KAHIBARO
2.9.3. هدیهدادن و هدیهگرفتن
Table of Contents
مفهوم هدیه در فرهنگ آلمانیزبان
در کشورهای آلمانیزبان هدیه بیشتر به عنوان «نشانه توجه و قدردانی» دیده میشود تا چیزی پر زرق و برق یا خیلی گران. در بسیاری از موقعیتهای اجتماعی کوچک، یک هدیه ساده و نمادین کافی است. برای مثال وقتی به مهمانی شام در خانه کسی دعوت میشوید، معمولا با خود یک گل، یک جعبه شکلات یا یک بطری نوشیدنی میبرید. مهم نیست قیمت هدیه چقدر است، مهم این است که نشان میدهد شما به زحمت و دعوت میزبان احترام میگذارید.
در تولدها، مهمانیهای خانوادگی، جشن کریسمس، و مناسبتهایی مثل عروسی یا تولد نوزاد هم هدیه نقش مهمی دارد، اما باز هم در سطح A2 بیشتر لازم است بتوانید در این موقعیتها چند جمله ساده بگویید، تبریک بگویید و از هدیه تشکر یا برای دیگری آرزوی خوب کنید.
در فرهنگ آلمانیزبان «فراموشکردن کامل هدیه» در موقعیتهایی مثل تولد یا کریسمس، مخصوصا در خانواده یا بین دوستان نزدیک، میتواند کمی بیادبانه به نظر برسد، حتی اگر هدیه خیلی کوچک باشد.
واژگان پایه مربوط به هدیه
در این بخش چند واژه کلیدی برای صحبت درباره هدیهدادن و هدیهگرفتن میبینید. یادگیری این واژهها به شما کمک میکند در موقعیتهای واقعی، از خرید هدیه تا تشکرکردن، بهتر عمل کنید.
| آلمانی | نوع واژه | معنی فارسی |
|---|---|---|
| das Geschenk | اسم | هدیه، کادو |
| das Geburtstagsgeschenk | اسم | هدیه تولد |
| das Hochzeitsgeschenk | اسم | هدیه عروسی |
| das Weihnachtsgeschenk | اسم | هدیه کریسمس |
| schenken | فعل | هدیه دادن |
| bekommen / erhalten | فعل | دریافت کردن، گرفتن (هدیه) |
| geben | فعل | دادن |
| einpacken | فعل | کادوپیچ کردن |
| auspacken | فعل | باز کردن کادو |
| die Überraschung | اسم | غافلگیری، سورپرایز |
| die Einladung | اسم | دعوت |
| die Feier / das Fest | اسم | جشن |
| die Party | اسم | مهمانی، پارتی |
| die Blumen | اسم جمع | گلها |
| die Schokolade | اسم | شکلات |
| die Pralinen | اسم جمع | شکلات/شکلات مغزدار |
| der Gutschein | اسم | کارت هدیه، کوپن خرید |
| die Karte | اسم | کارت (مثلا کارت تبریک) |
این واژهها پایه جملهسازی درباره هدیه هستند و در ادامه در مثالها آنها را میبینید.
افعال مهم برای هدیهدادن و هدیهگرفتن
در سطح A2 لازم است بتوانید چند فعل مهم را در ارتباط با هدیه درست به کار ببرید، آنها را صرف کنید و در زمان حال و گذشته ساده Perfekt استفاده کنید.
فعل «schenken»
فعل «schenken» یعنی هدیه دادن. از نظر ساختار معمولا سه جزء دارد: کسی که میدهد، چیزی که هدیه است، و کسی که هدیه را میگیرد.
الگوی اصلی در زمان حال به شکل زیر است:
| شخص | آلمانی | معنی |
|---|---|---|
| ich | ich schenke | من هدیه میدهم |
| du | du schenkst | تو هدیه میدهی |
| er/sie/es | er schenkt | او هدیه میدهد |
| wir | wir schenken | ما هدیه میدهیم |
| ihr | ihr schenkt | شما هدیه میدهید (جمع دوستانه) |
| sie/Sie | sie/Sie schenken | آنها / شما (رسمی) هدیه میدهید |
الگوی بسیار مهم:
$$\text{jemand (Nominativ)} + \text{schenkt} + \text{jemandem (Dativ)} + \text{etwas (Akkusativ)}$$
یعنی:
«کسی» به «کسی» «چیزی» را هدیه میدهد.
چند مثال ساده:
Ich schenke meiner Mutter Blumen.
من به مادرم گل هدیه میدهم.
Er schenkt seinem Freund ein Buch.
او به دوستش یک کتاب هدیه میدهد.
Wir schenken den Kindern Schokolade.
ما به بچهها شکلات هدیه میدهیم.
در سطح A2 هنوز لازم نیست توضیح کامل درباره داتیو و آکوزاتیو بدهیم، اما باید توجه کنید که «کسی که هدیه را میگیرد» در آلمانی در حالت داتیو قرار میگیرد و «چیزی که هدیه است» معمولا در حالت آکوزاتیو میآید. این موضوع در فصل «افعال دارای مفعول داتیو» دوباره و مفصلتر توضیح داده میشود، بنابراین در اینجا فقط الگو و چند مثال را میبینید.
فعل «bekommen» و «geben»
برای «هدیه گرفتن» معمولا از فعل «bekommen» استفاده میشود.
Ich bekomme ein Geschenk.
من یک هدیه میگیرم.
Sie bekommt ein Buch von ihrer Schwester.
او از خواهرش یک کتاب میگیرد.
گاهی هم از «geschenkt bekommen» استفاده میشود که کمی دقیقتر میگوید «چیزی را هدیه گرفتن»:
Ich habe ein Fahrrad geschenkt bekommen.
من یک دوچرخه هدیه گرفتهام.
فعل «geben» به معنی «دادن» است و میتوان از آن هم استفاده کرد، اما در زمینه هدیه، «schenken» طبیعیتر است.
Ich gebe dir ein Geschenk.
من به تو یک هدیه میدهم.
بسته به موقعیت و سطح رسمی بودن، هر دو میتوانند استفاده شوند، اما در متنهای مربوط به جشن و هدیه معمولا «schenken» را بیشتر میبینید.
ساختار جمله با هدیه و داتیو
هنگام صحبت درباره هدیه باید بتوانید در یک جمله هم «شخص گیرنده» و هم «شئی هدیه» را بیاورید. همان طور که در الگوی بالا دیدیم، در زبان آلمانی گیرنده در حالت داتیو میآید و خود هدیه در حالت آکوزاتیو.
برای درک بهتر، به این جملات نگاه کنید:
Mein Vater schenkt mir ein Handy.
پدرم به من یک موبایل هدیه میدهد.
Wir schenken unserer Lehrerin eine Blume.
ما به معلممان یک گل هدیه میدهیم.
Sie schenkt ihren Eltern einen Gutschein.
او به پدر و مادرش یک کارت هدیه میدهد.
در هر جمله، میتوانید سه بخش را تشخیص دهید:
- فاعل، کسی که هدیه میدهد، در حالت Nominativ، مثل: mein Vater, wir, sie
- مفعول داتیو، کسی که هدیه را میگیرد، مثل: mir, unserer Lehrerin, ihren Eltern
- مفعول آکوزاتیو، خود هدیه، مثل: ein Handy, eine Blume, einen Gutschein
در گفتوگوی روزمره، به ویژه در سطح A2، کافی است بتوانید با این الگو چند جمله ساده بسازید، حتی اگر اسمها را همیشه از نظر حالت کاملا درست صرف نکنید. کمکم و با تمرین در فصلهای دیگر، داتیو برای شما طبیعیتر میشود.
زمان گذشته: گفتن این که چه هدیهای گرفتید
خیلی وقتها لازم است بگویید «چه هدیهای گرفتم» یا «چه هدیهای دادم». در سطح A2 برای صحبت درباره گذشته از زمان Perfekt استفاده میکنیم.
فعل «schenken» با فعل کمکی «haben» میآید و Partizip II آن «geschenkt» است.
الگوی کلی:
Ich habe meiner Mutter Blumen geschenkt.
من به مادرم گل هدیه دادهام / دادم.
Du hast mir ein Buch geschenkt.
تو به من یک کتاب هدیه دادهای / دادی.
Er hat seiner Freundin eine Kette geschenkt.
او به دوستدخترش یک گردنبند هدیه داده است / داد.
برای هدیه گرفتن، فعل «bekommen» در Perfekt شکل «habe bekommen» دارد:
Ich habe viele Geschenke bekommen.
من هدیههای زیادی گرفتهام / گرفتم.
Er hat ein neues Handy bekommen.
او یک موبایل جدید گرفته است / گرفت.
در صحبت روزمره، مخصوصا درباره جشنها و مهمانیها، این ساختارها بسیار رایج هستند. دانستن آنها به شما کمک میکند درباره جشنهای گذشته و هدیههایی که دادهاید یا گرفتهاید صحبت کنید.
عبارات کاربردی در موقعیت هدیهدادن
وقتی به کسی هدیه میدهید، معمولا فقط شیء را نمیدهید، بلکه چند جمله کوتاه هم میگویید. در این بخش چند عبارت ساده و مودبانه برای لحظه هدیهدادن میبینید.
نمونههای کوتاه هنگام دادن هدیه:
Das ist für dich.
این برای تو است.
Das ist für Sie.
این برای شما است. (رسمی)
Ich habe etwas für dich.
من یک چیز برای تو دارم.
Ich habe ein kleines Geschenk für dich.
من یک هدیه کوچک برای تو دارم.
Hier, bitte.
بفرمایید.
Eine Kleinigkeit für dich.
یک چیز کوچولو برای تو. (خیلی رایج و مودبانه است.)
وقتی میخواهید توضیح دهید هدیه چیست، میتوانید بگویید:
Ich schenke dir ein Buch.
من به تو یک کتاب هدیه میدهم.
Wir schenken dir einen Gutschein.
ما به تو یک کارت هدیه میدهیم.
Ich möchte dir etwas Besonderes schenken.
میخواهم به تو چیزی خاص هدیه بدهم.
اگر میخواهید آرزویی همراه هدیه بگویید، میتوانید از ساختارهای ساده مثل:
Alles Gute zum Geburtstag!
تولدت مبارک!
Frohe Weihnachten!
کریسمس مبارک!
Gute Besserung!
زود خوب شو! (برای وقتی که کسی بیمار است و هدیه میبرید.)
Viel Glück!
موفق باشی! (مثلا برای شروع کار جدید، امتحان، و غیره.)
استفاده کنید.
عبارات کاربردی در موقعیت هدیهگرفتن و تشکر
وقتی هدیه میگیرید، مهم است بتوانید به آلمانی به شکل کوتاه و طبیعی تشکر کنید و خوشحالی خود را نشان دهید. این واژهها و جملهها در سطح A2 کاملا کافی هستند.
پاسخهای ساده:
Danke!
مرسی! / ممنون!
Vielen Dank!
خیلی ممنون!
Dankeschön!
خیلی ممنون!
زیادتر و کمی رسمیتر:
Vielen Dank für das Geschenk.
خیلی ممنون بابت هدیه.
Vielen Dank für die Blumen.
خیلی ممنون بابت گلها.
Vielen Dank für den Gutschein.
خیلی ممنون بابت کارت هدیه.
اگر میخواهید بگویید که هدیه را دوست دارید:
Das ist sehr schön.
این خیلی قشنگ است.
Das gefällt mir sehr.
این را خیلی دوست دارم.
Das ist genau richtig.
این دقیقا همان چیزی است که لازم داشتم / مناسب است.
Wie schön! / Super! / Toll!
چه قشنگ! / عالی! / محشر!
اگر میخواهید هم تشکر کنید و هم برای طرف مقابل آرزوی خوبی بکنید، میتوانید جمله خود را کمی طولانیتر کنید:
Vielen Dank, das ist sehr lieb von dir.
خیلی ممنون، این از طرف تو خیلی محبت است.
Vielen Dank, das ist wirklich eine schöne Überraschung.
خیلی ممنون، این واقعا یک سورپرایز قشنگ است.
در سطح A2، ترکیب یک تشکر ساده + یک جمله کوتاه درباره خوشحالیتان کاملا طبیعی و کافی است.
هنجارهای رفتاری: چه نوع هدیهای مناسب است؟
برای این که در موقعیتهای واقعی احساس راحتی بیشتری داشته باشید، چند نکته ساده رفتاری درباره هدیه در فرهنگ آلمانیزبان مفید است. در اینجا فقط به مواردی میپردازیم که برای زبانآموز سطح A2 کاربرد مستقیم دارد.
برای دعوت به خانه، مثل مهمانی شام ساده، معمولا یکی از این هدیههای کوچک مناسب است: گل، شکلات، چیزی کوچک برای بچهها، یا یک بطری نوشیدنی. در بسیاری از خانوادهها باز کردن هدیه همان لحظه و در حضور شما کاملا طبیعی است و حتی انتظار میرود. پس تعجب نکنید اگر طرف مقابل هدیه را بلافاصله باز کند و نظرش را بگوید.
در جشن تولد، تقریبا همیشه هدیه وجود دارد. اگر مطمئن نیستید چه هدیهای بخرید، کارت هدیه، یک کتاب ساده، یک گیاه آپارتمانی کوچک یا شکلات انتخابهای بدی نیستند. در محل کار، برای همکارانی که خیلی نزدیک نیستید، هدیهها معمولا کوچک و نمادین هستند، نه گران.
نکته مهم:
در بسیاری از موقعیتها «هدیه خیلی گران» میتواند طرف مقابل را معذب کند. در فرهنگ آلمانیزبان هدیه متعادل، ساده و متناسب با رابطه اجتماعی ترجیح داده میشود.
از طرف دیگر، برای مناسبتهایی مثل کریسمس، در بعضی خانوادهها و بین دوستان نزدیک، تبادل هدیه گستردهتر است و بچهها معمولا چندین هدیه میگیرند. در این موقعیتها هم مهم داشتن هدیه است نه قیمت آن.
گفتوگوی نمونه درباره خرید هدیه
در این بخش، یک گفتوگوی کوتاه و ساده درباره خرید هدیه میبینید که بسیاری از ساختارها و واژههای بالا را در عمل نشان میدهد. ترجمه فارسی برای درک بهتر آورده شده است.
A: Meine Freundin hat morgen Geburtstag.
دوستم فردا تولد دارد.
B: Schenkst du ihr etwas?
میخواهی به او چیزی هدیه بدهی؟
A: Ja, aber ich weiß nicht, was ich ihr schenken soll.
بله، اما نمیدانم چه چیزی به او هدیه بدهم.
B: Was mag sie?
او چه چیزهایی دوست دارد؟
A: Sie liest gern. Vielleicht schenke ich ihr ein Buch.
او کتاب خواندن را دوست دارد. شاید یک کتاب به او هدیه بدهم.
B: Gute Idee. Willst du noch Blumen kaufen?
ایده خوبی است. میخواهی گل هم بخری؟
A: Ja, ich schenke ihr ein Buch und Blumen.
بله، من به او یک کتاب و گل هدیه میدهم.
در این گفتوگو چند نکته را میبینید: استفاده از «schenken» با ضمیر داتیو «ihr»، پرسیدن سلیقه فرد برای انتخاب هدیه، و استفاده از ساختارهای ساده «ich weiß nicht, was ...» که در سطح A2 کمکم آشنا میشوید.
تمرین ذهنی برای تقویت ساختار «هدیهدادن و هدیهگرفتن»
برای این که این الگوها در ذهن شما بنشیند، میتوانید چند تمرین ذهنی ساده انجام دهید:
اول، چند نفر از اطرافیان خود را در نظر بگیرید: مادر، پدر، خواهر، برادر، دوست، معلم. بعد چند شیء ساده را که میتوانید به آلمانی نام ببرید انتخاب کنید: Buch، Handy، Blumen، Schokolade، T-Shirt و غیره. حالا سعی کنید با الگوی زیر جمله بسازید:
Ich schenke meiner Mutter Blumen.
Ich schenke meinem Vater ein Buch.
Meine Schwester schenkt mir Schokolade.
Mein Freund schenkt mir ein T-Shirt.
سپس همین جملهها را به گذشته Perfekt ببرید:
Ich habe meiner Mutter Blumen geschenkt.
Meine Schwester hat mir Schokolade geschenkt.
با تکرار این تمرین، هم واژگان مربوط به خانواده و اشیا و هم ساختار داتیو و آکوزاتیو در زمینه واقعی «هدیه» برای شما طبیعیتر میشود، بدون این که لازم باشد وارد توضیحهای پیچیده دستوری شوید.
Views: 2