KAHIBARO Bookshelves
Discord Login Register

10.3. نوشتن و افزودن به فایل‌ها

کار با فایل برای نوشتن و افزودن

در این بخش می‌بینید چطور با پایتون روی فایل‌ها بنویسید و چطور به فایل‌های موجود چیزی اضافه کنید، بدون اینکه کل محتوای قبلی را پاک کنید.

حالت‌های مهم برای نوشتن

در تابع open() حالت (mode) فایل تعیین می‌کند چه کاری انجام می‌دهیم:

  • w : نوشتن (قدیمی را پاک می‌کند)
  • a : افزودن به انتهای فایل (قدیمی را نگه می‌دارد)
  • x : ایجاد فایل جدید (اگر وجود داشته باشد خطا می‌دهد)
  • r+ : خواندن و نوشتن (بدون پاک کردن کامل فایل، ولی کار با آن کمی پیشرفته‌تر است)

در این فصل روی w و a تمرکز می‌کنیم.

نوشتن در فایل با حالت `w`

با حالت w:

  • اگر فایل وجود نداشته باشد → ساخته می‌شود.
  • اگر فایل وجود داشته باشد → کل محتوای قبلی آن پاک می‌شود.

مثال ساده:

file = open("note.txt", "w", encoding="utf-8")
file.write("سلام!\n")
file.write("این اولین خط من در فایل است.\n")
file.close()

نکات:

  • \n یعنی رفتن به خط بعدی (مثل Enter).
  • اگر file.close() را انجام ندهید، ممکن است داده‌ها کامل در فایل ذخیره نشوند.

استفاده از `with` برای بستن خودکار فایل

روش امن‌تر و تمیزتر:

with open("note.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("خط ۱\n")
    f.write("خط ۲\n")
# اینجا فایل به‌طور خودکار بسته شده است

هر چیزی که داخل بلوک with (با تورفتگی) نوشته شود، به همان فایل مربوط است.

افزودن به فایل با حالت `a`

حالت a محتوا را در انتهای فایل موجود اضافه می‌کند:

  • اگر فایل وجود نداشته باشد → ساخته می‌شود.
  • اگر فایل وجود داشته باشد → چیزی پاک نمی‌شود، متن جدید به آخر آن اضافه می‌شود.
with open("note.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
    f.write("این خط بعداً اضافه شده است.\n")

اگر note.txt قبلاً دو خط داشته باشد، حالا این خط سوم می‌شود.

مثال: لاگ سادهٔ رویدادها

فرض کنید می‌خواهید هر بار برنامه اجرا می‌شود، یک پیام در فایل لاگ ثبت شود:

with open("log.txt", "a", encoding="utf-8") as log:
    log.write("برنامه اجرا شد.\n")

هر بار که این بخش از کد اجرا شود، یک خط جدید به log.txt اضافه می‌شود.

نوشتن چند خط با یک بار `write`

می‌توانید یک رشتهٔ چندخطی بسازید و یک‌جا بنویسید:

text = "خط اول\nخط دوم\nخط سوم\n"
with open("multi.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write(text)

یا از join استفاده کنید:

lines = ["سیب", "پرتقال", "موز"]
with open("fruits.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("\n".join(lines) + "\n")

در اینجا:

  • "\n".join(lines)، بین هر دو عنصر لیست یک \n می‌گذارد.
  • در انتها یک \n اضافه کردیم تا بعد از آخرین مورد هم خط عوض شود.

تفاوت عملی `w` و `a`

فرض کنیم فایل data.txt این محتوا را دارد:

:::text
اولین خط قدیمی

استفاده از `w`

with open("data.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    f.write("محتوای جدید\n")

حالا محتوا:

:::text
محتوای جدید

همه‌چیز جایگزین شده است.

استفاده از `a`

with open("data.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
    f.write("خط اضافه شده\n")

اگر قبلاً data.txt فقط:

:::text
اولین خط قدیمی

را داشت، حالا می‌شود:

:::text
اولین خط قدیمی
خط اضافه شده

هیچ‌چیز پاک نشد، فقط اضافه شد.

نوشتن با `print` در فایل

می‌توان خروجی print را هم به فایل فرستاد، با استفاده از file=:

with open("out.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    print("سلام دنیا!", file=f)
    print("این خط دوم است.", file=f)

در فایل:

:::text
سلام دنیا!
این خط دوم است.

print خودش در انتهای متن \n اضافه می‌کند، بنابراین لازم نیست آن را دستی بنویسید.

مثال‌ها

مثال ۱: ذخیرهٔ چند نام در فایل

names = ["علی", "مینا", "سارا"]
with open("names.txt", "w", encoding="utf-8") as f:
    for name in names:
        f.write(name + "\n")

فایل names.txt:

:::text
علی
مینا
سارا

مثال ۲: دفترچه یادداشت ساده (افزودن یادداشت)

این مثال فقط بخش نوشتن/افزودن را نشان می‌دهد (ورودی کاربر در فصل ورودی/خروجی توضیح داده شده است):

note = input("یادداشت خود را بنویسید: ")
with open("notes.txt", "a", encoding="utf-8") as f:
    f.write(note + "\n")
print("یادداشت شما ذخیره شد.")

هر بار که برنامه اجرا شود، یک خط جدید به notes.txt اضافه می‌شود.

نکات و اشتباهات رایج

  • فراموش کردن \n:
    • اگر چند write انجام دهید و \n نگذارید، همهٔ متن‌ها پشت‌سرهم در یک خط می‌آیند.
  • اشتباه گرفتن w و a:
    • اگر می‌خواهید اضافه کنید، حتماً از "a" استفاده کنید؛ "w" محتوای قبلی را پاک می‌کند.
  • فراموش کردن encoding برای متن فارسی:
    • روی بعضی سیستم‌ها بدون encoding="utf-8" ممکن است متن فارسی به‌هم‌ریخته ذخیره شود.

این‌ها ابزارهای اصلی برای نوشتن و افزودن به فایل‌ها هستند؛ در تمرین‌ها و پروژه‌ها مرتب از آن‌ها استفاده خواهید کرد.

Views: 0

Comments

Please login to add a comment.

Don't have an account? Register now!

Where to Move

Move chapter:

  • ☰ 1. فصل ۱: برنامه‌نویسی چیست؟
    • ☰ 1.1. برنامهٔ کامپیوتری چیست؟
      • ☰ 1.2. پایتون چیست؟
        • ☰ 1.3. پایتون کجا استفاده می‌شود؟
          • ☰ 1.4. چگونه برنامه‌نویسی به حل مسائل کمک می‌کند
            • ☰ 1.5. اولین برنامهٔ پایتون شما
            • ☰ 2. فصل ۲: راه‌اندازی پایتون
              • ☰ 2.1. نصب پایتون (ویندوز / macOS / لینوکس)
                • ☰ 2.2. استفاده از پایتون در ترمینال
                  • ☰ 2.3. استفاده از یک IDE (IDLE / VS Code)
                    • ☰ 2.4. اجرای اسکریپت‌های پایتون
                      • ☰ 2.5. حالت تعاملی پایتون
                      • ☰ 3. فصل ۳: متغیرها و انواع داده
                        • ☰ 3.1. متغیر چیست؟
                          • ☰ 3.2. ایجاد متغیرها
                            • ☰ 3.3. اعداد (`int`، `float`)
                              • ☰ 3.4. متن (`str`)
                                • ☰ 3.5. مقادیر بولی (`True`، `False`)
                                  • ☰ 3.6. بررسی نوع داده با `type()`
                                  • ☰ 4. فصل ۴: عملیات پایه
                                    • ☰ 4.1. عملیات حسابی
                                      • ☰ 4.2. کار با اعداد
                                        • ☰ 4.3. عملیات روی رشته‌ها
                                          • ☰ 4.4. ترکیب متن و متغیرها
                                            • ☰ 4.5. کامنت‌ها در پایتون
                                            • ☰ 5. فصل ۵: ورودی و خروجی کاربر
                                              • ☰ 5.1. دریافت ورودی از کاربر
                                                • ☰ 5.2. تبدیل ورودی به عدد
                                                  • ☰ 5.3. قالب‌بندی خروجی
                                                    • ☰ 5.4. نوشتن برنامه‌های تعاملی
                                                    • ☰ 6. فصل ۶: شرط‌ها (if / else)
                                                      • ☰ 6.1. عملگرهای مقایسه‌ای
                                                        • ☰ 6.2. عملگرهای منطقی
                                                          • ☰ 6.3. if، elif، else
                                                            • ☰ 6.4. شرط‌های تو در تو
                                                              • ☰ 6.5. اشتباهات رایج مبتدیان
                                                              • ☰ 7. فصل ۷: حلقه‌ها
                                                                • ☰ 7.1. چرا حلقه‌ها مفید هستند؟
                                                                  • ☰ 7.2. حلقه‌های while
                                                                    • ☰ 7.3. حلقه‌های for
                                                                      • ☰ 7.4. شمارنده‌های حلقه
                                                                        • ☰ 7.5. break و continue
                                                                          • ☰ 7.6. تمرین‌های حلقه
                                                                          • ☰ 8. فصل ۸: مجموعه‌های داده
                                                                            • ☰ 8.1. لیست‌ها (Lists)
                                                                              • ☰ 8.2. تاپل‌ها (Tuples)
                                                                                • ☰ 8.3. دیکشنری‌ها (Dictionaries)
                                                                                  • ☰ 8.4. مجموعه‌ها (Sets – مقدماتی)
                                                                                    • ☰ 8.5. انتخاب ساختار دادهٔ مناسب
                                                                                    • ☰ 9. فصل ۹: توابع
                                                                                      • ☰ 9.1. چرا توابع مهم هستند؟
                                                                                        • ☰ 9.2. تعریف توابع
                                                                                          • ☰ 9.3. پارامترها و آرگومان‌ها
                                                                                            • ☰ 9.4. مقادیر بازگشتی
                                                                                              • ☰ 9.5. محدودهٔ متغیرها (محلی در برابر سراسری)
                                                                                                • ☰ 9.6. استفادهٔ مجدد از کد
                                                                                                • ☰ 10. فصل ۱۰: کار با فایل‌ها
                                                                                                  • ☰ 10.1. فایل چیست؟
                                                                                                    • ☰ 10.2. خواندن فایل‌های متنی
                                                                                                      • ☰ 10.3. نوشتن و افزودن به فایل‌ها
                                                                                                        • ☰ 10.4. مسیر فایل‌ها
                                                                                                          • ☰ 10.5. برنامه‌های ساده مبتنی بر فایل
                                                                                                          • ☰ 11. فصل ۱۱: خطاها و اشکال‌زدایی
                                                                                                            • ☰ 11.1. انواع خطاها
                                                                                                              • ☰ 11.2. خواندن پیام‌های خطا
                                                                                                                • ☰ 11.3. خطاهای رایج مبتدیان
                                                                                                                  • ☰ 11.4. try و except
                                                                                                                    • ☰ 11.5. راهبردهای اشکال‌زدایی
                                                                                                                    • ☰ 12. فصل ۱۲: استفاده از کتابخانه‌های پایتون
                                                                                                                      • ☰ 12.1. کتابخانه چیست؟
                                                                                                                        • ☰ 12.2. وارد کردن ماژول‌ها
                                                                                                                          • ☰ 12.3. کتابخانه‌های استاندارد
                                                                                                                            • ☰ 12.3.1. math
                                                                                                                              • ☰ 12.3.2. random
                                                                                                                                • ☰ 12.3.3. datetime
                                                                                                                                • ☰ 12.4. نصب کتابخانه‌های خارجی با pip
                                                                                                                                • ☰ 13. فصل ۱۳: برنامه‌نویسی شی‌گرا (OOP)
                                                                                                                                  • ☰ 13.1. برنامه‌نویسی شی‌گرا چیست؟
                                                                                                                                    • ☰ 13.2. کلاس‌ها و اشیاء
                                                                                                                                      • ☰ 13.3. ویژگی‌ها و متدها
                                                                                                                                        • ☰ 13.4. متد `__init__`
                                                                                                                                          • ☰ 13.5. کپسوله‌سازی
                                                                                                                                            • ☰ 13.6. وراثت (مقدماتی)
                                                                                                                                              • ☰ 13.7. مثال‌های سادهٔ شی‌گرا
                                                                                                                                              • ☰ 14. فصل ۱۴: خودکارسازی با پایتون
                                                                                                                                                • ☰ 14.1. خودکارسازی چیست؟
                                                                                                                                                  • ☰ 14.2. خودکار کردن وظایف ساده
                                                                                                                                                    • ☰ 14.3. کار با فایل‌ها و پوشه‌ها
                                                                                                                                                      • ☰ 14.4. خودکارسازی پردازش متن
                                                                                                                                                        • ☰ 14.5. زمان‌بندی اجرای اسکریپت‌ها
                                                                                                                                                          • ☰ 14.6. مثال‌های کاربردی خودکارسازی
                                                                                                                                                          • ☰ 15. فصل ۱۵: توسعهٔ وب با پایتون
                                                                                                                                                            • ☰ 15.1. وب چگونه کار می‌کند؟ (نمای کلی)
                                                                                                                                                              • ☰ 15.2. آشنایی با Flask
                                                                                                                                                                • ☰ 15.3. ساخت یک وب‌سرور ساده
                                                                                                                                                                  • ☰ 15.4. مسیرها و قالب‌ها (Templates)
                                                                                                                                                                    • ☰ 15.5. پردازش ورودی کاربر (فرم‌ها)
                                                                                                                                                                      • ☰ 15.6. API های بسیار ساده
                                                                                                                                                                      • ☰ 16. فصل ۱۶: علم داده با پایتون
                                                                                                                                                                        • ☰ 16.1. علم داده چیست؟
                                                                                                                                                                          • ☰ 16.2. کار با داده‌ها
                                                                                                                                                                            • ☰ 16.3. آشنایی با NumPy
                                                                                                                                                                              • ☰ 16.4. آشنایی با pandas
                                                                                                                                                                                • ☰ 16.5. مصورسازی داده با matplotlib
                                                                                                                                                                                  • ☰ 16.6. مثال‌های سادهٔ تحلیل داده
                                                                                                                                                                                  • ☰ 17. فصل ۱۷: پروژه‌های کوچک
                                                                                                                                                                                    • ☰ 17.1. بازی حدس عدد
                                                                                                                                                                                      • ☰ 17.2. ماشین‌حساب ساده
                                                                                                                                                                                        • ☰ 17.3. فهرست کارها (To-Do List)
                                                                                                                                                                                          • ☰ 17.4. تولیدکنندهٔ رمز عبور
                                                                                                                                                                                            • ☰ 17.5. برنامهٔ آزمون (Quiz)
                                                                                                                                                                                              • ☰ 17.6. پروژهٔ کوچک وب یا داده
                                                                                                                                                                                              • ☰ 18. فصل ۱۸: گام‌های بعدی
                                                                                                                                                                                                • ☰ 18.1. چگونه پایتون را تمرین کنیم
                                                                                                                                                                                                  • ☰ 18.2. نوشتن کد تمیز و خوانا
                                                                                                                                                                                                    • ☰ 18.3. انتخاب یک حوزهٔ تخصصی
                                                                                                                                                                                                      • ☰ 18.3.1. توسعهٔ وب
                                                                                                                                                                                                        • ☰ 18.3.2. علم داده
                                                                                                                                                                                                          • ☰ 18.3.3. خودکارسازی
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.3.4. توسعهٔ نرم‌افزار
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.4. منابع یادگیری و انجمن‌ها
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 19. پیوست
                                                                                                                                                                                                              • ☰ 19.1. برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون
                                                                                                                                                                                                                • ☰ 19.2. خطاهای رایج و راه‌حل‌ها
                                                                                                                                                                                                                  • ☰ 19.3. واژه‌نامهٔ اصطلاحات