KAHIBARO
4.8.6. واژگان رسمی و تجاری
Table of Contents
مقدمه
در ارتباط حرفهای به زبان آلمانی، واژگانی بهکار میرود که از زبان روزمره فاصله دارد و رسمیتر، دقیقتر و کنتر شده است. در این فصل با مهمترین واژهها و عبارتهای رسمی و تجاری آشنا میشوید که در ایمیلهای کاری، قراردادها، گزارشها، جلسهها و مکاتبات اداری بهکار میروند. هدف این است که بهتدریج از «فقط قابلفهمبودن» به سمت «حرفهای و طبیعیبودن» در متن و گفتار خود حرکت کنید.
تفاوت لحن روزمره و رسمی در واژگان
در زبان آلمانی معمولا برای یک مفهوم، دستکم دو سطح واژگانی میتوان یافت: سطح روزمره و سطح رسمی یا تجاری. آشنایی با دو نسخه برای هر مفهوم، به شما کمک میکند بسته به موقعیت، واژه درست را انتخاب کنید.
جدول زیر چند نمونه ساده را مقایسه میکند:
| مفهوم فارسی | غیررسمی / روزمره | رسمی / تجاری |
|---|---|---|
| گفتن | sagen | mitteilen, informieren |
| نوشتن | schreiben | verfassen, erstellen |
| پرسیدن | fragen | anfragen, sich erkundigen |
| جواب دادن | antworten | beantworten, Rückmeldung geben |
| خواستن | wollen | wünschen, beabsichtigen |
| لازم بودن | müssen | erforderlich sein, notwendig sein |
| کمک کردن | helfen | unterstützen |
در متنهای تجاری و اداری، ترکیب «اسم + فعل عمومی» بسیار رایج است، مانند:
eine Anfrage stellen, eine Entscheidung treffen, eine Vereinbarung treffen.
این ساختار معمولا رسمیتر از یک فعل ساده است.
در سطح B2 شما باید بتوانید یک جمله غیررسمی را به نسخه رسمی آن تبدیل کنید. برای مثال:
«Kannst du mir bitte sagen…?»
در نامه رسمی به شکل زیر بهتر است:
«Könnten Sie mir bitte mitteilen, … ?»
واژگان اصلی مکاتبات اداری و تجاری
مکاتبات اداری و تجاری، مخصوصا ایمیلها و نامهها، الگو و واژگان نسبتا ثابتی دارند. در این بخش روی واژهها و ترکیبهایی تمرکز میکنیم که در متن نوشتاری رسمی آلمانی بسیار پرکاربرد هستند.
آغاز و خطاب
در سطح B2 باید مجموعهای از عبارات آماده برای آغاز مکاتبه را بهخوبی بشناسید.
نمونههای رایج خطاب:
| وضعیت | عبارت آلمانی رسمی | ترجمه تقریبی |
|---|---|---|
| مخاطب مرد، نام معلوم | Sehr geehrter Herr Müller, | جناب آقای مولر گرامی، |
| مخاطب زن، نام معلوم | Sehr geehrte Frau Schneider, | سرکار خانم شنایدر گرامی، |
| جنسیت نامشخص | Sehr geehrte Damen und Herren, | سروران گرامی، |
| رسمی اما نیمهخنثی | Guten Tag, Herr / Frau … | روز بخیر آقای / خانم … |
این عبارات در متنهای تجاری تقریبا فرمولی هستند و تغییر دادن آنها معمولا لازم نیست.
ارجاع به نامهها و ایمیلهای قبلی
در مکاتبه حرفهای، ارجاع به ارتباط قبلی بسیار مهم است:
| آلمانی | ترجمه معنایی |
|---|---|
| Bezug nehmend auf Ihre E-Mail vom 12.03.… | با اشاره به ایمیل شما مورخ … |
| Vielen Dank für Ihre Nachricht vom … | از پیام شما مورخ … سپاسگزارم. |
| Wir beziehen uns auf Ihr Schreiben vom … | ما به نامه شما مورخ … اشاره میکنیم. |
| Wie bereits telefonisch besprochen, … | همانطور که تلفنی صحبت شد، … |
| Wie eben besprochen, … | همانطور که همین الان صحبت کردیم، … |
بیان هدف نامه
برای توضیح دادن علت نوشتن ایمیل یا نامه، از ساختارهای مشخصی استفاده میشود:
| آلمانی | ترجمه تقریبی |
|---|---|
| Hiermit möchten wir Sie darüber informieren, dass … | بدینوسیله مایلیم به اطلاع شما برسانیم که … |
| Mit dieser E-Mail möchten wir … | با این ایمیل میخواهیم … |
| Wir wenden uns an Sie, weil … | ما به شما رجوع میکنیم، زیرا … |
| Ich schreibe Ihnen, um … zu … | برای آن به شما مینویسم که … |
| Ziel dieses Schreibens ist es, … | هدف از این نامه این است که … |
عبارت «Hiermit …» یک واژه کلیدی در زبان رسمی آلمانی است.
این واژه معمولا در آغاز جمله میآید و نامه را رسمی و اداری میکند، مانند:
«Hiermit bestätigen wir den Erhalt Ihrer Unterlagen.»
پایان و جمعبندی در نامه
واژگان و ترکیبهای پایانی، نقش مهمی در تصویر حرفهای شما دارند:
| آلمانی | ترجمه تقریبی |
|---|---|
| Für weitere Fragen stehen wir Ihnen gern zur Verfügung. | در صورت هرگونه پرسش در خدمت شما هستیم. |
| Bei Rückfragen können Sie sich jederzeit an mich wenden. | در صورت سؤال میتوانید هر زمان با من تماس بگیرید. |
| Wir freuen uns auf Ihre Rückmeldung. | مشتاق دریافت پاسخ شما هستیم. |
| Wir bedanken uns im Voraus für Ihre Unterstützung. | از همکاری شما پیشاپیش سپاسگزاریم. |
| Vielen Dank für Ihre Mühe. | از زحمات شما سپاسگزارم. |
عبارات پایانی ثابت برای سلام پایانی:
| رسمی | ترجمه |
|---|---|
| Mit freundlichen Grüßen | با احترام |
| Freundliche Grüße | با احترام |
| Mit besten Grüßen | با بهترین درودها (کمی صمیمیتر) |
در متن کاملا تجاری، «Mit freundlichen Grüßen» امنترین و رایجترین گزینه است.
واژگان رایج در قراردادها و اسناد رسمی
قراردادها، شرایط عمومی، پیشنهادهای قیمتی و اسناد رسمی، لحن بسیار مشخصی دارند که پر از اسمسازیها و فعلهای رسمی است.
واژگان کلیدی قراردادها
| آلمانی | توضیح فارسی |
|---|---|
| der Vertrag | قرارداد |
| die Vereinbarung | توافق، تفاهمنامه |
| die Bedingung / die Bedingungen | شرط، شرایط |
| die Kondition(en) | شرایط، مخصوصا شرایط مالی |
| die Frist | مهلت، مهلت زمانی |
| die Laufzeit | مدت اعتبار (قرارداد) |
| die Kündigung | فسخ، خاتمه قرارداد |
| die Verlängerung | تمدید |
| die Verpflichtung | تعهد |
| die Haftung | مسئولیت حقوقی |
| die Gewährleistung | ضمانت، گارانتی حقوقی |
برای بیان عمل حقوقی، معمولا از اسم بههمراه فعل عمومی استفاده میشود:
| ترکیب رسمی | معنای فارسی |
|---|---|
| einen Vertrag abschließen | قراردادی منعقد کردن |
| einen Vertrag kündigen | قراردادی را فسخ کردن |
| eine Vereinbarung treffen | به توافق رسیدن |
| eine Frist setzen | مهلتی تعیین کردن |
| eine Frist einhalten | رعایت مهلت |
| eine Leistung erbringen | خدمتی ارائه کردن |
| eine Zahlung leisten | پرداختی انجام دادن |
ساختارهای رسمی در اسناد
در قراردادها و شرایط عمومی، از فعل در حالت معلوم کمتر و از ساختارهای بیفاعل یا مجهول بیشتر استفاده میشود. مثال:
«Die Zahlung ist innerhalb von 14 Tagen fällig.»
پرداخت ظرف ۱۴ روز سررسید است.
«Der Betrag ist bis zum 31.03. zu überweisen.»
مبلغ باید تا تاریخ … واریز شود.
در اینجا واژگانی مانند «fällig», «überweisen», «innerhalb von» ساختار را رسمی میکنند.
در اسناد رسمی، فعلهای پرکاربرد روزمره مثل machen, tun, bekommen
معمولا با جایگزینهای رسمیتر عوض میشوند، مانند:
machen → durchführen, vornehmen, erstellen
bekommen → erhalten
geben → erteilen, erbringen
داشتن → über … verfügen
اصطلاحات رسمی در ایمیلها و گزارشهای کاری
در محیط کار، علاوه بر نامههای بسیار رسمی، ایمیلها و گزارشهای نیمهرسمی هم وجود دارند که باید حرفهای و محترمانه باشند ولی بیش از حد اداری و خشک نباشند. در ادامه، واژگان مفیدی برای این فضا را میبینید.
درخواست اطلاعات و اقدام
نمونههایی از عبارات درخواستی که هم مؤدبانهاند و هم رسمی:
| آلمانی | ترجمه تقریبی |
|---|---|
| Könnten Sie mir bitte mitteilen, … ? | آیا ممکن است لطفا به من اطلاع دهید که …؟ |
| Ich möchte Sie bitten, mir … zu schicken. | مایلم از شما خواهش کنم که … را برایم بفرستید. |
| Wären Sie so freundlich, … ? | ممکن است لطف بفرمایید …؟ |
| Wir wären Ihnen dankbar, wenn Sie … könnten. | سپاسگزار خواهیم شد اگر بتوانید … |
| Darf ich Sie um eine kurze Rückmeldung bitten? | اجازه میخواهم برای یک پاسخ کوتاه از شما درخواست کنم. |
ارائه اطلاعات و گزارشدادن
در گزارشهای کاری، واژههای زیر بسیار رایجاند:
| آلمانی | توضیح فارسی |
|---|---|
| informieren | اطلاع دادن |
| mitteilen | اطلاعرسانی کردن |
| berichten | گزارش دادن |
| darstellen | تشریح کردن، نمایش دادن |
| erläutern | توضیح مفصل دادن |
| zusammenfassen | خلاصه کردن |
| überprüfen | بررسی کردن، کنترل کردن |
| feststellen | تشخیص دادن، معلوم شدن |
| analysieren | تحلیل کردن |
مثال جمله رسمی:
«In dem vorliegenden Bericht möchten wir die aktuellen Ergebnisse darstellen und kurz erläutern.»
در گزارش حاضر مایلیم نتایج فعلی را ارائه و بهصورت کوتاه توضیح دهیم.
برنامهریزی و هماهنگی
در ارتباط حرفهای، هماهنگ کردن زمان و برنامه بخش مهمی است:
| آلمانی | ترجمه تقریبی |
|---|---|
| einen Termin vereinbaren | وقتی را تعیین کردن |
| einen Termin verschieben | وقتی را جابجا کردن |
| einen Termin absagen | وقتی را لغو کردن |
| an einem Meeting teilnehmen | در یک جلسه شرکت کردن |
| ein Meeting vorschlagen | جلسهای پیشنهاد کردن |
| einen Vorschlag unterbreiten | پیشنهادی ارائه کردن |
| die Agenda | دستور جلسه |
| der Ablauf | روند، سیر اجرا |
| die Abstimmung | هماهنگی، رایگیری |
جمله نمونه:
«Gern möchte ich Ihnen einen Termin für ein persönliches Gespräch vorschlagen.»
مایلم وقتی را برای یک گفتوگوی حضوری به شما پیشنهاد کنم.
ساختارهای واژگانی برای بیان مودبانه و غیرمستقیم
در دنیای حرفهای، مستقیمگویی شدید گاهی بیادبانه یا تهاجمی تلقی میشود. از این رو زبان آلمانی تجاری پر از واژهها و ساختارهایی است که درخواست یا نقد را نرمتر و قابلقبولتر میکنند.
فعلهای وجهی و ساختارهای ملایمکننده
از افعال وجهی مانند «können, dürfen, möchten, würden» به شکل کنجکتیو دوم استفاده میشود تا جمله مودبانهتر شود:
| مستقیم و خشنتر | رسمی و مودبانهتر |
|---|---|
| Schicken Sie mir die Unterlagen. | Könnten Sie mir bitte die Unterlagen zuschicken? |
| Ich brauche die Informationen. | Ich würde mich freuen, wenn Sie mir die Informationen zukommen lassen könnten. |
| Rufen Sie mich an. | Es wäre schön, wenn Sie mich kurz anrufen könnten. |
واژگان کلیدی در این زمینه:
| آلمانی | توضیح فارسی |
|---|---|
| höflich | مودبانه |
| angemessen | مناسب، شایسته |
| empfehlenswert | قابل توصیه |
| wäre es möglich, … | آیا امکان دارد که … |
| ich wäre Ihnen dankbar, wenn … | سپاسگزار شما خواهم بود اگر … |
واژگان برای نرم کردن انتقاد و مخالفت
در محیط حرفهای بهندرت مستقیما میگویند: «Das ist falsch.» و ترجیح میدهند از ساختارهای نرمتر استفاده کنند:
| آلمانی رسمی | ترجمه معنایی |
|---|---|
| Ich sehe das etwas anders. | من کمی طور دیگری میبینم. |
| Ich bin nicht ganz sicher, ob … | چندان مطمئن نیستم که … |
| Vielleicht könnten wir … überdenken. | شاید بتوانیم … را دوباره بررسی کنیم. |
| Aus meiner Sicht wäre es besser, wenn … | از دید من بهتر خواهد بود اگر … |
| Es gibt noch Klärungsbedarf. | هنوز نیاز به شفافسازی وجود دارد. |
واژگان مهم در این حوزه:
| واژه | معنى |
|---|---|
| missverständlich | قابل سوءتفاهم |
| unklar | نامشخص |
| abweichend | متفاوت، انحرافی از استاندارد |
| problematisch | مسئلهساز |
| optimieren | بهینهسازی کردن |
| verbessern | بهبود دادن |
تفاوتهای رایج بین زبان رسمی آلمانی و ترجمه تحتاللفظی از فارسی
یکی از چالشهای مهم فارسیزبانان در سطح B2 این است که جملات فارسی رسمی را کلمهبهکلمه به آلمانی برگردانند. نتیجه معمولا یا نامفهوم است یا غیرطبیعی. شناخت واژگان و فرمولهای واقعی آلمانی به شما کمک میکند از این دام دور بمانید.
ترجمه مستقیم که رسمی نیست
برای مثال، در فارسی در پایان ایمیل مینویسیم: «با تشکر» یا «با احترام فراوان». اگر این را از روی واژه ترجمه کنیم، ممکن است به «Mit großem Respekt» یا «Mit Dank» برسیم که یا عجیب است یا کمتر طبیعی.
فرم طبیعی و رسمی آلمانی برای «با احترام» این است:
«Mit freundlichen Grüßen»
همچنین برای «با تشکر» بهتر است از یکی از این گزینهها استفاده کنید:
| آلمانی طبیعی | ترجمه |
|---|---|
| Vielen Dank im Voraus. | از شما پیشاپیش بسیار سپاسگزارم. |
| Vielen Dank für Ihre Unterstützung. | از همراهی شما سپاسگزارم. |
| Besten Dank für Ihre Rückmeldung. | از پاسخ شما بسیار سپاسگزارم. |
واژههای رسمی آماده
برای جلوگیری از ترجمه تحتاللفظی، بهتر است یک «بانک عبارت» از واژگان رسمی بسازید و همیشه از همانها استفاده کنید. چند گروه مهم عبارتها:
گروه «اطلاع دادن»:
| آلمانی | |
| -------- | - |
| Sie darüber informieren, dass … | به اطلاع شما برسانیم که … |
| Ihnen mitteilen, dass … | اطلاع دهیم که … |
| Sie in Kenntnis setzen, dass … | شما را مطلع سازیم که … |
گروه «پیوست و ضمیمه»:
| آلمانی | ترجمه |
|---|---|
| im Anhang | در پیوست |
| als Anlage | بهعنوان ضمیمه |
| anbei erhalten Sie … | در پیوست دریافت میکنید … |
گروه «اشاره به سند»:
| آلمانی | ترجمه |
|---|---|
| das oben genannte Dokument | سند مذکور در بالا |
| die beigefügte Datei | فایل پیوستشده |
| die folgenden Unterlagen | مدارک زیر |
هرگاه در متن حرفهای به ساختار یا واژهای رسیدید که دقیقا «شبیه فارسی» است، احتمال دهید ترجمه تحتاللفظی کردهاید.
در چنین مواردی، در فرهنگ لغتهای دو زبانه و تکزبانه، نمونه جملههای واقعی را بررسی کنید تا معادل رسمی درست را بیابید.
جمعبندی
در سطح B2، دانستن دستور زبان بهتنهایی برای موفقیت در محیط حرفهای کافی نیست. باید واژگان رسمی و تجاری را بشناسید و بتوانید بین زبان روزمره و زبان اداری و شرکتی بهدرستی جابهجا شوید. در این فصل با مهمترین گروههای واژگانی آشنا شدیم: عبارات آغاز و پایان نامهها، واژگان قراردادها و اسناد، ترکیبهای رایج در ایمیلها و گزارشها، ساختارهای مودبانه و غیرمستقیم برای درخواست و انتقاد، و تفاوت میان زبان واقعی آلمانی و ترجمه تحتاللفظی از فارسی.
در تمرینهای بعدی، خودتان تلاش کنید ایمیلها و متنهای کاری کوتاه بنویسید و آگاهانه از این واژگان رسمی و تجاری استفاده کنید تا لحن شما هرچه بیشتر حرفهای و طبیعی شود.
Views: 2