KAHIBARO Bookshelves
Discord Login Register

3.3. اعداد (`int`، `float`)

معرفی عددهای صحیح (`int`) و اعشاری (`float`)

در این بخش روی دو نوع عددی مهم در پایتون تمرکز می‌کنیم: int و float. فرض می‌کنیم که با مفهوم کلی «متغیر» و «نوع داده» قبلاً آشنا شده‌اید؛ اینجا فقط دربارهٔ خود عددها صحبت می‌کنیم.

عدد صحیح (`int`)

int (مخفف integer) برای نمایش عددهای صحیح است؛ یعنی عددهایی که بخش اعشاری ندارند.

مثال‌های عدد صحیح

python
x = 0
y = 5
age = 30
year = 2024
negative = -10
big_number = 1000000

نکته‌ها:

  • عدد صحیح می‌تواند مثبت، منفی یا صفر باشد.
  • در پایتون، برای نوشتن 1000000 نیازی به جداکنندهٔ هزارگان مثل 1,000,000 نیست. اگر ویرگول بگذارید، معنی کد عوض می‌شود.
  • می‌توانید برای خواناتر شدن از خط زیرین استفاده کنید:
python
big = 1_000_000

پایتون این را همان 1000000 در نظر می‌گیرد.

نوع عدد صحیح را ببینیم

python
x = 10
print(type(x))

خروجی:

python
<class 'int'>

عدد اعشاری (`float`)

float (مخفف floating point) برای نمایش عددهایی است که بخش اعشاری دارند یا به صورت ممیز شناور نوشته می‌شوند.

مثال‌های عدد اعشاری

python
pi = 3.14
temperature = -2.5
height = 1.75
zero = 0.0

نکته‌ها:

  • حتی اگر مقدار عددی صفر باشد، وقتی آن را 0.0 بنویسید، نوعش float است.
  • اگر عددی را با نقطه بنویسید، خودبه‌خود float می‌شود:
python
x = 5.0   # این float است، نه int

نماد علمی (Scientific Notation)

floatها را می‌توانید به شکل نماد علمی هم بنویسید:

python
x = 1e3      # یعنی 1 × 10^3 = 1000.0
y = 2.5e-2   # یعنی 2.5 × 10^-2 = 0.025

در هر دو حالت، نوع داده float است:

python
print(type(x))  # <class 'float'>
print(type(y))  # <class 'float'>

تفاوت‌های مهم بین `int` و `float`

۱. نمایش و دقت اعشار

int همیشه دقیق است (چون بخش اعشاری ندارد).

float ممکن است تقریب باشد. گاهی نتیجهٔ محاسبات عجیب به نظر می‌رسد:

python
x = 0.1 + 0.2
print(x)

ممکن است چیزی مثل این ببینید:

text
0.30000000000000004

این یک محدودیت رایج در نمایش عددهای اعشاری در کامپیوتر است و فقط مخصوص پایتون نیست.

۲. نتیجهٔ عملیات ترکیبی

وقتی در یک عمل، int و float را ترکیب می‌کنید:

  • اگر یکی از عددها float باشد، معمولاً نتیجه نیز float است.
python
a = 3      # int
b = 2.0    # float
c = a + b
print(c)        # 5.0
print(type(c))  # <class 'float'>

تبدیل بین `int` و `float`

گاهی لازم است نوع عدد را عوض کنید؛ این کار را تبدیل نوع (Type Casting) می‌نامند.

تبدیل `int` به `float`

با تابع float() انجام می‌شود:

python
x = 5        # int
y = float(x) # تبدیل به float
print(y)         # 5.0
print(type(y))   # <class 'float'>

تبدیل `float` به `int`

با تابع int() انجام می‌شود. دقت کنید که بخش اعشاری قطع می‌شود (گرد نمی‌شود):

python
a = 3.9
b = int(a)
print(b)         # 3
print(type(b))   # <class 'int'>

چند مثال دیگر:

python
print(int(2.0))   # 2
print(int(-2.9))  # -2  (فقط بخش اعشاری حذف می‌شود)

اگر بخواهید عدد را گرد کنید (مثلاً ۳٫۹ را به ۴ تبدیل کنید)، از تابع round() استفاده می‌شود که در فصل عملیات و توابع ریاضی بیشتر با آن آشنا می‌شوید.

اعداد در ورودی و خروجی

تابع input() همیشه مقدار را به صورت str (رشته) می‌دهد، حتی اگر کاربر عدد بنویسد. برای کار عددی باید آن را تبدیل کنید.

تبدیل ورودی به `int`

python
user_input = input("یک عدد صحیح وارد کنید: ")
number = int(user_input)  # تبدیل رشته به int
print(number * 2)

تبدیل ورودی به `float`

python
user_input = input("یک عدد اعشاری وارد کنید: ")
number = float(user_input)  # تبدیل رشته به float
print(number / 2)

اگر کاربر چیزی وارد کند که عدد نباشد، این تبدیل خطا می‌دهد؛ مدیریت این خطاها در فصل خطاها و اشکال‌زدایی خواهد آمد.

چند نکتهٔ کاربردی دربارهٔ اعداد

استفادهٔ مستقیم از اعداد

همیشه لازم نیست عدد را در متغیر ذخیره کنید؛ می‌توانید مستقیماً از آن استفاده کنید:

python
print(2 + 3)
print(10.5 * 2)

عملیات با `int` و `float`

جزئیات عملیات در فصل «عملیات پایه» می‌آید، اما برای دید کلی:

python
a = 10      # int
b = 3       # int
c = 2.5     # float
print(a + b)   # 13 (int + int => int)
print(a / b)   # 3.3333333333333335 (تقسیم همیشه float برمی‌گرداند)
print(a * c)   # 25.0 (int * float => float)

جمع‌بندی کوتاه

  • int برای عددهای بدون اعشار (مثبت، منفی یا صفر).
  • float برای عددهای دارای اعشار یا نماد علمی.
  • ترکیب int و float معمولاً نتیجه را float می‌کند.
  • با int() و float() می‌توانید نوع عدد را تغییر دهید.
  • برای کار با عددهایی که از input() می‌آیند، باید آن‌ها را به نوع عددی مناسب تبدیل کنید.

Views: 0

Comments

Please login to add a comment.

Don't have an account? Register now!

Where to Move

Move chapter:

  • ☰ 1. فصل ۱: برنامه‌نویسی چیست؟
    • ☰ 1.1. برنامهٔ کامپیوتری چیست؟
      • ☰ 1.2. پایتون چیست؟
        • ☰ 1.3. پایتون کجا استفاده می‌شود؟
          • ☰ 1.4. چگونه برنامه‌نویسی به حل مسائل کمک می‌کند
            • ☰ 1.5. اولین برنامهٔ پایتون شما
            • ☰ 2. فصل ۲: راه‌اندازی پایتون
              • ☰ 2.1. نصب پایتون (ویندوز / macOS / لینوکس)
                • ☰ 2.2. استفاده از پایتون در ترمینال
                  • ☰ 2.3. استفاده از یک IDE (IDLE / VS Code)
                    • ☰ 2.4. اجرای اسکریپت‌های پایتون
                      • ☰ 2.5. حالت تعاملی پایتون
                      • ☰ 3. فصل ۳: متغیرها و انواع داده
                        • ☰ 3.1. متغیر چیست؟
                          • ☰ 3.2. ایجاد متغیرها
                            • ☰ 3.3. اعداد (`int`، `float`)
                              • ☰ 3.4. متن (`str`)
                                • ☰ 3.5. مقادیر بولی (`True`، `False`)
                                  • ☰ 3.6. بررسی نوع داده با `type()`
                                  • ☰ 4. فصل ۴: عملیات پایه
                                    • ☰ 4.1. عملیات حسابی
                                      • ☰ 4.2. کار با اعداد
                                        • ☰ 4.3. عملیات روی رشته‌ها
                                          • ☰ 4.4. ترکیب متن و متغیرها
                                            • ☰ 4.5. کامنت‌ها در پایتون
                                            • ☰ 5. فصل ۵: ورودی و خروجی کاربر
                                              • ☰ 5.1. دریافت ورودی از کاربر
                                                • ☰ 5.2. تبدیل ورودی به عدد
                                                  • ☰ 5.3. قالب‌بندی خروجی
                                                    • ☰ 5.4. نوشتن برنامه‌های تعاملی
                                                    • ☰ 6. فصل ۶: شرط‌ها (if / else)
                                                      • ☰ 6.1. عملگرهای مقایسه‌ای
                                                        • ☰ 6.2. عملگرهای منطقی
                                                          • ☰ 6.3. if، elif، else
                                                            • ☰ 6.4. شرط‌های تو در تو
                                                              • ☰ 6.5. اشتباهات رایج مبتدیان
                                                              • ☰ 7. فصل ۷: حلقه‌ها
                                                                • ☰ 7.1. چرا حلقه‌ها مفید هستند؟
                                                                  • ☰ 7.2. حلقه‌های while
                                                                    • ☰ 7.3. حلقه‌های for
                                                                      • ☰ 7.4. شمارنده‌های حلقه
                                                                        • ☰ 7.5. break و continue
                                                                          • ☰ 7.6. تمرین‌های حلقه
                                                                          • ☰ 8. فصل ۸: مجموعه‌های داده
                                                                            • ☰ 8.1. لیست‌ها (Lists)
                                                                              • ☰ 8.2. تاپل‌ها (Tuples)
                                                                                • ☰ 8.3. دیکشنری‌ها (Dictionaries)
                                                                                  • ☰ 8.4. مجموعه‌ها (Sets – مقدماتی)
                                                                                    • ☰ 8.5. انتخاب ساختار دادهٔ مناسب
                                                                                    • ☰ 9. فصل ۹: توابع
                                                                                      • ☰ 9.1. چرا توابع مهم هستند؟
                                                                                        • ☰ 9.2. تعریف توابع
                                                                                          • ☰ 9.3. پارامترها و آرگومان‌ها
                                                                                            • ☰ 9.4. مقادیر بازگشتی
                                                                                              • ☰ 9.5. محدودهٔ متغیرها (محلی در برابر سراسری)
                                                                                                • ☰ 9.6. استفادهٔ مجدد از کد
                                                                                                • ☰ 10. فصل ۱۰: کار با فایل‌ها
                                                                                                  • ☰ 10.1. فایل چیست؟
                                                                                                    • ☰ 10.2. خواندن فایل‌های متنی
                                                                                                      • ☰ 10.3. نوشتن و افزودن به فایل‌ها
                                                                                                        • ☰ 10.4. مسیر فایل‌ها
                                                                                                          • ☰ 10.5. برنامه‌های ساده مبتنی بر فایل
                                                                                                          • ☰ 11. فصل ۱۱: خطاها و اشکال‌زدایی
                                                                                                            • ☰ 11.1. انواع خطاها
                                                                                                              • ☰ 11.2. خواندن پیام‌های خطا
                                                                                                                • ☰ 11.3. خطاهای رایج مبتدیان
                                                                                                                  • ☰ 11.4. try و except
                                                                                                                    • ☰ 11.5. راهبردهای اشکال‌زدایی
                                                                                                                    • ☰ 12. فصل ۱۲: استفاده از کتابخانه‌های پایتون
                                                                                                                      • ☰ 12.1. کتابخانه چیست؟
                                                                                                                        • ☰ 12.2. وارد کردن ماژول‌ها
                                                                                                                          • ☰ 12.3. کتابخانه‌های استاندارد
                                                                                                                            • ☰ 12.3.1. math
                                                                                                                              • ☰ 12.3.2. random
                                                                                                                                • ☰ 12.3.3. datetime
                                                                                                                                • ☰ 12.4. نصب کتابخانه‌های خارجی با pip
                                                                                                                                • ☰ 13. فصل ۱۳: برنامه‌نویسی شی‌گرا (OOP)
                                                                                                                                  • ☰ 13.1. برنامه‌نویسی شی‌گرا چیست؟
                                                                                                                                    • ☰ 13.2. کلاس‌ها و اشیاء
                                                                                                                                      • ☰ 13.3. ویژگی‌ها و متدها
                                                                                                                                        • ☰ 13.4. متد `__init__`
                                                                                                                                          • ☰ 13.5. کپسوله‌سازی
                                                                                                                                            • ☰ 13.6. وراثت (مقدماتی)
                                                                                                                                              • ☰ 13.7. مثال‌های سادهٔ شی‌گرا
                                                                                                                                              • ☰ 14. فصل ۱۴: خودکارسازی با پایتون
                                                                                                                                                • ☰ 14.1. خودکارسازی چیست؟
                                                                                                                                                  • ☰ 14.2. خودکار کردن وظایف ساده
                                                                                                                                                    • ☰ 14.3. کار با فایل‌ها و پوشه‌ها
                                                                                                                                                      • ☰ 14.4. خودکارسازی پردازش متن
                                                                                                                                                        • ☰ 14.5. زمان‌بندی اجرای اسکریپت‌ها
                                                                                                                                                          • ☰ 14.6. مثال‌های کاربردی خودکارسازی
                                                                                                                                                          • ☰ 15. فصل ۱۵: توسعهٔ وب با پایتون
                                                                                                                                                            • ☰ 15.1. وب چگونه کار می‌کند؟ (نمای کلی)
                                                                                                                                                              • ☰ 15.2. آشنایی با Flask
                                                                                                                                                                • ☰ 15.3. ساخت یک وب‌سرور ساده
                                                                                                                                                                  • ☰ 15.4. مسیرها و قالب‌ها (Templates)
                                                                                                                                                                    • ☰ 15.5. پردازش ورودی کاربر (فرم‌ها)
                                                                                                                                                                      • ☰ 15.6. API های بسیار ساده
                                                                                                                                                                      • ☰ 16. فصل ۱۶: علم داده با پایتون
                                                                                                                                                                        • ☰ 16.1. علم داده چیست؟
                                                                                                                                                                          • ☰ 16.2. کار با داده‌ها
                                                                                                                                                                            • ☰ 16.3. آشنایی با NumPy
                                                                                                                                                                              • ☰ 16.4. آشنایی با pandas
                                                                                                                                                                                • ☰ 16.5. مصورسازی داده با matplotlib
                                                                                                                                                                                  • ☰ 16.6. مثال‌های سادهٔ تحلیل داده
                                                                                                                                                                                  • ☰ 17. فصل ۱۷: پروژه‌های کوچک
                                                                                                                                                                                    • ☰ 17.1. بازی حدس عدد
                                                                                                                                                                                      • ☰ 17.2. ماشین‌حساب ساده
                                                                                                                                                                                        • ☰ 17.3. فهرست کارها (To-Do List)
                                                                                                                                                                                          • ☰ 17.4. تولیدکنندهٔ رمز عبور
                                                                                                                                                                                            • ☰ 17.5. برنامهٔ آزمون (Quiz)
                                                                                                                                                                                              • ☰ 17.6. پروژهٔ کوچک وب یا داده
                                                                                                                                                                                              • ☰ 18. فصل ۱۸: گام‌های بعدی
                                                                                                                                                                                                • ☰ 18.1. چگونه پایتون را تمرین کنیم
                                                                                                                                                                                                  • ☰ 18.2. نوشتن کد تمیز و خوانا
                                                                                                                                                                                                    • ☰ 18.3. انتخاب یک حوزهٔ تخصصی
                                                                                                                                                                                                      • ☰ 18.3.1. توسعهٔ وب
                                                                                                                                                                                                        • ☰ 18.3.2. علم داده
                                                                                                                                                                                                          • ☰ 18.3.3. خودکارسازی
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.3.4. توسعهٔ نرم‌افزار
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.4. منابع یادگیری و انجمن‌ها
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 19. پیوست
                                                                                                                                                                                                              • ☰ 19.1. برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون
                                                                                                                                                                                                                • ☰ 19.2. خطاهای رایج و راه‌حل‌ها
                                                                                                                                                                                                                  • ☰ 19.3. واژه‌نامهٔ اصطلاحات