2.4.2. علائم و بیماری‌ها

Table of Contents

آشنایی با واژگان علائم و بیماری‌ها

در این فصل هدف این است که بتوانید در موقعیت‌های ساده و روزمره درباره علائم بیماری و نام چند بیماری رایج به زبان آلمانی صحبت کنید. در سطح A2 شما به اصطلاحات تخصصی پزشکی نیاز ندارید، اما باید بتوانید به پزشک یا داروخانه بگویید چه احساسی دارید، کدام بخش بدن شما درد می‌کند و نام چند بیماری معمول را بشناسید.

بیان «درد داشتن» در آلمانی

مهم‌ترین ساختار برای صحبت درباره درد استفاده از فعل haben و عبارت «Schmerzen» است. در آلمانی به طور معمول به جای «من سرم درد می‌کند» می‌گوییم «من دردِ سر دارم».

قاعده مهم:
الگوهای اصلی برای بیان درد:

$Ich\;habe\;Kopfschmerzen.$
من سردرد دارم.
$Ich\;habe\;Schmerzen\;im\;Rücken.$
من در کمرم درد دارم.
$Mein\;Kopf\;tut\;weh.$
سرم درد می‌کند.
عبارت «weh tun» معمولا با داتیو برای شخص می‌آید:
$Mir\;tut\;der\;Kopf\;weh.$
برای من، سر درد می‌کند.

برای شروع، ساده‌ترین و رایج‌ترین جمله همین است:
$Ich\;habe\;Kopfschmerzen.$
$Ich\;habe\;Bauchschmerzen.$
$Ich\;habe\;Halsschmerzen.$

برای اشاره به محل دقیق درد می‌توانید از «im» استفاده کنید:
$Ich\;habe\;Schmerzen\;im\;Arm.$
$Ich\;habe\;Schmerzen\;im\;Bein.$

جدول زیر نمونه‌هایی رایج را نشان می‌دهد:

آلمانی	ترجمهٔ تحت‌اللفظی	معنای طبیعی در فارسی
Ich habe Kopfschmerzen.	من دردهای سر دارم.	سردرد دارم.
Ich habe Bauchschmerzen.	من دردهای شکم دارم.	دل‌درد / معده‌درد دارم.
Ich habe Halsschmerzen.	من دردهای گلو دارم.	گلو‌درد دارم.
Ich habe Zahnschmerzen.	من دردهای دندان دارم.	دندان‌درد دارم.
Ich habe Rückenschmerzen.	من دردهای کمر دارم.	کمرم درد می‌کند.

استفاده از «weh tun»

فعل جداشدنی «weh tun» نیز بسیار پرکاربرد است. ترجمه‌ی آن تقریبا «درد کردن» است.

ساختار پایه به صورت زیر است:

$Dativ\;Person + tut/tun + Nominativ\;Körperteil + weh.$

الگوی مهم با «weh tun»:
مفرد:
$Mir\;tut\;der\;Kopf\;weh.$
سرم درد می‌کند.
جمع:
$Mir\;tun\;die\;Augen\;weh.$
چشم‌هایم درد می‌کنند.

ضمیر داتیو برای خودتان معمولا «mir» است. چند مثال مهم:

$Mir\;tut\;der\;Rücken\;weh.$
کمرم درد می‌کند.

$Mir\;tun\;die\;Beine\;weh.$
پاهایم درد می‌کنند.

$Tut\;dir\;der\;Zahn\;weh?$
دندانت درد می‌کند؟

برای مکالمه ساده، اگر ساختار «mir tut … weh» را سخت می‌یابید، می‌توانید از همان «Ich habe Kopfschmerzen» استفاده کنید، که در سطح A2 کاملا کافی است.

بیان علائم عمومی

بجز «درد»، علائم عمومی را با فعل «haben» یا «sein» بیان می‌کنیم.

الگوی کلی علائم:
با «haben»:
$Ich\;habe\;Fieber/Husten/Schnupfen.$
با «sein»:
$Ich\;bin\;krank/müde.$

نمونه‌های بسیار پرکاربرد:

$Ich\;habe\;Fieber.$
تب دارم.

$Ich\;habe\;Husten.$
سرفه دارم.

$Ich\;habe\;Schnupfen.$
سرماخورده‌ام/آب‌ریزش بینی دارم.

$Ich\;bin\;erkältet.$
سرما خورده‌ام.

$Ich\;bin\;krank.$
بیمارم.

$Ich\;bin\;müde.$
خسته‌ام.

$Mir\;ist\;schlecht.$
حالم بد است، حالت تهوع دارم.

$Mir\;ist\;schwindlig.$
سرم گیج می‌رود.

در جدول زیر چند جمله آماده برای توصیف حال عمومی می‌بینید:

آلمانی	معنی در فارسی
Ich bin krank.	من مریض هستم.
Ich bin erkältet.	من سرما خورده‌ام.
Ich habe Fieber.	تب دارم.
Ich habe starken Husten.	سرفه شدید دارم.
Ich habe Schnupfen.	آبریزش بینی دارم / سرما خورده‌ام.
Mir ist schlecht.	حالم بد است / حالت تهوع دارم.
Mir ist schwindlig.	سرم گیج می‌رود.
Ich bin sehr müde.	خیلی خسته‌ام.

بیماری‌های رایج با حروف بزرگ

نام بسیاری از بیماری‌ها در آلمانی «اسم» هستند و با حرف بزرگ نوشته می‌شوند. در سطح A2 لازم است چند بیماری بسیار رایج را بشناسید و بتوانید نام ببرید.

قاعده مهم:
نام بیماری‌های رایج معمولا اسم‌اند و با حرف بزرگ شروع می‌شوند:
Die Grippe, die Erkältung, der Diabetes, der Krebs, die Depression

فهرست کوتاهی از بیماری‌های رایج سطح A2:

آلمانی	حرف تعریف	معنی ساده در فارسی
die Erkältung	die	سرماخوردگی
die Grippe	die	آنفلوآنزا / سرماخوردگی شدید
die Allergie	die	آلرژی / حساسیت
das Asthma	das	آسم
der Diabetes	der	دیابت / قند
der Krebs	der	سرطان (فقط آشنایی، نه لزوما استفاده در مکالمه ساده)
der Infekt	der	عفونت / عفونت ساده
die Entzündung	die	التهاب / عفونت موضعی

در مکالمه روزمره بیشتر با این‌ها روبه‌رو می‌شوید:

$Ich\;habe\;eine\;Erkältung.$
سرما خورده‌ام.

$Ich\;habe\;die\;Grippe.$
آنفلوآنزا دارم.

$Ich\;habe\;Allergie\;gegen\;Pollen.$
به گرده گیاهان آلرژی دارم.

پرسیدن و توضیح‌دادن علائم

در مطب پزشک، اورژانس یا حتی در صحبت با دوست و همکار، پرسش‌های زیر بسیار متداول است. ساختار این پرسش‌ها ساده و کاملا مناسب سطح A2 است.

رایج‌ترین سؤال:

$Was\;fehlt\;Ihnen?$
چه مشکلی دارید؟ (رسمی)

همان معنا در حالت دوستانه:

$Was\;fehlt\;dir?$
چه‌ات شده؟

پزشک، پرستار یا داروساز ممکن است بپرسد:

$Wo\;tut\;es\;weh?$
کجا درد می‌کند؟

$Seit\;wann\;haben\;Sie\;die\;Schmerzen?$
از چه زمانی این درد را دارید؟

$Haben\;Sie\;Fieber?$
تب دارید؟

چند سؤال و جواب نمونه را در جدول زیر می‌بینید:

آلمانی	ترجمه تقریبی فارسی
Was fehlt Ihnen?	چه مشکلی دارید؟
Ich habe starke Kopfschmerzen.	سردرد شدید دارم.
Haben Sie Fieber?	تب دارید؟
Ja, ich habe hohes Fieber.	بله، تب بالا دارم.
Wo tut es weh?	کجا درد می‌کند؟
Es tut hier weh.	اینجا درد می‌کند.
Seit wann haben Sie Husten?	از کی سرفه دارید؟
Seit drei Tagen.	از سه روز پیش.

برای نشان دادن محل درد، اشاره کردن با دست و گفتن «Hier tut es weh» بسیار مفید است، مخصوصا اگر واژه عضو بدن را فراموش کرده باشید.

درجهٔ شدت و توصیف بیشتر درد

در سطح A2 خوب است بتوانید شدت درد یا ناراحتی خود را هم بگویید. برای این کار از قیدهایی مانند «leicht»، «stark» و «sehr» استفاده می‌شود.

چند ترکیب بسیار کاربردی:

$Ich\;habe\;starke\;Schmerzen.$
درد شدید دارم.

$Ich\;habe\;leichte\;Kopfschmerzen.$
کمی سردرد دارم / سردرد خفیف دارم.

$Ich\;habe\;sehr\;starke\;Bauchschmerzen.$
دل‌دردم خیلی شدید است.

$Die\;Schmerzen\;sind\;besser.$
دردها بهتر شده‌اند.

$Die\;Schmerzen\;sind\;schlimmer.$
دردها بدتر شده‌اند.

همچنین برای توصیف حس کلی بیماری می‌توانید از صفات استفاده کنید:

$Ich\;fühle\;mich\;schwach.$
احساس ضعف می‌کنم.

$Ich\;fühle\;mich\;nicht\;gut.$
حالم خوب نیست.

بیان «سرماخوردگی» و علائم مربوط

برای فارسی‌زبانان، بیان سرماخوردگی در آلمانی بسیار مهم و پرکاربرد است چون ترکیبی از چند علامت را در بر می‌گیرد. دو واژهٔ اصلی:

die Erkältung
سرماخوردگی ساده

die Grippe
آنفلوآنزا یا سرماخوردگی شدید با تب و ضعف

ترکیب‌های مفید:

$Ich\;bin\;erkältet.$
سرماخورده‌ام.

$Ich\;habe\;eine\;starke\;Erkältung.$
سرماخوردگی شدید دارم.

$Ich\;glaube,\;ich\;habe\;die\;Grippe.$
فکر می‌کنم آنفلوآنزا دارم.

می‌توانید علائم سرماخوردگی را با هم ترکیب کنید:

$Ich\;bin\;erkältet.\;Ich\;habe\;Husten\;und\;Schnupfen.$
سرما خورده‌ام. سرفه و آبریزش بینی دارم.

$Ich\;habe\;Fieber\;und\;Halsschmerzen.$
تب و گلودرد دارم.

آلرژی و حساسیت

برای کسانی که آلرژی دارند، گفتن آن به پزشک و داروخانه بسیار مهم است. واژهٔ اصلی «die Allergie» است.

ساختار رایج برای بیان آلرژی:
$Ich\;habe\;Allergie\;gegen\;...$
مثال:
$Ich\;habe\;Allergie\;gegen\;Penicillin.$
من به پنی‌سیلین آلرژی دارم.

چند نمونهٔ پرکاربرد:

$Ich\;habe\;eine\;Pollenallergie.$
به گردهٔ گیاهان آلرژی دارم.

$Ich\;habe\;Allergie\;gegen\;Nüsse.$
به مغزها / آجیل آلرژی دارم.

در فرم‌های پزشکی ممکن است جمله زیر را ببینید:

$Haben\;Sie\;Allergien?$
آیا آلرژی دارید؟

پاسخ کوتاه:

$Ja,\;ich\;habe\;Allergie\;gegen\;...$
$Nein,\;ich\;habe\;keine\;Allergien.$

زمان و مدت علائم

برای توصیف علائم خود به پزشک، علاوه بر «چه چیزی» و «کجا»، معمولا باید بگویید «از چه زمانی» این مشکل را دارید. ترکیب زمان و مدت در فصل‌های دیگر به طور کامل توضیح داده می‌شود، اما اینجا چند الگوی بسیار ضروری را فقط در حد استفاده می‌آوریم.

برای شروع یک علامت:

$seit\;gestern$
از دیروز

$seit\;drei\;Tagen$
از سه روز پیش

$seit\;einer\;Woche$
از یک هفته پیش

چند جمله نمونه:

$Ich\;habe\;seit\;gestern\;Fieber.$
از دیروز تب دارم.

$Ich\;habe\;seit\;drei\;Tagen\;Husten.$
سه روز است که سرفه دارم.

$Ich\;habe\;seit\;einer\;Woche\;Rückenschmerzen.$
یک هفته است که کمرم درد می‌کند.

در پرسش‌ها:

$Seit\;wann\;haben\;Sie\;Kopfschmerzen?$
از چه زمانی سردرد دارید؟

$Seit\;wann\;sind\;Sie\;krank?$
از چه زمانی بیمار هستید؟

جملات کاربردی در داروخانه و مطب

در موقعیت‌های واقعی، معمولا فقط چند جملهٔ کوتاه و روشن کافی است. در پایان این فصل چند الگوی بسیار کاربردی را می‌بینید که می‌توانید تقریبا در هر ملاقات پزشکی یا داروخانه از آن‌ها استفاده کنید.

در مطب پزشک:

$Guten\;Tag.\;Ich\;bin\;krank.$
روز بخیر. من بیمارم.

$Ich\;habe\;Fieber\;und\;starke\;Kopfschmerzen.$
تب و سردرد شدید دارم.

$Ich\;habe\;seit\;zwei\;Tagen\;Halsschmerzen.$
دو روز است که گلو‌درد دارم.

$Ich\;nehme\;keine\;Medikamente.$
دارویی مصرف نمی‌کنم.

در داروخانه:

$Guten\;Tag.\;Ich\;habe\;Husten.\;Haben\;Sie\;etwas\;dagegen?$
روز بخیر. سرفه دارم. چیزی برای آن دارید؟

$Ich\;habe\;Erkältung.\;Ich\;brauche\;Tabletten\;gegen\;Fieber.$
سرما خورده‌ام. قرص برای تب لازم دارم.

$Ich\;habe\;Allergie\;gegen\;Penicillin.$
به پنی‌سیلین آلرژی دارم.

با تسلط بر این ساختارها و واژگان، می‌توانید در سطح A2 به شکل ساده اما مؤثر علائم و بیماری‌های خود را در محیط آلمانی‌زبان توضیح دهید و منظور خود را به پزشک، پرستار یا داروخانه برسانید.