KAHIBARO Bookshelves
Discord Login Register

5.2. تبدیل ورودی به عدد

چرا باید ورودی را به عدد تبدیل کنیم؟

تابع input() همیشه مقدار را به صورت رشته (str) برمی‌گرداند؛ حتی اگر کاربر عدد وارد کند.
اما برای انجام محاسبات (جمع، تفریق، مقایسهٔ عددی و …) به عدد واقعی (int یا float) نیاز داریم.
بنابراین باید ورودی را از رشته به عدد تبدیل کنیم.

نمونهٔ مشکل:

age = input("سن خود را وارد کنید: ")
print(age + 1)   # این کد خطا می‌دهد

اینجا age یک رشته است و + 1 روی رشته معنی ندارد.

تابع‌های اصلی برای تبدیل به عدد

تبدیل به عدد صحیح با `int()`

اگر ورودی یک عدد بدون اعشار باشد، می‌توانیم از int() استفاده کنیم.

age_text = input("سن خود را وارد کنید: ")
age = int(age_text)  # تبدیل رشته به عدد صحیح
print("سال بعد، سن شما می‌شود:", age + 1)

می‌توانیم تبدیل را مستقیماً روی input() انجام دهیم:

age = int(input("سن خود را وارد کنید: "))
print("سال بعد، سن شما می‌شود:", age + 1)

نکته‌ها:

  • int() فقط روی چیزهایی کار می‌کند که مثل عدد صحیح نوشته شده باشند، مثل "0", "25", "-7".
  • روی "12.5" یا "سلام" خطا می‌دهد.

مثال‌های معتبر برای int():

  • "10" → 10
  • "-3" → -3
  • "0" → 0

مثال‌هایی که خطا می‌دهند:

  • "10.5"
  • " 8.2 "
  • "سه"

تبدیل به عدد اعشاری با `float()`

اگر ورودی می‌تواند عدد اعشاری باشد، باید از float() استفاده کنیم.

height_text = input("قد خود را به متر وارد کنید (مثلاً 1.75): ")
height = float(height_text)
print("قد شما:", height, "متر است.")

یا کوتاه‌تر:

height = float(input("قد خود را به متر وارد کنید: "))
print("قد شما:", height, "متر است.")

مثال‌های معتبر برای float():

  • "10" → 10.0
  • "10.5" → 10.5
  • "-3.14" → -3.14
  • " 2.5 " → 2.5 (فاصلهٔ اول و آخر معمولاً مشکلی ندارد)

اگر کاربر چیز غیرعددی بنویسد، مثل "سلام"، باز هم خطا رخ می‌دهد.

تفاوت `int` و `float` در تبدیل ورودی

  • int() فقط عدد صحیح می‌پذیرد، اعشار را قبول نمی‌کند.
  • float() هم عدد صحیح و هم اعشاری را می‌پذیرد.

مثال:

x = int("5")      # نتیجه: 5
y = float("5")    # نتیجه: 5.0
z = float("5.25") # نتیجه: 5.25

اگر مطمئن هستید که ورودی همیشه یک عدد صحیح است (مثلاً سن، تعداد، تعداد کتاب‌ها)، از int() استفاده کنید.
اگر ورودی ممکن است اعشاری باشد (قد، وزن، دما، قیمت)، از float() استفاده کنید.

مثال‌های کاربردی

جمع دو عدد ورودی

a = int(input("عدد اول را وارد کنید: "))
b = int(input("عدد دوم را وارد کنید: "))
result = a + b
print("جمع دو عدد:", result)

اگر بخواهیم اعشاری باشند:

a = float(input("عدد اول را وارد کنید: "))
b = float(input("عدد دوم را وارد کنید: "))
result = a + b
print("جمع دو عدد:", result)

محاسبهٔ میانگین سه نمره

score1 = float(input("نمرهٔ اول را وارد کنید: "))
score2 = float(input("نمرهٔ دوم را وارد کنید: "))
score3 = float(input("نمرهٔ سوم را وارد کنید: "))
average = (score1 + score2 + score3) / 3
print("میانگین نمره‌ها:", average)

استفاده از تبدیل چندگانه در یک خط

می‌توان ورودی را گرفته، تبدیل کرد و استفاده کرد؛ همه در یک خط:

age_next_year = int(input("سن خود را وارد کنید: ")) + 1
print("سال بعد، سن شما:", age_next_year)

فضاهای خالی و تبدیل به عدد

تابع‌های int() و float() معمولاً فضاهای خالی در ابتدا و انتهای رشته را نادیده می‌گیرند:

x = int("   10  ")     # نتیجه: 10
y = float("  3.14  ")  # نتیجه: 3.14

اما اگر وسط عدد کاراکتر اضافه‌ای باشد، خطا رخ می‌دهد:

int("10 سال")   # خطا
float("3,14")   # در پایتون پیش‌فرض خطا، چون از نقطه استفاده می‌شود نه ویرگول

خطای تبدیل و نیاز به ورودی معتبر

اگر مقدار وارد شده قابل تبدیل به عدد نباشد، پایتون خطای ValueError می‌دهد.
در این فصل فقط بدانید:

  • اگر کاربر به جای عدد، متن غیرعددی بدهد، تبدیل با int() یا float() شکست می‌خورد.
  • برای برنامه‌های واقعی باید مطمئن شویم ورودی واقعاً عدد است (مثلاً با راهبردهایی که در فصل خطاها و اشکال‌زدایی با جزئیات بیشتر خواهید دید).

نمونهٔ خطای تبدیل:

age = int(input("سن خود را وارد کنید: "))  # اگر کاربر 'ده' بنویسد، خطا رخ می‌دهد

ترکیب تبدیل عدد و قالب‌بندی خروجی

تبدیل ورودی به عدد اغلب همراه با قالب‌بندی خروجی استفاده می‌شود تا نتیجه خواناتر باشد.

price = float(input("قیمت هر واحد کالا را وارد کنید: "))
count = int(input("تعداد کالا را وارد کنید: "))
total = price * count
print("مبلغ قابل پرداخت:", total, "تومان")

در فصل مربوط به قالب‌بندی خروجی، روش‌های زیباتر چاپ اعداد (مثلاً با تعداد رقم اعشار مشخص) را خواهید دید؛ در اینجا تمرکز فقط روی تبدیل ورودی به عدد است.

جمع‌بندی

  • input() همیشه رشته برمی‌گرداند.
  • برای کار با اعداد باید از int() یا float() استفاده کنیم.
  • int() برای اعداد صحیح، float() برای اعداد اعشاری (و صحیح) است.
  • اگر ورودی قابل تبدیل به عدد نباشد، خطا ایجاد می‌شود.
  • معمولاً تبدیل را مستقیم روی نتیجهٔ input() انجام می‌دهیم، مثل int(input(...)).

Views: 0

Comments

Please login to add a comment.

Don't have an account? Register now!

Where to Move

Move chapter:

  • ☰ 1. فصل ۱: برنامه‌نویسی چیست؟
    • ☰ 1.1. برنامهٔ کامپیوتری چیست؟
      • ☰ 1.2. پایتون چیست؟
        • ☰ 1.3. پایتون کجا استفاده می‌شود؟
          • ☰ 1.4. چگونه برنامه‌نویسی به حل مسائل کمک می‌کند
            • ☰ 1.5. اولین برنامهٔ پایتون شما
            • ☰ 2. فصل ۲: راه‌اندازی پایتون
              • ☰ 2.1. نصب پایتون (ویندوز / macOS / لینوکس)
                • ☰ 2.2. استفاده از پایتون در ترمینال
                  • ☰ 2.3. استفاده از یک IDE (IDLE / VS Code)
                    • ☰ 2.4. اجرای اسکریپت‌های پایتون
                      • ☰ 2.5. حالت تعاملی پایتون
                      • ☰ 3. فصل ۳: متغیرها و انواع داده
                        • ☰ 3.1. متغیر چیست؟
                          • ☰ 3.2. ایجاد متغیرها
                            • ☰ 3.3. اعداد (`int`، `float`)
                              • ☰ 3.4. متن (`str`)
                                • ☰ 3.5. مقادیر بولی (`True`، `False`)
                                  • ☰ 3.6. بررسی نوع داده با `type()`
                                  • ☰ 4. فصل ۴: عملیات پایه
                                    • ☰ 4.1. عملیات حسابی
                                      • ☰ 4.2. کار با اعداد
                                        • ☰ 4.3. عملیات روی رشته‌ها
                                          • ☰ 4.4. ترکیب متن و متغیرها
                                            • ☰ 4.5. کامنت‌ها در پایتون
                                            • ☰ 5. فصل ۵: ورودی و خروجی کاربر
                                              • ☰ 5.1. دریافت ورودی از کاربر
                                                • ☰ 5.2. تبدیل ورودی به عدد
                                                  • ☰ 5.3. قالب‌بندی خروجی
                                                    • ☰ 5.4. نوشتن برنامه‌های تعاملی
                                                    • ☰ 6. فصل ۶: شرط‌ها (if / else)
                                                      • ☰ 6.1. عملگرهای مقایسه‌ای
                                                        • ☰ 6.2. عملگرهای منطقی
                                                          • ☰ 6.3. if، elif، else
                                                            • ☰ 6.4. شرط‌های تو در تو
                                                              • ☰ 6.5. اشتباهات رایج مبتدیان
                                                              • ☰ 7. فصل ۷: حلقه‌ها
                                                                • ☰ 7.1. چرا حلقه‌ها مفید هستند؟
                                                                  • ☰ 7.2. حلقه‌های while
                                                                    • ☰ 7.3. حلقه‌های for
                                                                      • ☰ 7.4. شمارنده‌های حلقه
                                                                        • ☰ 7.5. break و continue
                                                                          • ☰ 7.6. تمرین‌های حلقه
                                                                          • ☰ 8. فصل ۸: مجموعه‌های داده
                                                                            • ☰ 8.1. لیست‌ها (Lists)
                                                                              • ☰ 8.2. تاپل‌ها (Tuples)
                                                                                • ☰ 8.3. دیکشنری‌ها (Dictionaries)
                                                                                  • ☰ 8.4. مجموعه‌ها (Sets – مقدماتی)
                                                                                    • ☰ 8.5. انتخاب ساختار دادهٔ مناسب
                                                                                    • ☰ 9. فصل ۹: توابع
                                                                                      • ☰ 9.1. چرا توابع مهم هستند؟
                                                                                        • ☰ 9.2. تعریف توابع
                                                                                          • ☰ 9.3. پارامترها و آرگومان‌ها
                                                                                            • ☰ 9.4. مقادیر بازگشتی
                                                                                              • ☰ 9.5. محدودهٔ متغیرها (محلی در برابر سراسری)
                                                                                                • ☰ 9.6. استفادهٔ مجدد از کد
                                                                                                • ☰ 10. فصل ۱۰: کار با فایل‌ها
                                                                                                  • ☰ 10.1. فایل چیست؟
                                                                                                    • ☰ 10.2. خواندن فایل‌های متنی
                                                                                                      • ☰ 10.3. نوشتن و افزودن به فایل‌ها
                                                                                                        • ☰ 10.4. مسیر فایل‌ها
                                                                                                          • ☰ 10.5. برنامه‌های ساده مبتنی بر فایل
                                                                                                          • ☰ 11. فصل ۱۱: خطاها و اشکال‌زدایی
                                                                                                            • ☰ 11.1. انواع خطاها
                                                                                                              • ☰ 11.2. خواندن پیام‌های خطا
                                                                                                                • ☰ 11.3. خطاهای رایج مبتدیان
                                                                                                                  • ☰ 11.4. try و except
                                                                                                                    • ☰ 11.5. راهبردهای اشکال‌زدایی
                                                                                                                    • ☰ 12. فصل ۱۲: استفاده از کتابخانه‌های پایتون
                                                                                                                      • ☰ 12.1. کتابخانه چیست؟
                                                                                                                        • ☰ 12.2. وارد کردن ماژول‌ها
                                                                                                                          • ☰ 12.3. کتابخانه‌های استاندارد
                                                                                                                            • ☰ 12.3.1. math
                                                                                                                              • ☰ 12.3.2. random
                                                                                                                                • ☰ 12.3.3. datetime
                                                                                                                                • ☰ 12.4. نصب کتابخانه‌های خارجی با pip
                                                                                                                                • ☰ 13. فصل ۱۳: برنامه‌نویسی شی‌گرا (OOP)
                                                                                                                                  • ☰ 13.1. برنامه‌نویسی شی‌گرا چیست؟
                                                                                                                                    • ☰ 13.2. کلاس‌ها و اشیاء
                                                                                                                                      • ☰ 13.3. ویژگی‌ها و متدها
                                                                                                                                        • ☰ 13.4. متد `__init__`
                                                                                                                                          • ☰ 13.5. کپسوله‌سازی
                                                                                                                                            • ☰ 13.6. وراثت (مقدماتی)
                                                                                                                                              • ☰ 13.7. مثال‌های سادهٔ شی‌گرا
                                                                                                                                              • ☰ 14. فصل ۱۴: خودکارسازی با پایتون
                                                                                                                                                • ☰ 14.1. خودکارسازی چیست؟
                                                                                                                                                  • ☰ 14.2. خودکار کردن وظایف ساده
                                                                                                                                                    • ☰ 14.3. کار با فایل‌ها و پوشه‌ها
                                                                                                                                                      • ☰ 14.4. خودکارسازی پردازش متن
                                                                                                                                                        • ☰ 14.5. زمان‌بندی اجرای اسکریپت‌ها
                                                                                                                                                          • ☰ 14.6. مثال‌های کاربردی خودکارسازی
                                                                                                                                                          • ☰ 15. فصل ۱۵: توسعهٔ وب با پایتون
                                                                                                                                                            • ☰ 15.1. وب چگونه کار می‌کند؟ (نمای کلی)
                                                                                                                                                              • ☰ 15.2. آشنایی با Flask
                                                                                                                                                                • ☰ 15.3. ساخت یک وب‌سرور ساده
                                                                                                                                                                  • ☰ 15.4. مسیرها و قالب‌ها (Templates)
                                                                                                                                                                    • ☰ 15.5. پردازش ورودی کاربر (فرم‌ها)
                                                                                                                                                                      • ☰ 15.6. API های بسیار ساده
                                                                                                                                                                      • ☰ 16. فصل ۱۶: علم داده با پایتون
                                                                                                                                                                        • ☰ 16.1. علم داده چیست؟
                                                                                                                                                                          • ☰ 16.2. کار با داده‌ها
                                                                                                                                                                            • ☰ 16.3. آشنایی با NumPy
                                                                                                                                                                              • ☰ 16.4. آشنایی با pandas
                                                                                                                                                                                • ☰ 16.5. مصورسازی داده با matplotlib
                                                                                                                                                                                  • ☰ 16.6. مثال‌های سادهٔ تحلیل داده
                                                                                                                                                                                  • ☰ 17. فصل ۱۷: پروژه‌های کوچک
                                                                                                                                                                                    • ☰ 17.1. بازی حدس عدد
                                                                                                                                                                                      • ☰ 17.2. ماشین‌حساب ساده
                                                                                                                                                                                        • ☰ 17.3. فهرست کارها (To-Do List)
                                                                                                                                                                                          • ☰ 17.4. تولیدکنندهٔ رمز عبور
                                                                                                                                                                                            • ☰ 17.5. برنامهٔ آزمون (Quiz)
                                                                                                                                                                                              • ☰ 17.6. پروژهٔ کوچک وب یا داده
                                                                                                                                                                                              • ☰ 18. فصل ۱۸: گام‌های بعدی
                                                                                                                                                                                                • ☰ 18.1. چگونه پایتون را تمرین کنیم
                                                                                                                                                                                                  • ☰ 18.2. نوشتن کد تمیز و خوانا
                                                                                                                                                                                                    • ☰ 18.3. انتخاب یک حوزهٔ تخصصی
                                                                                                                                                                                                      • ☰ 18.3.1. توسعهٔ وب
                                                                                                                                                                                                        • ☰ 18.3.2. علم داده
                                                                                                                                                                                                          • ☰ 18.3.3. خودکارسازی
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.3.4. توسعهٔ نرم‌افزار
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.4. منابع یادگیری و انجمن‌ها
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 19. پیوست
                                                                                                                                                                                                              • ☰ 19.1. برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون
                                                                                                                                                                                                                • ☰ 19.2. خطاهای رایج و راه‌حل‌ها
                                                                                                                                                                                                                  • ☰ 19.3. واژه‌نامهٔ اصطلاحات