KAHIBARO Bookshelves
Discord Login Register

17. فصل ۱۷: پروژه‌های کوچک

Table of Contents

هدف فصل: تمرینِ «ساختن یک پروژه واقعی»

در این فصل، دیگر فقط چند خط کد آزمایشی نمی‌نویسیم؛ بلکه چند برنامهٔ کوچک و کامل می‌سازیم. هدف این است که:

  • ببینید آموخته‌های فصل‌های قبل چطور کنار هم قرار می‌گیرند.
  • با مراحل واقعیِ ساخت یک برنامه آشنا شوید: از ایده تا اجرا.
  • تمرین کنید که کد خود را گام‌به‌گام تکمیل و اصلاح کنید (نه یک‌باره).

در ادامه، برای هر پروژه:

  • ایدهٔ پروژه را توضیح می‌دهیم.
  • ورودی و خروجی برنامه را مشخص می‌کنیم.
  • یک ساختار پیشنهادی (الگو) برای کد ارائه می‌کنیم.
  • پیشنهادهایی برای گسترش (نسخهٔ پیشرفته‌تر) می‌آوریم.

این فصل برای تمرین است؛ لازم نیست همهٔ پروژه‌ها را یک‌باره کامل انجام دهید. می‌توانید:

  • از ساده‌ترین نسخه شروع کنید.
  • بعداً به آن برگردید و آن را بهتر کنید.

الگوی کلی ساخت یک پروژه

پیش از ورود به پروژه‌ها، یک الگوی کلی برای تقریباً هر برنامهٔ کوچک:

  1. تعریف مسئله
    • برنامه دقیقاً قرار است چه کار کند؟
    • مثال بزنید: «اگر ورودی این باشد، خروجی چه باید باشد؟»
  2. طراحی ورودی/خروجی
    • برنامه چه چیزهایی از کاربر بپرسد؟
    • برنامه چه چیزی را روی صفحه نشان دهد؟
  3. تقسیم مسئله به بخش‌های کوچک
    • گرفتن ورودی
    • پردازش (حساب کردن، مقایسه، …)
    • نمایش نتیجه
  4. نوشتن نسخهٔ خیلی ساده
    • بدون امکانات اضافی
    • فقط کاری که «حداقلاً» باید انجام شود
  5. آزمایش با چند ورودی مختلف
    • ورودی‌های معمولی
    • ورودی‌های اشتباه یا عجیب
  6. بهبود و افزودن امکانات
    • پیام‌های بهتر برای کاربر
    • رسیدگی به خطاها
    • مرتب کردن کد به کمک تابع‌ها

در همهٔ پروژه‌های این فصل، می‌توانید از همین الگو استفاده کنید.

پروژه ۱: بازی حدس عدد

ایدهٔ برنامه

کامپیوتر یک عدد تصادفی در یک بازه (مثلاً ۱ تا ۱۰۰) انتخاب می‌کند و کاربر باید آن را حدس بزند. بعد از هر حدس، برنامه می‌گوید:

  • عدد واقعی بزرگ‌تر است یا کوچک‌تر؟
  • کاربر چند بار حدس زده است؟

بازی زمانی تمام می‌شود که کاربر عدد درست را حدس بزند.

مشخصات سادهٔ برنامه

  • ورودی‌ها:
    • حدس کاربر (عدد صحیح)
  • خروجی‌ها:
    • پیام «بزرگ‌تر حدس بزن»، «کوچک‌تر حدس بزن» یا «تبریک، درست حدس زدی!»
    • تعداد تلاش‌ها در پایان بازی

گام‌های پیشنهادی پیاده‌سازی

  1. تولید عدد تصادفی
    • استفاده از کتابخانهٔ random برای ساخت یک عدد تصادفی در یک بازه.
  2. حلقه برای حدس‌زدن
    • تا زمانی که حدس کاربر با عدد مخفی برابر نشده، حلقه ادامه پیدا کند.
  3. مقایسهٔ حدس با عدد
    • اگر حدس کوچک‌تر، پیام افزایش؛ اگر بزرگ‌تر، پیام کاهش.
  4. شمارش تعداد تلاش‌ها
    • در هر حدس، یک شمارنده را ۱ واحد زیاد کنید.
  5. نمایش نتیجه نهایی
    • وقتی حدس درست شد، پیام موفقیت همراه با تعداد حدس‌ها.

ساختار نمونهٔ کد (الگو)

import random
# ۱. تولید عدد تصادفی
secret = random.randint(1, 100)
attempts = 0
while True:
    # ۲. گرفتن حدس کاربر
    guess_text = input("یک عدد بین ۱ تا ۱۰۰ حدس بزن: ")
    # تبدیل به عدد
    guess = int(guess_text)
    attempts = attempts + 1  # ۳. افزایش شمارنده
    # ۴. مقایسه
    if guess < secret:
        print("بزرگ‌تر حدس بزن!")
    elif guess > secret:
        print("کوچک‌تر حدس بزن!")
    else:
        print("آفرین! عدد درست", secret, "بود.")
        print("تعداد حدس‌ها:", attempts)
        break

پیشنهادهای گسترش

  • محدود کردن تعداد حدس‌ها (مثلاً حداکثر ۷ بار)، و اعلان «باخت».
  • اجازه دادن به کاربر برای انتخاب بازه (مثلاً ۱ تا N).
  • نمایش یک راهنما مثل «چقدر نزدیک بودی» (مثلاً اگر اختلاف کم بود پیامی جدا).
  • نوشتن نسخه‌ای که کامپیوتر عدد شما را حدس می‌زند (بازی برعکس).

پروژه ۲: ماشین‌حساب ساده

ایدهٔ برنامه

یک برنامهٔ متنی بنویسید که بتواند چهار عمل اصلی را انجام دهد:

  • جمع
  • تفریق
  • ضرب
  • تقسیم

کاربر عمل دلخواه و اعداد را وارد می‌کند و برنامه جواب را نشان می‌دهد.

مشخصات سادهٔ برنامه

  • ورودی‌ها:
    • انتخاب نوع عملیات (مثلاً با وارد کردن +، -، *، /)
    • دو عدد (می‌تواند صحیح یا اعشاری باشد)
  • خروجی‌ها:
    • نتیجهٔ عملیات روی دو عدد

گام‌های پیشنهادی پیاده‌سازی

  1. نمایش منو برای کاربر
    • مثلاً چهار گزینه برای انتخاب نوع عملیات.
  2. گرفتن نوع عملیات
    • با input، نماد عمل (مثل +) را بگیرید.
  3. گرفتن دو عدد
    • از کاربر بپرسید عدد اول و دوم چه باشد.
    • تبدیل رشته به عدد با float.
  4. بررسی نوع عملیات
    • با if / elif / else تصمیم بگیرید چه عملی انجام شود.
  5. نمایش نتیجه
    • فرمت مناسب برای چاپ (مثلاً «نتیجهٔ ۲ + ۳ = ۵»).

ساختار نمونهٔ کد (الگو)

print("ماشین‌حساب ساده")
print("عملیات را انتخاب کنید:")
print("+ برای جمع")
print("- برای تفریق")
print("* برای ضرب")
print("/ برای تقسیم")
op = input("نماد عملیات را وارد کنید: ")
a = float(input("عدد اول: "))
b = float(input("عدد دوم: "))
if op == "+":
    result = a + b
elif op == "-":
    result = a - b
elif op == "*":
    result = a * b
elif op == "/":
    result = a / b
else:
    print("عملیات نامعتبر است.")
    result = None
if result is not None:
    print("نتیجه:", result)

پیشنهادهای گسترش

  • جلوگیری از تقسیم بر صفر با استفاده از شرط.
  • تکرار برنامه در یک حلقه تا زمانی که کاربر بخواهد خارج شود.
  • اضافه کردن عملیات‌های دیگر مثل توان (a ** b) یا باقیمانده (a % b).
  • جدا کردن منطق هر عمل در یک تابع (برای تمرین فصل توابع).

پروژه ۳: فهرست کارها (To-Do List)

ایدهٔ برنامه

یک برنامهٔ ساده برای مدیریت فهرست کارهای روزانه:

  • اضافه کردن کار جدید
  • دیدن فهرست کارها
  • علامت‌زدن یک کار به‌عنوان «انجام‌شده»
  • حذف یک کار

این پروژه تمرین خوبی برای لیست‌ها و حلقه‌ها است.

مشخصات سادهٔ برنامه

  • ورودی‌ها:
    • انتخاب از یک منو (اضافه‌کردن، نمایش، حذف، خروج)
    • متنِ کار (مثلاً «مطالعهٔ ۳۰ دقیقه پایتون»)
    • شمارهٔ کار برای حذف یا علامت‌زدن
  • خروجی‌ها:
    • نمایش فهرست کارها با شماره
    • پیام‌های موفقیت یا خطا (مثلاً شمارهٔ نادرست)

گام‌های پیشنهادی پیاده‌سازی

  1. ایجاد یک لیست خالی برای کارها
    • در ابتدای برنامه: tasks = []
  2. حلقهٔ اصلی برنامه
    • تا زمانی که کاربر گزینهٔ «خروج» را انتخاب نکرده.
  3. نمایش منو در هر دور
    • مثلاً ۱: افزودن، ۲: نمایش، ۳: حذف، ۴: خروج.
  4. پیاده‌سازی هر گزینه
    • گزینهٔ افزودن: گرفتن متن کار و append به لیست.
    • گزینهٔ نمایش: چاپ همهٔ کارها با شماره.
    • گزینهٔ حذف: دریافت شماره و حذف همان اندیس از لیست.
  5. کنترل ورودی‌های اشتباه
    • اگر شماره خارج از محدوده بود، پیام خطا.

ساختار نمونهٔ کد (الگو)

tasks = []
while True:
    print("\nفهرست کارها")
    print("1. افزودن کار جدید")
    print("2. نمایش کارها")
    print("3. حذف کار")
    print("4. خروج")
    choice = input("یک گزینه را انتخاب کنید: ")
    if choice == "1":
        text = input("متن کار جدید را وارد کنید: ")
        tasks.append(text)
        print("کار اضافه شد.")
    elif choice == "2":
        if not tasks:
            print("هنوز کاری ثبت نشده است.")
        else:
            print("فهرست کارها:")
            for i, t in enumerate(tasks, start=1):
                print(i, "-", t)
    elif choice == "3":
        if not tasks:
            print("چیزی برای حذف وجود ندارد.")
        else:
            num = int(input("شمارهٔ کاری که می‌خواهید حذف کنید: "))
            index = num - 1  # چون لیست از ۰ شروع می‌شود
            if 0 <= index < len(tasks):
                removed = tasks.pop(index)
                print("حذف شد:", removed)
            else:
                print("شمارهٔ نامعتبر.")
    elif choice == "4":
        print("خروج از برنامه.")
        break
    else:
        print("گزینهٔ نامعتبر، دوباره تلاش کنید.")

پیشنهادهای گسترش

  • علامت‌زدن کارها به‌عنوان «انجام شد» به جای حذف کامل.
  • ذخیره‌کردن فهرست در یک فایل و خواندن آن هنگام اجرای بعدی (اتصال به فصل فایل‌ها).
  • دسته‌بندی کارها (مثلاً «خانه»، «کار»، «یادگیری»).
  • افزودن تاریخ یا زمان به هر کار.

پروژه ۴: تولیدکنندهٔ رمز عبور

ایدهٔ برنامه

برنامه‌ای بنویسید که یک رمز عبور تصادفی بسازد. کاربر می‌تواند بگوید:

  • طول رمز چقدر باشد (مثلاً ۸ یا ۱۲ کاراکتر)
  • آیا از اعداد و حروف کوچک/بزرگ استفاده شود یا نه؟

این پروژه تمرین خوبی برای:

  • کار با رشته‌ها
  • حلقه‌ها
  • کتابخانه‌های استاندارد (مثل random و string)

است.

مشخصات سادهٔ برنامه

  • ورودی‌ها:
    • طول رمز (عدد صحیح)
  • خروجی‌ها:
    • یک رشته به‌عنوان رمز، مثلاً a8Fz91Qk

گام‌های پیشنهادی پیاده‌سازی

  1. مشخص‌کردن کاراکترهای مجاز
    • مثلاً مجموعه‌ای از حروف و اعداد (می‌توانید خودتان تعریف کنید).
  2. گرفتن طول رمز از کاربر
    • تبدیل به عدد.
  3. ساختن رمز در حلقه
    • به تعداد طول رمز، هر بار یک کاراکتر تصادفی انتخاب و به رشتهٔ رمز اضافه کنید.
  4. نمایش رمز نهایی

ساختار نمونهٔ کد (الگو)

import random
import string
print("تولیدکنندهٔ رمز عبور")
length = int(input("طول رمز را وارد کنید: "))
# کاراکترهای مجاز: حروف کوچک، حروف بزرگ، اعداد
chars = string.ascii_lowercase + string.ascii_uppercase + string.digits
password = ""
for i in range(length):
    password = password + random.choice(chars)
print("رمز تولید شده:")
print(password)

پیشنهادهای گسترش

  • اضافه کردن کاراکترهای خاص (مثل !@#$%^&*).
  • پرسیدن از کاربر که کدام نوع کاراکترها را می‌خواهد (فقط عدد، فقط حرف، …).
  • ساختن چندین رمز به‌صورت هم‌زمان (مثلاً ۵ رمز مختلف).
  • بررسیِ سادهٔ «قدرت» رمز بر اساس طول و تنوع کاراکترها.

پروژه ۵: برنامهٔ آزمون (Quiz)

ایدهٔ برنامه

یک آزمون چندسؤالی طراحی کنید که:

  • چند سؤال چهارگزینه‌ای یا درست/غلط بپرسد.
  • از کاربر پاسخ بگیرد.
  • در پایان، تعداد پاسخ‌های درست را اعلام کند.

این پروژه تمرین خوبی برای:

  • لیست‌ها و دیکشنری‌ها
  • حلقه‌ها
  • شمارندهٔ امتیاز

است.

مشخصات سادهٔ برنامه

  • ورودی‌ها:
    • پاسخ کاربر به هر سؤال (مثلاً a، b، c، d)
  • خروجی‌ها:
    • نمایش سؤال و گزینه‌ها
    • امتیاز نهایی (چند جواب درست بوده است)

گام‌های پیشنهادی پیاده‌سازی

  1. تعریف سؤالات
    • می‌توانید یک لیست از دیکشنری‌ها بسازید؛ هر دیکشنری شامل:
      • متن سؤال
      • گزینه‌ها
      • پاسخ صحیح
  2. حلقه روی سؤالات
    • هر سؤال را به‌ترتیب نمایش دهید.
  3. گرفتن پاسخ کاربر
    • با input.
  4. مقایسه با پاسخ صحیح
    • اگر درست بود، یک امتیاز به شمارنده اضافه کنید.
  5. نمایش نتیجهٔ نهایی
    • تعداد پاسخ درست و شاید درصد نمره.

ساختار نمونهٔ کد (الگو)

questions = [
    {
        "text": "پایتون چیست؟",
        "choices": {
            "a": "یک زبان برنامه‌نویسی",
            "b": "یک سیستم‌عامل",
            "c": "یک مرورگر",
            "d": "یک پایگاه‌داده"
        },
        "answer": "a"
    },
    {
        "text": "خروجی 2 + 3 در پایتون چیست؟",
        "choices": {
            "a": "23",
            "b": "5",
            "c": "خطا",
            "d": "هیچ‌کدام"
        },
        "answer": "b"
    }
]
score = 0
for q in questions:
    print("\nسؤال:")
    print(q["text"])
    for key, value in q["choices"].items():
        print(key + ":", value)
    user_answer = input("گزینهٔ درست را وارد کنید: ")
    if user_answer == q["answer"]:
        print("درست!")
        score = score + 1
    else:
        print("نادرست. پاسخ درست:", q["answer"])
print("\nآزمون تمام شد.")
print("تعداد پاسخ‌های درست:", score, "از", len(questions))

پیشنهادهای گسترش

  • تصادفی‌کردن ترتیب سؤالات.
  • نمایش درصد نمره و سطح (مثلاً «عالی»، «خوب»، «نیاز به تمرین بیشتر»).
  • جداکردن منطق سؤال‌پرسیدن در یک تابع.
  • بارگذاری سؤالات از یک فایل متنی (اتصال به فصل فایل‌ها).

پروژه ۶: پروژهٔ کوچک وب یا داده (نگاه اولیه)

این بخش فقط برای چشیدن طعم استفاده از پایتون در وب یا علم داده است. توضیحات کامل‌تر در فصل‌های بعدی (توسعهٔ وب و علم داده) آمده است؛ اینجا فقط یک نمونهٔ «خیلی ساده» می‌سازیم.

ایدهٔ ۱: شمارندهٔ بازدید خیلی ساده با Flask (وب)

  • یک وب‌سرور کوچک با Flask که:
    • در هر بار بازکردن صفحه، یک عدد «بازدید» را یکی افزایش می‌دهد.
    • عدد بازدید را روی صفحه نشان می‌دهد.

ساختار خیلی کلی (فقط ایده)

from flask import Flask
app = Flask(__name__)
visits = 0
@app.route("/")
def index():
    global visits
    visits = visits + 1
    return f"تعداد بازدیدها تا الان: {visits}"
# اجرای برنامه در صورت اجرای مستقیم فایل
if __name__ == "__main__":
    app.run()

جزئیات نصب و اجرای Flask، در فصل توسعهٔ وب توضیح داده می‌شود؛ اینجا فقط شکل کلی یک برنامهٔ وب را می‌بینید.

ایدهٔ ۲: محاسبهٔ میانگین نمرات (دادهٔ خیلی ساده)

برنامه‌ای بنویسید که:

  • چند نمره از کاربر بگیرد (مثلاً با وارد کردن پشت‌سرهم).
  • وقتی کاربر مثلاً کلمهٔ end را وارد کرد، گرفتن نمرات متوقف شود.
  • میانگین نمرات را حساب و نمایش دهد.

ساختار نمونهٔ کد (الگو)

grades = []
while True:
    text = input("یک نمره وارد کنید (یا end برای پایان): ")
    if text == "end":
        break
    grade = float(text)
    grades.append(grade)
if grades:
    total = sum(grades)
    avg = total / len(grades)
    print("میانگین نمرات:", avg)
else:
    print("هیچ نمره‌ای وارد نشد.")

این برنامه یک مثال ساده از کار با داده‌ها است: جمع‌آوری، ذخیره، و محاسبه‌ای ساده روی آن‌ها.

چگونه از این فصل بیشترین استفاده را ببرید؟

  • با ساده‌ترین نسخه هر پروژه شروع کنید؛ اگر گیر کردید:
    • مسئله را کوچک‌تر کنید.
    • مثلاً اول فقط ورودی و خروجی را درست کنید، سپس منطق وسط را اضافه کنید.
  • بعد از اجرای موفق نسخهٔ ساده:
    • یک یا دو ویژگی از بخش «پیشنهادهای گسترش» اضافه کنید.
  • سعی کنید:
    • بعضی پروژه‌ها را خودتان از صفر بنویسید بدون نگاه کردن به الگو.
    • سپس کد خود را با الگوها مقایسه کنید و تفاوت‌ها را ببینید.
  • اگر خطایی دیدید:
    • از فصل خطاها و اشکال‌زدایی کمک بگیرید.
    • پیام خطا را با دقت بخوانید و خط مربوطه را بررسی کنید.

این فصل نقطهٔ اتصال بین «مفاهیم تئوری» و «برنامه‌های واقعی» است. هر بار که پروژه‌ای را کامل می‌کنید، یک قدم بزرگ در تبدیل‌شدن به برنامه‌نویس برداشته‌اید.

Views: 0

Comments

Please login to add a comment.

Don't have an account? Register now!

Where to Move

Move chapter:

  • ☰ 1. فصل ۱: برنامه‌نویسی چیست؟
    • ☰ 1.1. برنامهٔ کامپیوتری چیست؟
      • ☰ 1.2. پایتون چیست؟
        • ☰ 1.3. پایتون کجا استفاده می‌شود؟
          • ☰ 1.4. چگونه برنامه‌نویسی به حل مسائل کمک می‌کند
            • ☰ 1.5. اولین برنامهٔ پایتون شما
            • ☰ 2. فصل ۲: راه‌اندازی پایتون
              • ☰ 2.1. نصب پایتون (ویندوز / macOS / لینوکس)
                • ☰ 2.2. استفاده از پایتون در ترمینال
                  • ☰ 2.3. استفاده از یک IDE (IDLE / VS Code)
                    • ☰ 2.4. اجرای اسکریپت‌های پایتون
                      • ☰ 2.5. حالت تعاملی پایتون
                      • ☰ 3. فصل ۳: متغیرها و انواع داده
                        • ☰ 3.1. متغیر چیست؟
                          • ☰ 3.2. ایجاد متغیرها
                            • ☰ 3.3. اعداد (`int`، `float`)
                              • ☰ 3.4. متن (`str`)
                                • ☰ 3.5. مقادیر بولی (`True`، `False`)
                                  • ☰ 3.6. بررسی نوع داده با `type()`
                                  • ☰ 4. فصل ۴: عملیات پایه
                                    • ☰ 4.1. عملیات حسابی
                                      • ☰ 4.2. کار با اعداد
                                        • ☰ 4.3. عملیات روی رشته‌ها
                                          • ☰ 4.4. ترکیب متن و متغیرها
                                            • ☰ 4.5. کامنت‌ها در پایتون
                                            • ☰ 5. فصل ۵: ورودی و خروجی کاربر
                                              • ☰ 5.1. دریافت ورودی از کاربر
                                                • ☰ 5.2. تبدیل ورودی به عدد
                                                  • ☰ 5.3. قالب‌بندی خروجی
                                                    • ☰ 5.4. نوشتن برنامه‌های تعاملی
                                                    • ☰ 6. فصل ۶: شرط‌ها (if / else)
                                                      • ☰ 6.1. عملگرهای مقایسه‌ای
                                                        • ☰ 6.2. عملگرهای منطقی
                                                          • ☰ 6.3. if، elif، else
                                                            • ☰ 6.4. شرط‌های تو در تو
                                                              • ☰ 6.5. اشتباهات رایج مبتدیان
                                                              • ☰ 7. فصل ۷: حلقه‌ها
                                                                • ☰ 7.1. چرا حلقه‌ها مفید هستند؟
                                                                  • ☰ 7.2. حلقه‌های while
                                                                    • ☰ 7.3. حلقه‌های for
                                                                      • ☰ 7.4. شمارنده‌های حلقه
                                                                        • ☰ 7.5. break و continue
                                                                          • ☰ 7.6. تمرین‌های حلقه
                                                                          • ☰ 8. فصل ۸: مجموعه‌های داده
                                                                            • ☰ 8.1. لیست‌ها (Lists)
                                                                              • ☰ 8.2. تاپل‌ها (Tuples)
                                                                                • ☰ 8.3. دیکشنری‌ها (Dictionaries)
                                                                                  • ☰ 8.4. مجموعه‌ها (Sets – مقدماتی)
                                                                                    • ☰ 8.5. انتخاب ساختار دادهٔ مناسب
                                                                                    • ☰ 9. فصل ۹: توابع
                                                                                      • ☰ 9.1. چرا توابع مهم هستند؟
                                                                                        • ☰ 9.2. تعریف توابع
                                                                                          • ☰ 9.3. پارامترها و آرگومان‌ها
                                                                                            • ☰ 9.4. مقادیر بازگشتی
                                                                                              • ☰ 9.5. محدودهٔ متغیرها (محلی در برابر سراسری)
                                                                                                • ☰ 9.6. استفادهٔ مجدد از کد
                                                                                                • ☰ 10. فصل ۱۰: کار با فایل‌ها
                                                                                                  • ☰ 10.1. فایل چیست؟
                                                                                                    • ☰ 10.2. خواندن فایل‌های متنی
                                                                                                      • ☰ 10.3. نوشتن و افزودن به فایل‌ها
                                                                                                        • ☰ 10.4. مسیر فایل‌ها
                                                                                                          • ☰ 10.5. برنامه‌های ساده مبتنی بر فایل
                                                                                                          • ☰ 11. فصل ۱۱: خطاها و اشکال‌زدایی
                                                                                                            • ☰ 11.1. انواع خطاها
                                                                                                              • ☰ 11.2. خواندن پیام‌های خطا
                                                                                                                • ☰ 11.3. خطاهای رایج مبتدیان
                                                                                                                  • ☰ 11.4. try و except
                                                                                                                    • ☰ 11.5. راهبردهای اشکال‌زدایی
                                                                                                                    • ☰ 12. فصل ۱۲: استفاده از کتابخانه‌های پایتون
                                                                                                                      • ☰ 12.1. کتابخانه چیست؟
                                                                                                                        • ☰ 12.2. وارد کردن ماژول‌ها
                                                                                                                          • ☰ 12.3. کتابخانه‌های استاندارد
                                                                                                                            • ☰ 12.3.1. math
                                                                                                                              • ☰ 12.3.2. random
                                                                                                                                • ☰ 12.3.3. datetime
                                                                                                                                • ☰ 12.4. نصب کتابخانه‌های خارجی با pip
                                                                                                                                • ☰ 13. فصل ۱۳: برنامه‌نویسی شی‌گرا (OOP)
                                                                                                                                  • ☰ 13.1. برنامه‌نویسی شی‌گرا چیست؟
                                                                                                                                    • ☰ 13.2. کلاس‌ها و اشیاء
                                                                                                                                      • ☰ 13.3. ویژگی‌ها و متدها
                                                                                                                                        • ☰ 13.4. متد `__init__`
                                                                                                                                          • ☰ 13.5. کپسوله‌سازی
                                                                                                                                            • ☰ 13.6. وراثت (مقدماتی)
                                                                                                                                              • ☰ 13.7. مثال‌های سادهٔ شی‌گرا
                                                                                                                                              • ☰ 14. فصل ۱۴: خودکارسازی با پایتون
                                                                                                                                                • ☰ 14.1. خودکارسازی چیست؟
                                                                                                                                                  • ☰ 14.2. خودکار کردن وظایف ساده
                                                                                                                                                    • ☰ 14.3. کار با فایل‌ها و پوشه‌ها
                                                                                                                                                      • ☰ 14.4. خودکارسازی پردازش متن
                                                                                                                                                        • ☰ 14.5. زمان‌بندی اجرای اسکریپت‌ها
                                                                                                                                                          • ☰ 14.6. مثال‌های کاربردی خودکارسازی
                                                                                                                                                          • ☰ 15. فصل ۱۵: توسعهٔ وب با پایتون
                                                                                                                                                            • ☰ 15.1. وب چگونه کار می‌کند؟ (نمای کلی)
                                                                                                                                                              • ☰ 15.2. آشنایی با Flask
                                                                                                                                                                • ☰ 15.3. ساخت یک وب‌سرور ساده
                                                                                                                                                                  • ☰ 15.4. مسیرها و قالب‌ها (Templates)
                                                                                                                                                                    • ☰ 15.5. پردازش ورودی کاربر (فرم‌ها)
                                                                                                                                                                      • ☰ 15.6. API های بسیار ساده
                                                                                                                                                                      • ☰ 16. فصل ۱۶: علم داده با پایتون
                                                                                                                                                                        • ☰ 16.1. علم داده چیست؟
                                                                                                                                                                          • ☰ 16.2. کار با داده‌ها
                                                                                                                                                                            • ☰ 16.3. آشنایی با NumPy
                                                                                                                                                                              • ☰ 16.4. آشنایی با pandas
                                                                                                                                                                                • ☰ 16.5. مصورسازی داده با matplotlib
                                                                                                                                                                                  • ☰ 16.6. مثال‌های سادهٔ تحلیل داده
                                                                                                                                                                                  • ☰ 17. فصل ۱۷: پروژه‌های کوچک
                                                                                                                                                                                    • ☰ 17.1. بازی حدس عدد
                                                                                                                                                                                      • ☰ 17.2. ماشین‌حساب ساده
                                                                                                                                                                                        • ☰ 17.3. فهرست کارها (To-Do List)
                                                                                                                                                                                          • ☰ 17.4. تولیدکنندهٔ رمز عبور
                                                                                                                                                                                            • ☰ 17.5. برنامهٔ آزمون (Quiz)
                                                                                                                                                                                              • ☰ 17.6. پروژهٔ کوچک وب یا داده
                                                                                                                                                                                              • ☰ 18. فصل ۱۸: گام‌های بعدی
                                                                                                                                                                                                • ☰ 18.1. چگونه پایتون را تمرین کنیم
                                                                                                                                                                                                  • ☰ 18.2. نوشتن کد تمیز و خوانا
                                                                                                                                                                                                    • ☰ 18.3. انتخاب یک حوزهٔ تخصصی
                                                                                                                                                                                                      • ☰ 18.3.1. توسعهٔ وب
                                                                                                                                                                                                        • ☰ 18.3.2. علم داده
                                                                                                                                                                                                          • ☰ 18.3.3. خودکارسازی
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.3.4. توسعهٔ نرم‌افزار
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 18.4. منابع یادگیری و انجمن‌ها
                                                                                                                                                                                                            • ☰ 19. پیوست
                                                                                                                                                                                                              • ☰ 19.1. برگهٔ تقلب دستور زبان پایتون
                                                                                                                                                                                                                • ☰ 19.2. خطاهای رایج و راه‌حل‌ها
                                                                                                                                                                                                                  • ☰ 19.3. واژه‌نامهٔ اصطلاحات