌شود.

تا زمانی که امداد نرسیده است، از قبول کمک فنی افراد ناشناس که رفتار غیرعادی دارند خودداری کنید، به خصوص در ساعات خلوت یا شب. اگر مجبورید از کمک راننده دیگری استفاده کنید، او را از سمتی هدایت کنید که نیازی به توقف خودرو در وسط بزرگراه نباشد و خودتان همچنان در منطقه امن بایستید. هنگام رسیدن یدک‌کش یا امداد، فقط در صورت اطمینان از ایمن بودن، به آن نزدیک شوید و از ورود به بین دو خودرو یا ایستادن پشت خودرو در نزدیکی خط عبور اجتناب کنید.

اصل ایمنی در تماس با امداد:
«ابتدا موقعیت خود را دقیق بیان کنید، سپس در منطقه امن بمانید و تا رسیدن امداد، از جابه‌جایی‌های غیرضروری در نزدیکی خط عبور پرهیز کنید.»
حرکت بی‌برنامه کنار خودرو در مسیر پرسرعت، خطر برخورد ناگهانی را افزایش می‌دهد.

نایستادن در مسیر عبور

یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های رانندگی برون‌شهری، به ویژه در بزرگراه و آزادراه، این است که توقف در مسیر عبور، حتی برای کمک به دیگران، خود یک خطر بزرگ است. هرچند کمک به دیگران از نظر اخلاقی ارزشمند است، اما در این نوع راه‌ها، کمک ناآگاهانه می‌تواند به تصادف‌های زنجیره‌ای منجر شود.

اگر شاهد خودروی خراب در شانه راه هستید، در صورتی که خودتان مجبور نباشید، داخل خط عبور برای کمک توقف نکنید. اگر قصد کمک دارید، تنها در صورتی این کار را انجام دهید که بتوانید خودرویتان را کاملا در شانه راه یا فضای توقف اضطراری قرار دهید، فلاشر را روشن کنید و بدون راه رفتن در خط عبور، به راننده دیگر نزدیک شوید. در بسیاری از موارد، بهترین و ایمن‌ترین نوع کمک، تماس با پلیس راه، امداد خودرو یا شماره‌های اضطراری و اعلام موقعیت خودروی خراب است، نه ایستادن خود شما در کنار آن.

برای راننده‌ای که خودرویش خراب شده است نیز، حرکت پیاده در مسیر عبور به هیچ وجه مجاز و ایمن نیست. رفتن برای پیدا کردن تعمیرگاه یا پمپ بنزین، اگر به معنای راه رفتن در حاشیه باریک یا عبور عرضی از بزرگراه باشد، یک خطر جدی محسوب می‌شود. باید در محل امن بمانید و امداد را به سمت خود فرا بخوانید، نه این‌که با حضور در مسیر خودروها، احتمال حادثه را چند برابر کنید.

در بزرگراه و آزادراه، یک قاعده کلیدی وجود دارد:
«هیچ‌کس، به هیچ دلیل، نباید در مسیر عبور خودروها بایستد یا پیاده‌روی کند، مگر نیروی حرفه‌ای که راه را مسدود و ایمن کرده است.»
ایستادن شما در خط عبور، حتی برای چند ثانیه، می‌تواند به قیمت جان خودتان و دیگران تمام شود.